https://wiki.kul.pl/wl/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Iga+Adamczyk 2026-04-03T19:35:50Z User contributions MediaWiki 1.39.6 https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1207 2023-05-01T03:54:40Z

<p>Iga Adamczyk: /* Członkowie Rady Naukowej */</p> <hr /> <div>[[File:Logo.png|thumb|465x465px|Logo CSM]]<br /> <br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. [[File:Rękopisy żagańskie.jpg|thumb|rękopisy żagańskie|402x402px]]<br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> [[File:Rękopisy dominikańskie fot. Marcin Szala.jpg|left|thumb|461x461px|fot. Marcin Szala]]<br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> [[File:Pieczęć Jadwigi.jpg|thumb|Pieczęć Jadwigi]]<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Wydział Historii UW)<br /> * dr Justyna Wubs-Mrozewicz (Uniwersytet w Amsterdamie)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * [[Aleksander Sroczyński|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> * [[Antoni Śmist|dr Antoni Śmist]]<br /> * [[Urszula Zachara-Związek|mgr Urszula Zachara-Związek]]<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> * dr Adam Poznański<br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1206 2023-05-01T03:54:09Z

<p>Iga Adamczyk: /* Wykonawcy */</p> <hr /> <div>[[File:Logo.png|thumb|465x465px|Logo CSM]]<br /> <br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. [[File:Rękopisy żagańskie.jpg|thumb|rękopisy żagańskie|402x402px]]<br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> [[File:Rękopisy dominikańskie fot. Marcin Szala.jpg|left|thumb|461x461px|fot. Marcin Szala]]<br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> [[File:Pieczęć Jadwigi.jpg|thumb|Pieczęć Jadwigi]]<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Wydział Historyczny UW)<br /> * dr Justyna Wubs-Mrozewicz (Uniwersytet w Amsterdamie)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * [[Aleksander Sroczyński|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> * [[Antoni Śmist|dr Antoni Śmist]]<br /> * [[Urszula Zachara-Związek|mgr Urszula Zachara-Związek]]<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> * dr Adam Poznański<br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Main_Page&diff=1139 2023-04-20T12:44:02Z

<p>Iga Adamczyk: /* Działalność i współpraca */</p> <hr /> <div>== O Laboratorium Humanistycznych Danych Badawczych KUL ==<br /> [[File:LHDB! (2).png|192x192px|frameless|left|alt=LHDB_logo|Logo LHDB]]<br /> '''Laboratorium Humanistycznych Danych Badawczych KUL''' — laboratorium powołane w 2022 r. w celu stworzenia i rozwijania infrastruktury dla gromadzenia i udostępnienia humanistycznych danych badawczych wytwarzanych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II.<br /> ==== Cele projektu ====<br /> Wielość zastosowań i rozwiązań informatycznych sprawia, że zasoby badawcze są często związane z konkretnymi narzędziami badawczymi, przez co stają się zamknięte, trudne do ponownego wykorzystania. Niekiedy nie są wcale udostępniane szerzej i pozostają w indywidualnym zasobie badacza, nawet po wykorzystaniu czy zakończeniu projektu badawczego. Przetworzenie danych badawczych wytwarzanych na KUL-u do udostępnienia w prostym i jednolitym środowisku stwarza okazję do: <br /> # systematycznej kumulacji oraz zabezpieczenia zgromadzonego w jednostkach KUL lub jego grupach projektowych materiału naukowego; <br /> # harmonizacji oraz łączenia materiału badawczego z różnych jednostek i projektów realizowanych na KUL-u; <br /> # formułowania nowych problemów i tworzenia publikacji naukowych na podstawie wyników badań prowadzonych na KUL-u w różnych jednostkach i projektach (praca zespołowa, badania interdyscyplinarne); <br /> # udostępniania i wprowadzenia do obiegu naukowego wyników badań, co będzie miało w przyszłości decydujące znaczenie dla pozycji naukowej KUL i budowania pozycji w sieciach naukowych, także międzynarodowych (nowe projekty, cytowalność); <br /> # powiązania danych badawczych KUL z innymi źródłami danych badawczych, w pierwszym rzędzie z zasobami referencyjnymi o największym zasięgu (Linked Open Data).<br /> == Działalność i współpraca ==<br /> ===== Archiwum Filomatów – edycja cyfrowa =====<br /> [[File:Logi_arfi.png|right|frameless|129x129px]] Cyfrowe wydanie stworzonych przez członków Towarzystwa Filomatów dokumentów, obecnie rozproszonych fizycznie po archiwach polskich i litewskich. Pierwszy etap projektu obejmuje opracowanie edytorskie i wyodrębnienie podstawowych danych ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Wśród opracowywanych dokumentów znajdują się m.in. utwory literackie, listy, sprawozdania z posiedzeń oraz akty przesłuchań członków Towarzystwa Filomatów. Głównym założeniem projektu jest przede wszystkim scalenie rozproszonych zbiorów za pomocą nośnika, jakim jest edycja cyfrowa, które stanie się po wielu latach dostępne w całości dla zainteresowanych badaczy, zgodnie z wolą spadkobierców. (zob. więcej: [[Archiwum Filomatów - edycja cyfrowa]])<br /> <br /> ===== [[Centrum Studiów Mediewistycznych]] =====<br /> [[File:Logo.png|right|frameless|182x182px]]<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. <br /> ===== [[Geo-ecclesiae]] =====<br /> [[File:Logo_OBnGHKwP.jpg|right|frameless|151x151px|link=Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]]<br /> Zasób danych badawczych tworzony przez [[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|'''&lt;u&gt;Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce&lt;/u&gt;''']] (do 1 VI 2010 r. Instytut Geografii Historycznej Kościoła w Polsce), który stanowi główne centrum dla studiów nad dziejami i organizacją przestrzenną Kościoła katolickiego i innych wyznań chrześcijańskich na obszarach Polski i Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Ośrodek realizuje plan badań nad geografią społeczno-religijną za pomocą nowych technologii geoinformacyjnych (przestrzenne bazy danych i technologie GIS). Dane dotyczące struktur diecezjalnych oraz zakonnych są udostępnianie w postaci dedykowanych aplikacji internetowych oraz w postaci plików do pobrania.<br /> <br /> == Wykorzystywane narzędzia ==<br /> ==== Dlaczego Wikibase? ====<br /> Wśród rozwiązań informatycznych, które umożliwiają gromadzenie danych badawczych, perspektywiczne (stabilność i rozwój oprogramowania) oraz popularne ze względu na liczbę użytkowników są technologie WIKI. Sposób zapisu danych w Wikibase sprawia, że jest to narzędzie otwarte na wszelkiego typu dane. MediaWiki i Wikibase jest oprogramowaniem bezpłatnym i umożliwia budowę autonomicznego instytucjonalnego lub projektowego repozytorium danych badawczych.<br /> <br /> == Pracownicy LHDB ==<br /> # '''[[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]]''' - kierownik Laboratorium Humanistycznych Danych Badawczych KUL<br /> # '''[[Iga Adamczyk|lic. Iga Adamczyk]]''' - analityk danych<br /> # '''[[Przemysław Grądzki|mgr Przemysław Grądzki]]''' - opracowanie informatyczne<br /> # '''[[Andrzej Wołoszkiewicz|mgr Andrzej Wołoszkiewicz]]''' - analityk danych<br /> <br /> == Rada naukowa LHDB ==<br /> # '''prof. dr hab. Piotr Kulicki''' - przewodniczący Rady LHDB KUL, dyrektor Instytutu Filozofii KUL<br /> # '''prof. dr hab. Paweł Garbacz''' – kierownik Katedry Podstaw Informatyki KUL<br /> # '''[[Wojciech Kruszewski|dr hab. Wojciech Kruszewski, prof. KUL]]''' - kierownik Katedry Tekstologii i Edytorstwa KUL; kierownik projektu ''[[Archiwum Filomatów - edycja cyfrowa]]''<br /> # '''dr hab. Marek Lechniak, prof. KUL''' - dziekan Wydziału Filozofii KUL<br /> # '''dr hab. Grzegorz Maziarczyk, prof. KUL''' - dyrektor Instytutu Literaturoznawstwa KUL<br /> # '''dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL''' - dyrektor Instytutu Historii KUL<br /> # '''dr hab. Dariusz Skórczewski, prof. KUL''' - dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych KUL<br /> # '''dr hab. Magdalena Smoleń-Wawrzusiszyn, prof. KUL''' - dyrektor Instytutu Językoznawstwa KUL<br /> # '''dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL''' - kierownik Laboratorium Humanistycznych Danych Badawczych KUL; dyrektor Ośrodka Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce<br /> # '''ks. dr hab. Piotr Wiśniewski, prof. KUL''' - dyrektor Instytutu Nauk o Sztuce KUL<br /> <br /> == Kontakt ==<br /> adres e-mail: lhdb@kul.pl&lt;/br&gt;<br /> numer tel.: 660089782</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Main_Page&diff=1138 2023-04-20T12:40:01Z

<p>Iga Adamczyk: /* Centrum Studiów Mediewistycznych */</p> <hr /> <div>== O Laboratorium Humanistycznych Danych Badawczych KUL ==<br /> [[File:LHDB! (2).png|192x192px|frameless|left|alt=LHDB_logo|Logo LHDB]]<br /> '''Laboratorium Humanistycznych Danych Badawczych KUL''' — laboratorium powołane w 2022 r. w celu stworzenia i rozwijania infrastruktury dla gromadzenia i udostępnienia humanistycznych danych badawczych wytwarzanych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II.<br /> ==== Cele projektu ====<br /> Wielość zastosowań i rozwiązań informatycznych sprawia, że zasoby badawcze są często związane z konkretnymi narzędziami badawczymi, przez co stają się zamknięte, trudne do ponownego wykorzystania. Niekiedy nie są wcale udostępniane szerzej i pozostają w indywidualnym zasobie badacza, nawet po wykorzystaniu czy zakończeniu projektu badawczego. Przetworzenie danych badawczych wytwarzanych na KUL-u do udostępnienia w prostym i jednolitym środowisku stwarza okazję do: <br /> # systematycznej kumulacji oraz zabezpieczenia zgromadzonego w jednostkach KUL lub jego grupach projektowych materiału naukowego; <br /> # harmonizacji oraz łączenia materiału badawczego z różnych jednostek i projektów realizowanych na KUL-u; <br /> # formułowania nowych problemów i tworzenia publikacji naukowych na podstawie wyników badań prowadzonych na KUL-u w różnych jednostkach i projektach (praca zespołowa, badania interdyscyplinarne); <br /> # udostępniania i wprowadzenia do obiegu naukowego wyników badań, co będzie miało w przyszłości decydujące znaczenie dla pozycji naukowej KUL i budowania pozycji w sieciach naukowych, także międzynarodowych (nowe projekty, cytowalność); <br /> # powiązania danych badawczych KUL z innymi źródłami danych badawczych, w pierwszym rzędzie z zasobami referencyjnymi o największym zasięgu (Linked Open Data).<br /> == Działalność i współpraca ==<br /> ===== Archiwum Filomatów – edycja cyfrowa =====<br /> [[File:Logi_arfi.png|right|frameless|140x140px]] Cyfrowe wydanie stworzonych przez członków Towarzystwa Filomatów dokumentów, obecnie rozproszonych fizycznie po archiwach polskich i litewskich. Pierwszy etap projektu obejmuje opracowanie edytorskie i wyodrębnienie podstawowych danych ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Wśród opracowywanych dokumentów znajdują się m.in. utwory literackie, listy, sprawozdania z posiedzeń oraz akty przesłuchań członków Towarzystwa Filomatów. Głównym założeniem projektu jest przede wszystkim scalenie rozproszonych zbiorów za pomocą nośnika, jakim jest edycja cyfrowa, które stanie się po wielu latach dostępne w całości dla zainteresowanych badaczy, zgodnie z wolą spadkobierców. (zob. więcej: [[Archiwum Filomatów - edycja cyfrowa]])<br /> <br /> ===== [[Centrum Studiów Mediewistycznych]] =====<br /> [[File:Logo.png|right|frameless|165x165px]]<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. <br /> ===== [[Geo-ecclesiae]] =====<br /> [[File:Logo_OBnGHKwP.jpg|right|frameless|151x151px|link=Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]]<br /> Zasób danych badawczych tworzony przez [[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|'''&lt;u&gt;Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce&lt;/u&gt;''']] (do 1 VI 2010 r. Instytut Geografii Historycznej Kościoła w Polsce), który stanowi główne centrum dla studiów nad dziejami i organizacją przestrzenną Kościoła katolickiego i innych wyznań chrześcijańskich na obszarach Polski i Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Ośrodek realizuje plan badań nad geografią społeczno-religijną za pomocą nowych technologii geoinformacyjnych (przestrzenne bazy danych i technologie GIS). Dane dotyczące struktur diecezjalnych oraz zakonnych są udostępnianie w postaci dedykowanych aplikacji internetowych oraz w postaci plików do pobrania.<br /> <br /> == Wykorzystywane narzędzia ==<br /> ==== Dlaczego Wikibase? ====<br /> Wśród rozwiązań informatycznych, które umożliwiają gromadzenie danych badawczych, perspektywiczne (stabilność i rozwój oprogramowania) oraz popularne ze względu na liczbę użytkowników są technologie WIKI. Sposób zapisu danych w Wikibase sprawia, że jest to narzędzie otwarte na wszelkiego typu dane. MediaWiki i Wikibase jest oprogramowaniem bezpłatnym i umożliwia budowę autonomicznego instytucjonalnego lub projektowego repozytorium danych badawczych.<br /> <br /> == Pracownicy LHDB ==<br /> # '''[[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]]''' - kierownik Laboratorium Humanistycznych Danych Badawczych KUL<br /> # '''[[Iga Adamczyk|lic. Iga Adamczyk]]''' - analityk danych<br /> # '''[[Przemysław Grądzki|mgr Przemysław Grądzki]]''' - opracowanie informatyczne<br /> # '''[[Andrzej Wołoszkiewicz|mgr Andrzej Wołoszkiewicz]]''' - analityk danych<br /> <br /> == Rada naukowa LHDB ==<br /> # '''prof. dr hab. Piotr Kulicki''' - przewodniczący Rady LHDB KUL, dyrektor Instytutu Filozofii KUL<br /> # '''prof. dr hab. Paweł Garbacz''' – kierownik Katedry Podstaw Informatyki KUL<br /> # '''[[Wojciech Kruszewski|dr hab. Wojciech Kruszewski, prof. KUL]]''' - kierownik Katedry Tekstologii i Edytorstwa KUL; kierownik projektu ''[[Archiwum Filomatów - edycja cyfrowa]]''<br /> # '''dr hab. Marek Lechniak, prof. KUL''' - dziekan Wydziału Filozofii KUL<br /> # '''dr hab. Grzegorz Maziarczyk, prof. KUL''' - dyrektor Instytutu Literaturoznawstwa KUL<br /> # '''dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL''' - dyrektor Instytutu Historii KUL<br /> # '''dr hab. Dariusz Skórczewski, prof. KUL''' - dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych KUL<br /> # '''dr hab. Magdalena Smoleń-Wawrzusiszyn, prof. KUL''' - dyrektor Instytutu Językoznawstwa KUL<br /> # '''dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL''' - kierownik Laboratorium Humanistycznych Danych Badawczych KUL; dyrektor Ośrodka Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce<br /> # '''ks. dr hab. Piotr Wiśniewski, prof. KUL''' - dyrektor Instytutu Nauk o Sztuce KUL<br /> <br /> == Kontakt ==<br /> adres e-mail: lhdb@kul.pl&lt;/br&gt;<br /> numer tel.: 660089782</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1137 2023-04-20T12:38:11Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:Logo.png|thumb|465x465px|Logo CSM]]<br /> <br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. [[File:Rękopisy żagańskie.jpg|thumb|rękopisy żagańskie|402x402px]]<br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> [[File:Rękopisy dominikańskie fot. Marcin Szala.jpg|left|thumb|461x461px|fot. Marcin Szala]]<br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> [[File:Pieczęć Jadwigi.jpg|thumb|Pieczęć Jadwigi]]<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Wydział Historyczny UW)<br /> * dr Justyna Wubs-Mrozewicz (Uniwersytet w Amsterdamie)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * [[Aleksander Sroczyński|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> * [[Antoni Śmist|dr Antoni Śmist]]<br /> * [[Urszula Zachara-Związek|mgr Urszula Zachara-Związek]]<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1136 2023-04-20T12:37:55Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:Logo.png|thumb|366x366px|Logo CSM]]<br /> <br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. [[File:Rękopisy żagańskie.jpg|thumb|rękopisy żagańskie|402x402px]]<br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> [[File:Rękopisy dominikańskie fot. Marcin Szala.jpg|left|thumb|461x461px|fot. Marcin Szala]]<br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> [[File:Pieczęć Jadwigi.jpg|thumb|Pieczęć Jadwigi]]<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Wydział Historyczny UW)<br /> * dr Justyna Wubs-Mrozewicz (Uniwersytet w Amsterdamie)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * [[Aleksander Sroczyński|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> * [[Antoni Śmist|dr Antoni Śmist]]<br /> * [[Urszula Zachara-Związek|mgr Urszula Zachara-Związek]]<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:Logo.png&diff=1135 2023-04-20T12:37:34Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1130 2023-03-27T05:37:54Z

<p>Iga Adamczyk: /* Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. [[File:Rękopisy żagańskie.jpg|thumb|rękopisy żagańskie|402x402px]]<br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> [[File:Rękopisy dominikańskie fot. Marcin Szala.jpg|left|thumb|461x461px|fot. Marcin Szala]]<br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> [[File:Pieczęć Jadwigi.jpg|thumb|Pieczęć Jadwigi]]<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * [[Aleksander Sroczyński|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> * [[Antoni Śmist|dr Antoni Śmist]]<br /> * [[Urszula Zachara-Związek|mgr Urszula Zachara-Związek]]<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:R%C4%99kopisy_dominika%C5%84skie_fot._Marcin_Szala.jpg&diff=1129 2023-03-27T05:36:51Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1128 2023-03-27T05:34:43Z

<p>Iga Adamczyk: /* Corpus sigillorum Poloniae */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> [[File:Rękopisy żagańskie.jpg|thumb|rękopisy żagańskie]]<br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> [[File:Pieczęć Jadwigi.jpg|thumb|Pieczęć Jadwigi]]<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * [[Aleksander Sroczyński|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> * [[Antoni Śmist|dr Antoni Śmist]]<br /> * [[Urszula Zachara-Związek|mgr Urszula Zachara-Związek]]<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:R%C4%99kopisy_%C5%BCaga%C5%84skie.jpg&diff=1127 2023-03-27T05:23:51Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>..</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:Piecz%C4%99%C4%87_Jadwigi.jpg&diff=1126 2023-03-27T05:17:16Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1125 2023-03-27T05:14:54Z

<p>Iga Adamczyk: /* Wykonawcy */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * [[Aleksander Sroczyński|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> * [[Antoni Śmist|dr Antoni Śmist]]<br /> * [[Urszula Zachara-Związek|mgr Urszula Zachara-Związek]]<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Urszula_Zachara-Zwi%C4%85zek&diff=1124 2023-03-27T05:14:08Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:UZZ zdjęcie.jpg|thumb|418x418px|mgr Urszula Zachara-Związek]]<br /> '''mgr Urszula Zachara-Związek'''<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * kultura późnośredniowiecznej Polski <br /> * łacina średniowieczna <br /> * edytorstwo źródeł historycznych <br /> <br /> == Doświadczenie zawodowe ==<br /> Absolwentka historii (2013) i filologii klasycznej (2019) oraz studiów doktoranckich (2022) na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 2014-2016 pracowała w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie, a w kolejnych latach jako asystent w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. Brała udział w projektach badawczych ''Marrying Cultures: Queens Consort and European Identities 1500-1800'' (HERA, 2014-2016), ''Księgi ławnicze Starej Warszawy, sygn. 527, 528, 529, 530 – przygotowanie edycji krytycznej'' (NPRH, 2014-2020), ''Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii'' (NPRH, 2017-2021), ''Historical Ontology of Urban Space'' (NAWA, 2019-2020). W projekcie ''eFontes. Elektroniczny korpus polskiej łaciny  średniowiecznej. Kontynuacja prac'' (NPRH, 2022-2023) pełniła funkcję anotatora. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Łacina późnośredniowiecznych ksiąg ławniczych Starej Warszawy'', Warszawa 2019 (książka wyróżniona III nagrodą w konkursie im. S. K. Kuczyńskiego w 2020 r. w kategorii książek z zakresu źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii). <br /> * ''Księgi ławnicze Starej Warszawy z lat 1453-1535'', red. nauk. A. Bartoszewicz, wyd. A. Bartoszewicz, K. Mrozowski, M.T. Radomski, K. Warda, U. Zachara-Związek, Warszawa 2020. <br /> * ''Dwór królowej jako locus scribendi. Analiza wybranych aspektów funkcjonowania na przykładzie korespondencji Elżbiety Habsburżanki z Zygmuntem Augustem'', w: ''Loca scribendi. Miejsca i środowiska tworzące kulturę pisma w dawnej Rzeczypospolitej XV–XVIII stulecia'', red. A. Adamska, A. Bartoszewicz, M. Ptaszyński, Warszawa 2017, s. 171–182. <br /> * ''Legaty testamentowe mieszczan krakowskich na rzecz kościoła i klasztoru bernardynów na Stradomiu w II połowie XV wieku'', „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2015 (63), z.&amp;nbsp;1, s. 29–40.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:UZZ_zdj%C4%99cie.jpg&diff=1123 2023-03-27T05:13:38Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Urszula_Zachara-Zwi%C4%85zek&diff=1121 2023-03-19T16:49:48Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>'''mgr Urszula Zachara-Związek'''<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * kultura późnośredniowiecznej Polski <br /> * łacina średniowieczna <br /> * edytorstwo źródeł historycznych <br /> <br /> == Doświadczenie zawodowe ==<br /> Absolwentka historii (2013) i filologii klasycznej (2019) oraz studiów doktoranckich (2022) na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 2014-2016 pracowała w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie, a w kolejnych latach jako asystent w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. Brała udział w projektach badawczych ''Marrying Cultures: Queens Consort and European Identities 1500-1800'' (HERA, 2014-2016), ''Księgi ławnicze Starej Warszawy, sygn. 527, 528, 529, 530 – przygotowanie edycji krytycznej'' (NPRH, 2014-2020), ''Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii'' (NPRH, 2017-2021), ''Historical Ontology of Urban Space'' (NAWA, 2019-2020). W projekcie ''eFontes. Elektroniczny korpus polskiej łaciny  średniowiecznej. Kontynuacja prac'' (NPRH, 2022-2023) pełniła funkcję anotatora. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Łacina późnośredniowiecznych ksiąg ławniczych Starej Warszawy'', Warszawa 2019 (książka wyróżniona III nagrodą w konkursie im. S. K. Kuczyńskiego w 2020 r. w kategorii książek z zakresu źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii). <br /> * ''Księgi ławnicze Starej Warszawy z lat 1453-1535'', red. nauk. A. Bartoszewicz, wyd. A. Bartoszewicz, K. Mrozowski, M.T. Radomski, K. Warda, U. Zachara-Związek, Warszawa 2020. <br /> * ''Dwór królowej jako locus scribendi. Analiza wybranych aspektów funkcjonowania na przykładzie korespondencji Elżbiety Habsburżanki z Zygmuntem Augustem'', w: ''Loca scribendi. Miejsca i środowiska tworzące kulturę pisma w dawnej Rzeczypospolitej XV–XVIII stulecia'', red. A. Adamska, A. Bartoszewicz, M. Ptaszyński, Warszawa 2017, s. 171–182. <br /> * ''Legaty testamentowe mieszczan krakowskich na rzecz kościoła i klasztoru bernardynów na Stradomiu w II połowie XV wieku'', „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2015 (63), z.&amp;nbsp;1, s. 29–40.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Urszula_Zachara-Zwi%C4%85zek&diff=1120 2023-03-19T16:49:07Z

<p>Iga Adamczyk: Created page with &quot;== Zainteresowania badawcze == * kultura późnośredniowiecznej Polski * łacina średniowieczna * edytorstwo źródeł historycznych == Doświadczenie zawodowe == Absolwentka historii (2013) i filologii klasycznej (2019) oraz studiów doktoranckich (2022) na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 2014-2016 pracowała w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie, a w kolejnych latach jako asystent w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. Brała udział w...&quot;</p> <hr /> <div>== Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * kultura późnośredniowiecznej Polski <br /> * łacina średniowieczna <br /> * edytorstwo źródeł historycznych <br /> <br /> == Doświadczenie zawodowe ==<br /> Absolwentka historii (2013) i filologii klasycznej (2019) oraz studiów doktoranckich (2022) na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 2014-2016 pracowała w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie, a w kolejnych latach jako asystent w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. Brała udział w projektach badawczych ''Marrying Cultures: Queens Consort and European Identities 1500-1800'' (HERA, 2014-2016), ''Księgi ławnicze Starej Warszawy, sygn. 527, 528, 529, 530 – przygotowanie edycji krytycznej'' (NPRH, 2014-2020), ''Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii'' (NPRH, 2017-2021), ''Historical Ontology of Urban Space'' (NAWA, 2019-2020). W projekcie ''eFontes. Elektroniczny korpus polskiej łaciny  średniowiecznej. Kontynuacja prac'' (NPRH, 2022-2023) pełniła funkcję anotatora. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Łacina późnośredniowiecznych ksiąg ławniczych Starej Warszawy'', Warszawa 2019 (książka wyróżniona III nagrodą w konkursie im. S. K. Kuczyńskiego w 2020 r. w kategorii książek z zakresu źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii). <br /> * ''Księgi ławnicze Starej Warszawy z lat 1453-1535'', red. nauk. A. Bartoszewicz, wyd. A. Bartoszewicz, K. Mrozowski, M.T. Radomski, K. Warda, U. Zachara-Związek, Warszawa 2020. <br /> * ''Dwór królowej jako locus scribendi. Analiza wybranych aspektów funkcjonowania na przykładzie korespondencji Elżbiety Habsburżanki z Zygmuntem Augustem'', w: ''Loca scribendi. Miejsca i środowiska tworzące kulturę pisma w dawnej Rzeczypospolitej XV–XVIII stulecia'', red. A. Adamska, A. Bartoszewicz, M. Ptaszyński, Warszawa 2017, s. 171–182. <br /> * ''Legaty testamentowe mieszczan krakowskich na rzecz kościoła i klasztoru bernardynów na Stradomiu w II połowie XV wieku'', „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2015 (63), z.&amp;nbsp;1, s. 29–40.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1119 2023-03-19T16:44:15Z

<p>Iga Adamczyk: /* Wykonawcy */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * [[Aleksander Sroczyński|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> * [[Antoni Śmist|dr Antoni Śmist]]<br /> * mgr Urszula Zachara-Związek<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Antoni_%C5%9Amist&diff=1118 2023-03-19T16:42:31Z

<p>Iga Adamczyk: Created page with &quot;dr Antoni Śmist '''dr Antoni Śmist''' == Zainteresowania badawcze == * myśl średniowieczna ze szczególnym uwzględnieniem okresu późnego średniowiecza (Mikołaj z Kuzy) * tradycja chrześcijańskiej teologii mistycznej (od Dionizego Areopagity do Mikołaja z Kuzy) * antyczna i średniowieczna filozofia języka oraz jej relacja względem problematyki teologii mistycznej * relacja między myślą chrześcijańską a filozofią...&quot;</p> <hr /> <div>[[File:Antoni Śmist.jpg|thumb|dr Antoni Śmist]]<br /> '''dr Antoni Śmist'''<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * myśl średniowieczna ze szczególnym uwzględnieniem okresu późnego średniowiecza (Mikołaj z Kuzy) <br /> * tradycja chrześcijańskiej teologii mistycznej (od Dionizego Areopagity do Mikołaja z Kuzy) <br /> * antyczna i średniowieczna filozofia języka oraz jej relacja względem problematyki teologii mistycznej <br /> * relacja między myślą chrześcijańską a filozofią grecką i problem tzw. filozofii chrześcijańskiej <br /> * myśl polityczna Platona <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> Absolwent studiów magisterskich (2018) i doktoranckich (2022) z filozofii na Wydziale Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Pracę doktorską zatytułowaną ''Łów mądrości jako ćwiczenie duchowe. Transcendentalno-anagogiczna interpretacja filozofii Mikołaja Kuzańczyka'' napisał pod kierunkiem prof. dr hab. A. Kijewskiej. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Koncepcja mądrości w „De venatione sapientiae” Mikołaja z Kuzy'', Lublin 2019. <br /> * Murus absurditatis. ''Two Interpretations of Cusanus' Paradoxical Utterances about God'', w: ''Aussprechen des Unaussprechlichen. Sprache und Kreativität bei Nikolaus von Kues'', red. J. Hueck, S. Kabisch, Ch. Kny, Regensburg 2020, s. 39-69.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:Antoni_%C5%9Amist.jpg&diff=1117 2023-03-19T16:42:11Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1116 2023-03-19T16:25:28Z

<p>Iga Adamczyk: /* Wykonawcy */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * [[Aleksander Sroczyński|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> * dr Antoni Śmist<br /> * mgr Urszula Zachara-Związek<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Aleksander_Sroczy%C5%84ski&diff=1115 2023-03-19T16:24:51Z

<p>Iga Adamczyk: Created page with &quot;mgr Aleksander Sroczyński '''mgr Aleksander Sroczyński''' == Zainteresowania badawcze == * historia literatury staropolskiego i starochorwackiego obszaru kulturowego * historia retoryki i oratorstwa * metodologiczne pogranicza mediewistyki literackiej i historycznej == Działalność naukowa == Absolwent Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, w ramach których uz...&quot;</p> <hr /> <div>[[File:A Sroczynski portret.jpg|thumb|mgr Aleksander Sroczyński]]<br /> '''mgr Aleksander Sroczyński'''<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * historia literatury staropolskiego i starochorwackiego obszaru kulturowego <br /> * historia retoryki i oratorstwa <br /> * metodologiczne pogranicza mediewistyki literackiej i historycznej <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> Absolwent Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, w ramach których uzyskał tytuł magistra polonistyki (specjalność komparatystyka). Studiował również mediewistykę na Uniwersytecie Utrechckim. Odbył staże badawcze w Instytucie Huygensa Niderlandzkiej Królewskiej Akademii Nauk i Instytucie Badań Literackich Węgierskiej Akademii Nauk. W latach 2018-2020 pracował jako bibliotekarz dziedzinowy w zakresie literaturoznawstwa w Bibliotece Narodowej w Warszawie. Współpomysłodawca projektu NPRH ''Comparative Approaches to Political Theologies from the Middle Ages to the Present''. Przygotowuje rozprawę doktorską na temat retoryki tożsamości w literaturze nowołacińskiej Dalmacji weneckiej na Wydziale “Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Premodern Rulership and Contemporary Political Power. The King's Body Never Dies'', red. K. A. Mroziewicz, A. Sroczyński, Amsterdam 2017.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:A_Sroczynski_portret.jpg&diff=1114 2023-03-19T16:23:28Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1113 2023-03-19T16:19:11Z

<p>Iga Adamczyk: /* Koordynatorzy */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * [[Ewelina Kaczor|dr Ewelina Kaczor]]<br /> * mgr Aleksander Sroczyński<br /> * dr Antoni Śmist<br /> * mgr Urszula Zachara-Związek<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Ewelina_Kaczor&diff=1112 2023-03-19T16:18:26Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>'''dr Ewelina Kaczor'''[[File:Ewelina Kaczor.jpg|thumb|427x427px|dr Ewelina Kaczor]]<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * kultura średniowieczna <br /> * kaznodziejstwo późnośredniowieczne <br /> * hagiografia <br /> * kobiety w średniowieczu <br /> * średniowieczne ruchy religijne <br /> * kodykologia <br /> * paleografia <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> Studiowała w Instytucie Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach w latach 2006-2011. Pracę magisterską pt. ''Wizerunek kobiety w kolekcji kazań Sermones Sapientiales Stanisława ze Skarbimierza'' przygotowała pod kierunkiem prof. Krzysztofa Brachy. Problematykę średniowiecznego kaznodziejstwa kontynuowała w rozprawie doktorskiej ''Kazania o świętej Jadwidze Śląskiej w rękopisach śląskich późnego średniowiecza'', będącej efektem projektu badawczego w ramach grantu Preludium 6 Narodowego Centrum Nauki. Od 2022 r. jest członkiem polsko-czeskiego grantu NCN Weave-UNISONO: ''Pagans and Christians. Christianisation in the Bohemian and Polish Kingdoms in the Middle Ages''. W jego ramach realizuje badania nad kaznodziejstwem antyhusyckim na Śląsku. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''St. Hedwig of Silesia: The Ducal Ideal of a Wife in Light of 15th-century „Sermones de sancta Hedwigi”'', „Respectus Philologicus” 2022, no. 41 (46), s. 248-257. <br /> * S''uperstitions in the Sermon of Stanisław of Scarbimierz (ca. 1360-1431)'', w: ''Civilizations of the Supernatural: Witchcraft, Ritual, and Religious Experience in Late Antique, Medieval, and Renaissance Traditions'', red. F. Conti, Budapest 2020, s. 265-285. <br /> * ''Średniowieczne formularze mszalne na dzień św. Jadwigi Śląskiej w relacji z kazaniami De sancta Hedwigis'', „Przegląd Historyczny” 2019 (110), z. 3, s. 483-510. <br /> * ''„Peccata matrimoniales”. Wykroczenia przeciw moralności małżeńskiej w świetle noty penitencjalnej z XV-wiecznego rękopisu ze zbiorów Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Kielcach'', „Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach”2015 (30), s. 104-113.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Ewelina_Kaczor&diff=1111 2023-03-19T16:17:28Z

<p>Iga Adamczyk: Created page with &quot;dr Ewelina Kaczor == Zainteresowania badawcze == * kultura średniowieczna * kaznodziejstwo późnośredniowieczne * hagiografia * kobiety w średniowieczu * średniowieczne ruchy religijne * kodykologia * paleografia == Działalność naukowa == Studiowała w Instytucie Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach w latach 2006-2011. Pracę magisterską pt. ''Wizerunek kobiety w kolekcji kazań Sermones Sapie...&quot;</p> <hr /> <div>[[File:Ewelina Kaczor.jpg|thumb|427x427px|dr Ewelina Kaczor]]<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * kultura średniowieczna <br /> * kaznodziejstwo późnośredniowieczne <br /> * hagiografia <br /> * kobiety w średniowieczu <br /> * średniowieczne ruchy religijne <br /> * kodykologia <br /> * paleografia <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> Studiowała w Instytucie Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach w latach 2006-2011. Pracę magisterską pt. ''Wizerunek kobiety w kolekcji kazań Sermones Sapientiales Stanisława ze Skarbimierza'' przygotowała pod kierunkiem prof. Krzysztofa Brachy. Problematykę średniowiecznego kaznodziejstwa kontynuowała w rozprawie doktorskiej ''Kazania o świętej Jadwidze Śląskiej w rękopisach śląskich późnego średniowiecza'', będącej efektem projektu badawczego w ramach grantu Preludium 6 Narodowego Centrum Nauki. Od 2022 r. jest członkiem polsko-czeskiego grantu NCN Weave-UNISONO: ''Pagans and Christians. Christianisation in the Bohemian and Polish Kingdoms in the Middle Ages''. W jego ramach realizuje badania nad kaznodziejstwem antyhusyckim na Śląsku. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''St. Hedwig of Silesia: The Ducal Ideal of a Wife in Light of 15th-century „Sermones de sancta Hedwigi”'', „Respectus Philologicus” 2022, no. 41 (46), s. 248-257. <br /> * S''uperstitions in the Sermon of Stanisław of Scarbimierz (ca. 1360-1431)'', w: ''Civilizations of the Supernatural: Witchcraft, Ritual, and Religious Experience in Late Antique, Medieval, and Renaissance Traditions'', red. F. Conti, Budapest 2020, s. 265-285. <br /> * ''Średniowieczne formularze mszalne na dzień św. Jadwigi Śląskiej w relacji z kazaniami De sancta Hedwigis'', „Przegląd Historyczny” 2019 (110), z. 3, s. 483-510. <br /> * ''„Peccata matrimoniales”. Wykroczenia przeciw moralności małżeńskiej w świetle noty penitencjalnej z XV-wiecznego rękopisu ze zbiorów Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Kielcach'', „Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach”2015 (30), s. 104-113.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:Ewelina_Kaczor.jpg&diff=1110 2023-03-19T16:16:57Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1109 2023-03-19T15:51:33Z

<p>Iga Adamczyk: /* Wykonawcy */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * [[Jagoda Jankowska|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> * dr Ewelina Kaczor<br /> * mgr Aleksander Sroczyński<br /> * dr Antoni Śmist<br /> * mgr Urszula Zachara-Związek<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Jagoda_Jankowska&diff=1108 2023-03-19T15:49:47Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:Jagoda Jankowska.jpg|thumb|mgr Jagoda Jankowska|327x327px]]<br /> '''mgr Jagoda Jankowska'''<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * nauki pomocnicze historii, szczególnie sfragistyka <br /> * metodyka opracowania archiwalnego, szczególnie materiałów sfragistycznych <br /> * systemy sfragistyczne administracji państwowej <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> Absolwentka Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku archiwistyka i&amp;nbsp;zarządzanie dokumentacją. Ukończyła specjalności archiwalną i źródłoznawczą. Obecnie jest uczestniczką studiów doktoranckich w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych, Teologicznych i Artystycznych UMK. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Administracyjne procedury postępowania w przypadkach kradzieży, zagubienia, nadużycia bądź fałszerstwa pieczęci w&amp;nbsp;20-leciu międzywojennym'', „Archiwa – Kancelarie – Zbiory” 2021, nr 12 (14), s. 11-29. <br /> * ''Sfragistyka w świecie archiwów'', „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2021, nr 1 (18), s. 167-176. <br /> * ''Archiwum fotograficzne Janiny Gardzielewskiej w zasobie Archiwum Państwowego w Toruniu – część większej całości'', „Archiwista Polski” 2020, nr 3/4 (99/100), s. 41-52.  <br /> * ''Metodyka opracowania archiwalnego pieczęci, w: Opracowanie materiałów sfragistycznych w archiwach'', red. P. Gut, M. Hlebionek, Warszawa 2020, s. 65-77.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Jagoda_Jankowska&diff=1107 2023-03-19T15:49:04Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:Jagoda Jankowska.jpg|thumb|mgr Jagoda Jankowska|327x327px]]<br /> '''mgr Jagoda Jankowska'''<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * nauki pomocnicze historii, szczególnie sfragistyka <br /> * metodyka opracowania archiwalnego, szczególnie materiałów sfragistycznych <br /> * systemy sfragistyczne administracji państwowej <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> Absolwentka Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku archiwistyka i&amp;nbsp;zarządzanie dokumentacją. Ukończyła specjalności archiwalną i źródłoznawczą. Obecnie jest uczestniczką studiów doktoranckich w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych, Teologicznych i Artystycznych UMK. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Administracyjne procedury postępowania w przypadkach kradzieży, zagubienia, nadużycia bądź fałszerstwa pieczęci w 20-leciu międzywojennym'', „Archiwa – Kancelarie – Zbiory” 2021, nr 12 (14), s. 11-29. <br /> * ''Sfragistyka w świecie archiwów'', „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2021, nr 1 (18), s. 167-176. <br /> * ''Archiwum fotograficzne Janiny Gardzielewskiej w zasobie Archiwum Państwowego w Toruniu – część większej całości'', „Archiwista Polski” 2020, nr 3/4 (99/100), s. 41-52.  <br /> * ''Metodyka opracowania archiwalnego pieczęci, w: Opracowanie materiałów sfragistycznych w archiwach'', red. P. Gut, M. Hlebionek, Warszawa 2020, s. 65-77.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Jagoda_Jankowska&diff=1106 2023-03-19T15:48:45Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:Jagoda Jankowska.jpg|thumb|mgr Jagoda Jankowska|340x340px]]<br /> '''mgr Jagoda Jankowska'''<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * nauki pomocnicze historii, szczególnie sfragistyka <br /> * metodyka opracowania archiwalnego, szczególnie materiałów sfragistycznych <br /> * systemy sfragistyczne administracji państwowej <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> Absolwentka Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku archiwistyka i&amp;nbsp;zarządzanie dokumentacją. Ukończyła specjalności archiwalną i źródłoznawczą. Obecnie jest uczestniczką studiów doktoranckich w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych, Teologicznych i Artystycznych UMK. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Administracyjne procedury postępowania w przypadkach kradzieży, zagubienia, nadużycia bądź fałszerstwa pieczęci w 20-leciu międzywojennym'', „Archiwa – Kancelarie – Zbiory” 2021, nr 12 (14), s. 11-29. <br /> * ''Sfragistyka w świecie archiwów'', „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2021, nr 1 (18), s. 167-176. <br /> * ''Archiwum fotograficzne Janiny Gardzielewskiej w zasobie Archiwum Państwowego w Toruniu – część większej całości'', „Archiwista Polski” 2020, nr 3/4 (99/100), s. 41-52.  <br /> * ''Metodyka opracowania archiwalnego pieczęci, w: Opracowanie materiałów sfragistycznych w archiwach'', red. P. Gut, M. Hlebionek, Warszawa 2020, s. 65-77.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Jagoda_Jankowska&diff=1105 2023-03-19T15:48:32Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:Jagoda Jankowska.jpg|thumb|mgr Jagoda Jankowska|340x340px]]<br /> '''mgr Jagoda Jankowska'''<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * nauki pomocnicze historii, szczególnie sfragistyka <br /> * metodyka opracowania archiwalnego, szczególnie materiałów sfragistycznych <br /> * systemy sfragistyczne administracji państwowej <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> Absolwentka Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku archiwistyka i zarządzanie dokumentacją. Ukończyła specjalności archiwalną i źródłoznawczą. Obecnie jest uczestniczką studiów doktoranckich w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych, Teologicznych i Artystycznych UMK. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Administracyjne procedury postępowania w przypadkach kradzieży, zagubienia, nadużycia bądź fałszerstwa pieczęci w 20-leciu międzywojennym'', „Archiwa – Kancelarie – Zbiory” 2021, nr 12 (14), s. 11-29. <br /> * ''Sfragistyka w świecie archiwów'', „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2021, nr 1 (18), s. 167-176. <br /> * ''Archiwum fotograficzne Janiny Gardzielewskiej w zasobie Archiwum Państwowego w Toruniu – część większej całości'', „Archiwista Polski” 2020, nr 3/4 (99/100), s. 41-52.  <br /> * ''Metodyka opracowania archiwalnego pieczęci, w: Opracowanie materiałów sfragistycznych w archiwach'', red. P. Gut, M. Hlebionek, Warszawa 2020, s. 65-77.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Jagoda_Jankowska&diff=1104 2023-03-19T15:48:02Z

<p>Iga Adamczyk: Created page with &quot;mgr Jagoda Jankowska '''mgr Jagoda Jankowska''' == Zainteresowania badawcze == * nauki pomocnicze historii, szczególnie sfragistyka * metodyka opracowania archiwalnego, szczególnie materiałów sfragistycznych * systemy sfragistyczne administracji państwowej == Działalność naukowa == Absolwentka Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku archiwistyka i zarządzanie dokumentacją. Uko...&quot;</p> <hr /> <div>[[File:Jagoda Jankowska.jpg|thumb|mgr Jagoda Jankowska]]<br /> '''mgr Jagoda Jankowska'''<br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * nauki pomocnicze historii, szczególnie sfragistyka <br /> * metodyka opracowania archiwalnego, szczególnie materiałów sfragistycznych <br /> * systemy sfragistyczne administracji państwowej <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> Absolwentka Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku archiwistyka i zarządzanie dokumentacją. Ukończyła specjalności archiwalną i źródłoznawczą. Obecnie jest uczestniczką studiów doktoranckich w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych, Teologicznych i Artystycznych UMK. <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * ''Administracyjne procedury postępowania w przypadkach kradzieży, zagubienia, nadużycia bądź fałszerstwa pieczęci w 20-leciu międzywojennym'', „Archiwa – Kancelarie – Zbiory” 2021, nr 12 (14), s. 11-29. <br /> * ''Sfragistyka w świecie archiwów'', „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2021, nr 1 (18), s. 167-176. <br /> * ''Archiwum fotograficzne Janiny Gardzielewskiej w zasobie Archiwum Państwowego w Toruniu – część większej całości'', „Archiwista Polski” 2020, nr 3/4 (99/100), s. 41-52.  <br /> * ''Metodyka opracowania archiwalnego pieczęci, w: Opracowanie materiałów sfragistycznych w archiwach'', red. P. Gut, M. Hlebionek, Warszawa 2020, s. 65-77.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:Jagoda_Jankowska.jpg&diff=1103 2023-03-19T15:46:36Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1102 2023-03-19T15:40:06Z

<p>Iga Adamczyk: /* Projekty badawcze */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Pieczęcie, znajdując różne zastosowanie, pojawiły się w Polsce najpóźniej w XI w., a ich używanie jako podstawowego środka uwierzytelniania dokumentów upowszechniło się w&amp;nbsp;wieku XIII. Te rozproszone w różnych miejscach materiały stanowią istotny element kultury i historii dawnej Polski. Ze względu na ich częściowo obrazowy charakter, odczytywać je można w różny sposób. Dosłownie, za pomocą umieszczanych na nich inskrypcji, przenoszą informacje na temat konkretnych osób bądź instytucji. Czytając bezpośrednio warstwę obrazową, dowiadujemy się, jak wyglądały różne elementy kultury materialnej epoki, w której wykonano tłok pieczęci. Wreszcie analizując je pod kątem symboliki, docieramy do świata idei politycznych czy teologicznych, którym hołdowali ich dysponenci.   <br /> <br /> ''Międzynarodowy Słownik Sfragistyczny'' definiuje korpus pieczęci jako możliwie kompletny spis (katalog) pieczęci określonego kraju, regionu, pewnej kategorii dysponentów, danego typu lub pochodzących z wybranego okresu. Początki inicjatyw przygotowywania krajowych korpusów pieczęci sięgają połowy XIX wieku. Same edycje, w związku z&amp;nbsp;potrzebnym do ich realizacji nakładem pracy, zaczęły być publikowane stosunkowo niedawno.  We Francji mimo zapoczątkowania prac nad takim wydawnictwem już w połowie XIX stulecia, jego pierwszy tom udało się opublikować dopiero w 1980 r. <br /> <br /> Pomysł przygotowania korpusu pieczęci polskich podnoszono już w pierwszej połowie XX wieku. Postulaty te charakteryzował jednak wysoki poziom ogólności. Sygnalizowały one potrzebę opracowania korpusu, ale nie kreśliły ścieżek mających prowadzić do realizacji projektu. W czasach PRL zamysł edycji nabrał najbardziej konkretnych kształtów. Stało się to dzięki zaangażowaniu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Niestety, inicjatywa ta nie została doprowadzona do pomyślnego końca. Na początku lat 90. XX w. projekt edycji pieczęci polskich podjęło środowisko historyków lubelskich. W efekcie powstała kartoteka materiałów sfragistycznych związanych z ziemiami polskimi, ale zebrane informacje źródłowe nie doczekały się publikacji. <br /> <br /> Proces przygotowywania korpusu pieczęci jest złożony i długotrwały. Powoduje to, że prace zmierzające do realizacji takiego projektu muszą zostać podzielone na etapy. Dalekosiężnym celem projektu realizowanego w ramach Centrum Studiów Mediewistycznych jest przygotowanie ''Korpusu średniowiecznych polskich pieczęci'', rozumianego jako publikacja rozpoznanych pieczęci średniowiecznych związanych z ziemiami polskimi. W efekcie powstać ma edycja materiałów sfragistycznych, a także cyfrowe repozytorium średniowiecznych pieczęci, zawierające dane o pieczęciach już notowanych w literaturze, stopniowo weryfikowanych w oparciu o materiały archiwalne, biblioteczne i muzealne oraz uzupełnianych o informacje na temat niepublikowanych dotąd pieczęci. W pierwszym z trzech etapów, zaplanowanym na lata 2023-2027, stworzone zostanie odpowiednie narzędzie informatyczne do gromadzenia danych oraz repozytorium zbierające informacje na temat średniowiecznych polskich pieczęci na podstawie przede wszystkim publikacji oraz dostępnych pomocy informacyjno-ewidencyjnych różnych zbiorów.  <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * mgr Jagoda Jankowska<br /> * dr Ewelina Kaczor<br /> * mgr Aleksander Sroczyński<br /> * dr Antoni Śmist<br /> * mgr Urszula Zachara-Związek<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1101 2023-03-19T15:37:52Z

<p>Iga Adamczyk: /* Monumenta Vaticana */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom ''Acta Urbani papae'' VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Corpus sigillorum Poloniae obejmuje przygotowanie edycji średniowiecznych pieczęci związanych z ziemiami polskimi, zgromadzenie informacji o pieczęciach notowanych w&amp;nbsp;literaturze przedmiotu, edycjach źródłowych oraz inwentarzach zbiorów (zasobów). Dane te zostaną zdeponowane w ogólnodostępnym repozytorium cyfrowym. <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * mgr Jagoda Jankowska<br /> * dr Ewelina Kaczor<br /> * mgr Aleksander Sroczyński<br /> * dr Antoni Śmist<br /> * mgr Urszula Zachara-Związek<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=1100 2023-03-19T15:37:00Z

<p>Iga Adamczyk: /* Projekty badawcze */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Ze względu na szczególną rolę Stolicy Apostolskiej w średniowieczu, źródła proweniencji papieskiej należą do najczęściej wykorzystywanych w mediewistyce. Zdecydowana większość z nich znajduje się w Archiwum Watykańskim, które jest największym zagranicznym zbiorem źródeł do dziejów Polski. Średniowiecznych „polskich” dokumentów jest tam ponad 20 tysięcy. Nasza historiografia do dziś nie posiada dobrego wydawnictwa źródeł papieskich, zwłaszcza dla okresu późnego średniowiecza. Ze względu na wielorakie słabości istniejących edycji poprawne wydanie watikanów jest pilną potrzebą naukową. <br /> <br /> Projekt Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia jest w zamierzeniu wieloletnim przedsięwzięciem, którego celem jest opublikowanie źródeł proweniencji papieskiej, dotyczących późnośredniowiecznej Polski, z okresu 1378–1503. Bezpośrednim celem w ciągu najbliższych pięciu lat jest wydanie tomu źródeł z pontyfikatu papieża Urbana VI (1378–1389) oraz publikacja pierwszej części materiałów (co najmniej 500 dokumentów) z czasów Bonifacego IX (1389–1404). Wszystkie źródła zostaną udostępnione w starannie przygotowanej formie cyfrowej, oferującej badaczom szerokie możliwości przeszukiwania i analizy. Jeśli chodzi o polską mediewistykę, będzie to pierwsza tak rozbudowana edycja cyfrowa. Ponadto ukończony tom Acta Urbani papae VI (1378–1389) będzie wydany w tradycyjnej formie drukowanej. Edycja zostanie przygotowana według oryginalnej metody, nie mającej odpowiednika w dotychczasowych wydawnictwach europejskich. Do istoty owej metody należy łączna publikacja wszystkich rodzajów źródeł papieskich (supliki, bulle, akta skarbowe, konsystorskie, sądowe, akta Penitencjarii), pochodzących zarówno z Archiwum Watykańskiego, jak i z krajowych archiwów odbiorców, oraz ułożenie materiału w sposób odpowiadający procedurom urzędów kurialnych, co ułatwi historykom poprawną interpretację źródeł papieskich, będących wytworem najbardziej skomplikowanej machiny biurokratycznej w średniowiecznej Europie. <br /> <br /> Nad projektem pracuje zespół pod kierunkiem [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marka D. Kowalskiego, prof. UJ]]. <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Corpus sigillorum Poloniae obejmuje przygotowanie edycji średniowiecznych pieczęci związanych z ziemiami polskimi, zgromadzenie informacji o pieczęciach notowanych w&amp;nbsp;literaturze przedmiotu, edycjach źródłowych oraz inwentarzach zbiorów (zasobów). Dane te zostaną zdeponowane w ogólnodostępnym repozytorium cyfrowym. <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * mgr Jagoda Jankowska<br /> * dr Ewelina Kaczor<br /> * mgr Aleksander Sroczyński<br /> * dr Antoni Śmist<br /> * mgr Urszula Zachara-Związek<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Pawe%C5%82_Kras&diff=1095 2023-03-12T11:42:01Z

<p>Iga Adamczyk: /* Najważniejsze publikacje: */</p> <hr /> <div>[[File:Paweł Kras.jpg|thumb|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL|519x519px]]<br /> '''dr hab. Paweł Kras, prof. KUL''' <br /> <br /> https://pracownik.kul.pl/pawel.kras <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * historia społeczno-religijna<br /> * ruchy religijne w średniowieczu<br /> * przemoc i tolerancja religijna w średniowieczu i czasach nowożytnych<br /> * historia Czech i stosunki polsko-czeskie<br /> * edytorstwo źródeł historycznych<br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> <br /> ==== Studia i aktywność zawodowa: ====<br /> <br /> * 1993 – Magister historii (KUL) <br /> * 1994 – MA in Medieval Studies (Central European University, Budapeszt)<br /> * 1997 – Doktor historii (KUL)<br /> * 2007 – Doktor habilitowany nauk humanistycznych, historia średniowieczna powszechna i Polski (KUL)<br /> * 2009 – Profesor nadzwyczajny w KUL<br /> * 2015-2018 – Profesor nadzwyczajny w Instytucie Historii PAN w Warszawie<br /> * 2022 – Dyrektor Centrum Studiów Mediewistycznych przy KUL<br /> <br /> === Projekty badawcze: ===<br /> <br /> * 2011-2013: Ruchy religijne w średniowiecznej Polsce, Antologia tekstów źródłowych, NCN, Wydział Nauk Humanistycznych KUL, kierownik <br /> * 2015-2017: Proces beginek świdnickich w 1332 roku: łacińsko-polsko edycja protokołów inkwizycyjnych Jana ze Schwenkenfeldu”, NCN Opus, kierownik<br /> * 2016-2018: Korespondencja Jana Kapistrana z Polakami (1451-1456): edycja i studia, NCN Harmonia, kierownik<br /> * 2018-2022: Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 r.: historia religii i kultury, dzieje idei, NPRH Fundamenty, kierownik<br /> * 2019-2022: The Beguines of Świdnica and Their Interrogations in 1332, NCN Universalia 2.1, kierownik<br /> * 2013-2015: Wspólnoty wyobrażone. Konstruowanie tożsamości grupowych w średniowiecznej Europie, NCN Harmonia, wykonawca (kierownik&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Andrzej&amp;nbsp;Pleszczyński)<br /> * 2022-2023: Poganie i chrześcijanie. Chrześcijaństwo w Królestwie Czeskim i Królestwie Polskim w średniowieczu, NCN-Weave UNISONO, wykonawca (kierownik:&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Krzysztof Bracha).<br /> * 2013-2017: New Communities of Interpretation: Contexts, Strategies and Processes of Religious Transformation in Late Medieval and Early Modern Europe, COST Action, członek komitetu zarządzającego i koordynator Working Group III<br /> <br /> === Nagrody: ===<br /> <br /> * II Nagroda w Konkursie im. S.K. Kuczyńskiego w kategorii prac z nauk pomocniczych historii przyznana przez Jury „Studiów Źródłoznawczych” za rok 2018  <br /> * Nagroda Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego za działalność naukową w roku 2019. <br /> * Nagroda im. Profesora J. Michalskiego za najlepszą recenzję książki historycznej w roku 2020. <br /> * Nagrody Rektora KUL za działalność naukową i organizacyjną (II i III stopnia): 1998, 2003, 2007, 2010, 2014 <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje: ==<br /> <br /> * ''Husyci w piętnastowiecznej Polsce'', Lublin 1998.<br /> * ''‘Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem’. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie'', Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006 (wersja angielska: ''The System of the Inquisition in Medieval Europe'', Berlin – Bern – Bruxelles – Oxford – New York – Warszawa: Peter Lang).<br /> * [Wspólnie z T. Gałuszką i A. Poznańskim] ''Proces beginek świdnickich w 1332 roku: studia historyczne i edycja łacińsko-polska'', Lublin: Wydawnictwo KUL, 2017 (wydanie drugie, 2018), s. 298; (wspólnie z T. Gałuszką): ''Beguines of Medieval Świdnica. The Interrogations of the Daughters of Odelindis in 1332'', przeł. S.C. Rowell, Woodbridge, Boydell &amp; Brewer 2023, Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 11, s. 312).<br /> * ''Corpus epistolarum Ioannis de Capistrano'', t. 1: ''Epistolae annis MCDLI-MCDLVI scriptae quae ad res gestas Poloniae et Silesiae spectant'', editionem curaverunt Paulus Kras, Halina Manikowska, Martinus Starzyński, Anna Zajchowska-Bołtromiuk, epistolae in linguam Anglicam transtulit Stephanus Rowell, Warszawa – Lublin: Institute of History PAN and Wydawnictwo KUL, 2018, s. 320.<br /> * ''The Grand Tour of John of Capistrano in Central and Eastern Europe (1451-1456): the Transfer of Ideas and the Strategies of Communication in the Late Middle Ages'', red. Paweł Kras and James D. Mixson, Warsaw – Lublin: Institute of History, Polish Academy of Sciences &amp; Wydawnictwo KUL, 2018.<br /> * ''The Vernacular Eulogy of John Wyclif by Master Andrzej of Dobczyn: Textual Transmission of Dissident Ideas in Fifteenth Century Poland, w: Pursuing a New Order'', red. Pavlina Rychterová, vol. 2: ''Late Medieval Vernacularization and the Bohemian Reformation''; Turnhout: Brepols, 2019, s. 157-172.<br /> * ''The Development of Religious Tolerance in Poland. From the Medieval Period to the Reformation, w:  Religion and Peace. Historical Aspects,'' red. Yvonne Friedmann, London – New York: Routledge 2019, s. 159-183.<br /> * ''The Hunt for Heresy of the Free Spirit: the 1332 Enquiry into the ‘Cowled Nuns” of Świdnica'', w: ''Inquisition and Knowledge'', 1200-1700, red. P. Biller, L.J. Sackville, Woodbridge-Rochester 2022 (Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 10), s. 110-133.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Pawe%C5%82_Kras&diff=1094 2023-03-12T11:38:51Z

<p>Iga Adamczyk: /* Najważniejsze publikacje: */</p> <hr /> <div>[[File:Paweł Kras.jpg|thumb|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL|519x519px]]<br /> '''dr hab. Paweł Kras, prof. KUL''' <br /> <br /> https://pracownik.kul.pl/pawel.kras <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * historia społeczno-religijna<br /> * ruchy religijne w średniowieczu<br /> * przemoc i tolerancja religijna w średniowieczu i czasach nowożytnych<br /> * historia Czech i stosunki polsko-czeskie<br /> * edytorstwo źródeł historycznych<br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> <br /> ==== Studia i aktywność zawodowa: ====<br /> <br /> * 1993 – Magister historii (KUL) <br /> * 1994 – MA in Medieval Studies (Central European University, Budapeszt)<br /> * 1997 – Doktor historii (KUL)<br /> * 2007 – Doktor habilitowany nauk humanistycznych, historia średniowieczna powszechna i Polski (KUL)<br /> * 2009 – Profesor nadzwyczajny w KUL<br /> * 2015-2018 – Profesor nadzwyczajny w Instytucie Historii PAN w Warszawie<br /> * 2022 – Dyrektor Centrum Studiów Mediewistycznych przy KUL<br /> <br /> === Projekty badawcze: ===<br /> <br /> * 2011-2013: Ruchy religijne w średniowiecznej Polsce, Antologia tekstów źródłowych, NCN, Wydział Nauk Humanistycznych KUL, kierownik <br /> * 2015-2017: Proces beginek świdnickich w 1332 roku: łacińsko-polsko edycja protokołów inkwizycyjnych Jana ze Schwenkenfeldu”, NCN Opus, kierownik<br /> * 2016-2018: Korespondencja Jana Kapistrana z Polakami (1451-1456): edycja i studia, NCN Harmonia, kierownik<br /> * 2018-2022: Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 r.: historia religii i kultury, dzieje idei, NPRH Fundamenty, kierownik<br /> * 2019-2022: The Beguines of Świdnica and Their Interrogations in 1332, NCN Universalia 2.1, kierownik<br /> * 2013-2015: Wspólnoty wyobrażone. Konstruowanie tożsamości grupowych w średniowiecznej Europie, NCN Harmonia, wykonawca (kierownik&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Andrzej&amp;nbsp;Pleszczyński)<br /> * 2022-2023: Poganie i chrześcijanie. Chrześcijaństwo w Królestwie Czeskim i Królestwie Polskim w średniowieczu, NCN-Weave UNISONO, wykonawca (kierownik:&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Krzysztof Bracha).<br /> * 2013-2017: New Communities of Interpretation: Contexts, Strategies and Processes of Religious Transformation in Late Medieval and Early Modern Europe, COST Action, członek komitetu zarządzającego i koordynator Working Group III<br /> <br /> === Nagrody: ===<br /> <br /> * II Nagroda w Konkursie im. S.K. Kuczyńskiego w kategorii prac z nauk pomocniczych historii przyznana przez Jury „Studiów Źródłoznawczych” za rok 2018  <br /> * Nagroda Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego za działalność naukową w roku 2019. <br /> * Nagroda im. Profesora J. Michalskiego za najlepszą recenzję książki historycznej w roku 2020. <br /> * Nagrody Rektora KUL za działalność naukową i organizacyjną (II i III stopnia): 1998, 2003, 2007, 2010, 2014 <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje: ==<br /> <br /> * ''Husyci w piętnastowiecznej Polsce'', Lublin 1998.<br /> * ''‘Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem’. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie'', Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006 (wersja angielska: The System of the Inquisition in Medieval Europe, Berlin – Bern – Bruxelles – Oxford – New York – Warszawa: Peter Lang).<br /> * [Wspólnie z T. Gałuszką i A. Poznańskim] ''Proces beginek świdnickich w 1332 roku: studia historyczne i edycja łacińsko-polska'', Lublin: Wydawnictwo KUL, 2017 (wydanie drugie, 2018), s. 298; (wspólnie z T. Gałuszką): ''Beguines of Medieval Świdnica. The Interrogations of the Daughters of Odelindis in 1332'', przeł. S.C. Rowell, Woodbridge, Boydell &amp; Brewer 2023, Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 11, s. 312).<br /> * ''Corpus epistolarum Ioannis de Capistrano'', t. 1: Epistolae annis MCDLI-MCDLVI scriptae quae ad res gestas Poloniae et Silesiae spectant, editionem curaverunt Paulus Kras, Halina Manikowska, Martinus Starzyński, Anna Zajchowska-Bołtromiuk, epistolae in linguam Anglicam transtulit Stephanus Rowell, Warszawa – Lublin: Institute of History PAN and Wydawnictwo KUL, 2018, s. 320.<br /> * ''The Grand Tour of John of Capistrano in Central and Eastern Europe (1451-1456): the Transfer of Ideas and the Strategies of Communication in the Late Middle Ages'', red. Paweł Kras and James D. Mixson, Warsaw – Lublin: Institute of History, Polish Academy of Sciences &amp; Wydawnictwo KUL, 2018.<br /> * ''The Vernacular Eulogy of John Wyclif by Master Andrzej of Dobczyn: Textual Transmission of Dissident Ideas in Fifteenth Century Poland, w: Pursuing a New Order'', red. Pavlina Rychterová, vol. 2: Late Medieval Vernacularization and the Bohemian Reformation; Turnhout: Brepols, 2019, s. 157-172.<br /> * ''The Development of Religious Tolerance in Poland. From the Medieval Period to the Reformation, w: Religion and Peace. Historical Aspects, red. Yvonne Friedmann'', London – New York: Routledge 2019, s. 159-183.<br /> * ''The Hunt for Heresy of the Free Spirit: the 1332 Enquiry into the ‘Cowled Nuns” of Świdnica'', w:Inquisition and Knowledge, 1200-1700, red. P. Biller, L.J. Sackville, Woodbridge-Rochester 2022 (Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 10), s. 110-133.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=947 2023-03-06T16:55:46Z

<p>Iga Adamczyk: /* Wykonawcy */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia to projekt, którego celem jest edycja tradycyjna i cyfrowa dokumentów dotyczących Polski z Archiwum Watykańskiego z&amp;nbsp;czasów pontyfikatów Urbana VI (1378-1389) i Bonifacego IX (1389-1404). <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Corpus sigillorum Poloniae obejmuje przygotowanie edycji średniowiecznych pieczęci związanych z ziemiami polskimi, zgromadzenie informacji o pieczęciach notowanych w&amp;nbsp;literaturze przedmiotu, edycjach źródłowych oraz inwentarzach zbiorów (zasobów). Dane te zostaną zdeponowane w ogólnodostępnym repozytorium cyfrowym. <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * mgr Jagoda Jankowska<br /> * dr Ewelina Kaczor<br /> * mgr Aleksander Sroczyński<br /> * dr Antoni Śmist<br /> * mgr Urszula Zachara-Związek<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]] <br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Pawe%C5%82_Kras&diff=946 2023-03-06T16:51:01Z

<p>Iga Adamczyk: /* Najważniejsze publikacje: */</p> <hr /> <div>[[File:Paweł Kras.jpg|thumb|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL|519x519px]]<br /> '''dr hab. Paweł Kras, prof. KUL''' <br /> <br /> https://pracownik.kul.pl/pawel.kras <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * historia społeczno-religijna<br /> * ruchy religijne w średniowieczu<br /> * przemoc i tolerancja religijna w średniowieczu i czasach nowożytnych<br /> * historia Czech i stosunki polsko-czeskie<br /> * edytorstwo źródeł historycznych<br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> <br /> ==== Studia i aktywność zawodowa: ====<br /> <br /> * 1993 – Magister historii (KUL) <br /> * 1994 – MA in Medieval Studies (Central European University, Budapeszt)<br /> * 1997 – Doktor historii (KUL)<br /> * 2007 – Doktor habilitowany nauk humanistycznych, historia średniowieczna powszechna i Polski (KUL)<br /> * 2009 – Profesor nadzwyczajny w KUL<br /> * 2015-2018 – Profesor nadzwyczajny w Instytucie Historii PAN w Warszawie<br /> * 2022 – Dyrektor Centrum Studiów Mediewistycznych przy KUL<br /> <br /> === Projekty badawcze: ===<br /> <br /> * 2011-2013: Ruchy religijne w średniowiecznej Polsce, Antologia tekstów źródłowych, NCN, Wydział Nauk Humanistycznych KUL, kierownik <br /> * 2015-2017: Proces beginek świdnickich w 1332 roku: łacińsko-polsko edycja protokołów inkwizycyjnych Jana ze Schwenkenfeldu”, NCN Opus, kierownik<br /> * 2016-2018: Korespondencja Jana Kapistrana z Polakami (1451-1456): edycja i studia, NCN Harmonia, kierownik<br /> * 2018-2022: Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 r.: historia religii i kultury, dzieje idei, NPRH Fundamenty, kierownik<br /> * 2019-2022: The Beguines of Świdnica and Their Interrogations in 1332, NCN Universalia 2.1, kierownik<br /> * 2013-2015: Wspólnoty wyobrażone. Konstruowanie tożsamości grupowych w średniowiecznej Europie, NCN Harmonia, wykonawca (kierownik&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Andrzej&amp;nbsp;Pleszczyński)<br /> * 2022-2023: Poganie i chrześcijanie. Chrześcijaństwo w Królestwie Czeskim i Królestwie Polskim w średniowieczu, NCN-Weave UNISONO, wykonawca (kierownik:&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Krzysztof Bracha).<br /> * 2013-2017: New Communities of Interpretation: Contexts, Strategies and Processes of Religious Transformation in Late Medieval and Early Modern Europe, COST Action, członek komitetu zarządzającego i koordynator Working Group III<br /> <br /> === Nagrody: ===<br /> <br /> * II Nagroda w Konkursie im. S.K. Kuczyńskiego w kategorii prac z nauk pomocniczych historii przyznana przez Jury „Studiów Źródłoznawczych” za rok 2018  <br /> * Nagroda Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego za działalność naukową w roku 2019. <br /> * Nagroda im. Profesora J. Michalskiego za najlepszą recenzję książki historycznej w roku 2020. <br /> * Nagrody Rektora KUL za działalność naukową i organizacyjną (II i III stopnia): 1998, 2003, 2007, 2010, 2014 <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje: ==<br /> <br /> * ''Husyci w piętnastowiecznej Polsce'', Lublin 1998.<br /> * ''‘Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem’. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie'', Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006 (wersja angielska: The System of the Inquisition in Medieval Europe, Berlin – Bern – Bruxelles – Oxford – New York – Warszawa: Peter Lang).<br /> * [Wspólnie z T. Gałuszką i A. Poznańskim] ''Proces beginek świdnickich w 1332 roku: studia historyczne i edycja łacińsko-polska'', Lublin: Wydawnictwo KUL, 2017 (wydanie drugie, 2018), s. 298; (wspólnie z T. Gałuszką): ''Beguines of Medieval Świdnica. The Interrogations of the Daughters of Odelindis in 1332'', przeł. S.C. Rowell, Woodbridge, Boydell &amp; Brewer 2023, Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 11, s. 312).<br /> * ''Corpus epistolarum Ioannis de Capistrano'', t. 1: Epistolae annis MCDLI-MCDLVI scriptae quae ad res gestas Poloniae et Silesiae spectant, editionem curaverunt Paulus Kras, Halina Manikowska, Martinus Starzyński, Anna Zajchowska-Bołtromiuk, epistolae in linguam Anglicam transtulit Stephanus Rowell, Warszawa – Lublin: Institute of History PAN and Wydawnictwo KUL, 2018, s. 320 (udział 40%).<br /> * ''The Grand Tour of John of Capistrano in Central and Eastern Europe (1451-1456): the Transfer of Ideas and the Strategies of Communication in the Late Middle Ages'', red. Paweł Kras and James D. Mixson, Warsaw – Lublin: Institute of History, Polish Academy of Sciences &amp; Wydawnictwo KUL, 2018.<br /> * ''The Vernacular Eulogy of John Wyclif by Master Andrzej of Dobczyn: Textual Transmission of Dissident Ideas in Fifteenth Century Poland, w: Pursuing a New Order'', red. Pavlina Rychterová, vol. 2: Late Medieval Vernacularization and the Bohemian Reformation; Turnhout: Brepols, 2019, s. 157-172.<br /> * ''The Development of Religious Tolerance in Poland. From the Medieval Period to the Reformation, w: Religion and Peace. Historical Aspects, red. Yvonne Friedmann'', London – New York: Routledge 2019, s. 159-183.<br /> * ''The Hunt for Heresy of the Free Spirit: the 1332 Enquiry into the ‘Cowled Nuns” of Świdnica'', w:Inquisition and Knowledge, 1200-1700, red. P. Biller, L.J. Sackville, Woodbridge-Rochester 2022 (Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 10), s. 110-133.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Adam_Zapa%C5%82a&diff=945 2023-03-06T16:47:00Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:Adam Zapała foto.jpg|thumb|dr Adam Zapała]]<br /> '''dr Adam Zapała''' <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * historia kontaktów Polaków ze Stolicą Apostolską w drugiej połowie XV wieku <br /> * wykorzystanie cyfrowych narzędzi w badaniach historycznych <br /> <br /> == Doświadczenie naukowe ==<br /> Pracownik naukowy w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk (od 2019). Pełnił funkcję kierownika projektów ''Cyfrowa infrastruktura badawcza dla humanistyki i nauk o sztuce'' – DARIAH-PL (POIR, 2021-2023) oraz ''Polscy dyplomaci przy Stolicy Apostolskiej w drugiej połowie XV wieku – kwerenda biblioteczna i archiwalna'' (NCN Miniatura 5, 2021-2022). W projekcie ''Człowiek twórcą historii'' (Nauka dla społeczeństwa, 2022-2024) był kierownikiem zadania, a jako wykonawca brał udział w&amp;nbsp;projektach ''Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii'' (NPRH, 2018-2021) oraz ''Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia'' – ''edycja źródeł proweniencji papieskiej do dziejów Polski w późnym średniowieczu (od 1394 roku)'' (NPRH, 2013-2018). <br /> <br /> === Najważniejsze publikacje ===<br /> <br /> * ''Kontakty Polaków i Litwinów ze Stolicą Apostolską za pontyfikatu papieża Mikołaja V (1447-1455)'', Warszawa 2021. <br /> * ''Geograficzne uwarunkowania wykorzystania papieskich prowizji w staraniach o beneficja kościelne w Polsce późnośredniowiecznej'', „Studia Geohistorica” 2019, nr 7, s. 248-267.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Adam_Zapa%C5%82a&diff=944 2023-03-06T16:45:41Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:Adam Zapała foto.jpg|thumb|dr Adam Zapała]]<br /> '''dr Adam Zapała''' <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * historia kontaktów Polaków ze Stolicą Apostolską w drugiej połowie XV wieku <br /> * wykorzystanie cyfrowych narzędzi w badaniach historycznych <br /> <br /> == Doświadczenie naukowe ==<br /> Pracownik naukowy w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk (od 2019). Pełnił funkcję kierownika projektów Cyfrowa infrastruktura badawcza dla humanistyki i nauk o sztuce – DARIAH-PL (POIR, 2021-2023) oraz Polscy dyplomaci przy Stolicy Apostolskiej w drugiej połowie XV wieku – kwerenda biblioteczna i archiwalna (NCN Miniatura 5, 2021-2022). W projekcie Człowiek twórcą historii (Nauka dla społeczeństwa, 2022-2024) był kierownikiem zadania, a jako wykonawca brał udział w&amp;nbsp;projektach Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii (NPRH, 2018-2021) oraz Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia – edycja źródeł proweniencji papieskiej do dziejów Polski w późnym średniowieczu (od 1394 roku) (NPRH, 2013-2018). <br /> <br /> === Najważniejsze publikacje ===<br /> <br /> * Kontakty Polaków i Litwinów ze Stolicą Apostolską za pontyfikatu papieża Mikołaja V (1447-1455), Warszawa 2021. <br /> * Geograficzne uwarunkowania wykorzystania papieskich prowizji w staraniach o beneficja kościelne w Polsce późnośredniowiecznej, „Studia Geohistorica” 2019, nr 7, s. 248-267.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Adam_Zapa%C5%82a&diff=943 2023-03-06T16:45:16Z

<p>Iga Adamczyk: Created page with &quot;dr Adam Zapała '''dr Adam Zapała''' == Zainteresowania badawcze == * historia kontaktów Polaków ze Stolicą Apostolską w drugiej połowie XV wieku * wykorzystanie cyfrowych narzędzi w badaniach historycznych == Doświadczenie naukowe == Pracownik naukowy w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk (od 2019). Pełnił funkcję kierownika projektów Cyfrowa infrastruktura badawcza dla humanistyki i nauk o sztuce – DARIAH-...&quot;</p> <hr /> <div>[[File:Adam Zapała foto.jpg|thumb|dr Adam Zapała]]<br /> '''dr Adam Zapała''' <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * historia kontaktów Polaków ze Stolicą Apostolską w drugiej połowie XV wieku <br /> * wykorzystanie cyfrowych narzędzi w badaniach historycznych <br /> <br /> == Doświadczenie naukowe ==<br /> Pracownik naukowy w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk (od 2019). Pełnił funkcję kierownika projektów Cyfrowa infrastruktura badawcza dla humanistyki i nauk o sztuce – DARIAH-PL (POIR, 2021-2023) oraz Polscy dyplomaci przy Stolicy Apostolskiej w drugiej połowie XV wieku – kwerenda biblioteczna i archiwalna (NCN Miniatura 5, 2021-2022). W projekcie Człowiek twórcą historii (Nauka dla społeczeństwa, 2022-2024) był kierownikiem zadania, a jako wykonawca brał udział w projektach Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii (NPRH, 2018-2021) oraz Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia – edycja źródeł proweniencji papieskiej do dziejów Polski w późnym średniowieczu (od 1394 roku) (NPRH, 2013-2018). <br /> <br /> === Najważniejsze publikacje ===<br /> <br /> * Kontakty Polaków i Litwinów ze Stolicą Apostolską za pontyfikatu papieża Mikołaja V (1447-1455), Warszawa 2021. <br /> * Geograficzne uwarunkowania wykorzystania papieskich prowizji w staraniach o beneficja kościelne w Polsce późnośredniowiecznej, „Studia Geohistorica” 2019, nr 7, s. 248-267.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=File:Adam_Zapa%C5%82a_foto.jpg&diff=942 2023-03-06T16:44:54Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Centrum_Studi%C3%B3w_Mediewistycznych&diff=941 2023-03-06T16:43:35Z

<p>Iga Adamczyk: /* Wykonawcy */</p> <hr /> <div>[[File:Logo CSM.png|thumb|Logo CSM|420x420px]]<br /> == Centrum Studiów Mediewistycznych ==<br /> [[File:MEiN.png|thumb|340x340px|Logo MEiN|left]]<br /> ==== Historia ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych powstało 1 kwietnia 2022 r. jako odrębna jednostka badawcza w strukturach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. 17 maja 2022 r. została powołana Rada Naukowa, którą tworzy piętnastu czołowych badaczy mediewistów. Od 1 lipca 2022 r. pracami Centrum kieruje dr hab. Paweł Kras, prof. KUL.[[File:Logo KUL.png|thumb|339x339px|Logo KUL|left]]<br /> <br /> W latach 2023-2027 działalność Centrum jest finansowana ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki pn.&amp;nbsp;„Centrum&amp;nbsp;Studiów Mediewistycznych: podstawowe badania edytorskie i inwentaryzacyjne do dziejów średniowiecznej Polski” na podstawie umowy nr MEiN/2022/DPI/3503.<br /> ==== Cele ====<br /> Głównym celem Centrum jest podjęcie i realizacja szeroko zakrojonych badań edytorskich i inwentaryzacyjnych dotyczących dziejów Polski średniowiecznej, implementacja w&amp;nbsp;polskiej mediewistyce nowoczesnych cyfrowych metod badawczych (''digital humanities'') oraz umiędzynarodowienie polskich badań nad średniowieczem i&amp;nbsp;promocja ich wyników w świecie. Wśród zadań należy wymienić krytyczne opracowanie i nowoczesne udostępnienie niepublikowanych dotąd materiałów źródłowych o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i kultury, obejmujących&amp;nbsp;obszerne, liczące setki, a niekiedy tysiące jednostek, zbiory dokumentów i rękopisów. Ponadto zostanie opracowany i udostępniony zbiór polskich pieczęci średniowiecznych. W celu promocji polskich badań planowane jest utworzenie bibliografii polskiej mediewistyki. W efekcie tych prac zarówno polscy, jak i&amp;nbsp;zagraniczni badacze i studenci otrzymają nowoczesne narzędzia badawcze do badań nad historią średniowiecznej Polski. Do realizacji tych zadań powstał ogólnopolski, liczący kilkadziesiąt osób zespół badaczy, specjalizujących się w źródłoznawstwie i edytorstwie źródeł historycznych, reprezentujących różne ośrodki uniwersyteckie i instytuty Polskiej Akademii Nauk. Centrum podejmuje także&amp;nbsp;współpracę z partnerami krajowymi i&amp;nbsp;zagranicznymi, dzięki czemu ma szansę stać się platformą&amp;nbsp;wymiany doświadczeń i szkolenia młodszych naukowców, inwestując w ten sposób w przyszłość polskiej mediewistyki. <br /> <br /> ==== Czasopismo ====<br /> ''Acta Mediaevalia. Series nova'' są czasopismem specjalistycznym, zaplanowanym jako rocznik, w którym będą publikowane artykuły, materiały i recenzje dotyczące szerokiego spektrum zagadnień historii średniowiecza. Czasopismo będzie wydawane przez Centrum Studiów Mediewistycznych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i prowadzone przez międzynarodowe Kolegium Redakcyjne.  <br /> <br /> Chociaż pierwszy numer pod szyldem Series nova został zaplanowany na 2024 r., to czasopismo jest spadkobiercą bogatej, półwiecznej tradycji ''Acta Mediaevalia'', czyli serii wydawniczej wydawanej w latach 1973-2014 przez Ośrodek Historii Kultury w Średniowieczu przy Wydziale Filozofii KUL (do 2006 r. placówka działała jako Międzywydziałowy Zakład Historii Kultury w Średniowieczu, a w latach 2006-2010 jako Instytut Historii Kultury w Średniowieczu). <br /> <br /> Przez cały okres istnienia ''Acta Mediaevalia'' w skład redakcji i rady naukowej wchodzili wybitni polscy badacze, tacy jak Marian Kurdziałek, Marian Rechowicz, Stefan Swieżawski, Stanisław Wielgus, Walenty Wójcik, Mieczysław Markowski, Jerzy Rebeta, Marek Zahajkiewicz, Edward Iwo Zieliński, Juliusz Domański, Stanisław Janeczek, Elżbieta Jung, Zenon Kałuża, Jadwiga Kuczyńska, Urszula Mazurczak, Stanisław Olczak, Mikołaj Olszewski, Anzelm Weiss, Stanisław Bafia, Joanna Judycka, Lucyna Nowak, Małgorzata Kowalewska, Michał Maciołek, Hanna Wojtczak, Wanda Bajor. Na łamach Acta Mediaevalia publikowano artykuły, rozprawy doktorskie i edycje krytyczne tekstów średniowiecznych, poruszając się w obrębie szeroko pojętej kultury intelektualnej wieków średnich. Wśród autorów średniowiecznych, których dzieła zostały krytycznie opracowane, znajdują się m.in. Jan Elgot, Jan z&amp;nbsp;Dąbrówki, Benedykt Hesse, Stanisław z Zawady, Stanisław ze Skarbimierza, Andrzej z Kokorzyna, Jan Isner. <br /> <br /> Nowa odsłona czasopisma – czyli ''Acta Mediaevalia. Series nova'' – jest nie tylko nawiązaniem do tej znakomitej tradycji i jej kontynuacją, lecz także twórczym rozwinięciem. Międzynarodowa rada naukowa będzie czuwać nad jakością publikacji z zakresu szeroko rozumianej mediewistyki, a teksty będą się ukazywać przede wszystkim w języku angielskim. Chcemy, by czasopismo nie tylko utrzymało swoją renomę w środowisku polskim i międzynarodowym, ale także zdobyło dodatkowe uznanie w warunkach nowoczesnej humanistyki dzięki obecności w prestiżowych bazach indeksujących i dostępności treści na zasadach Open Access.  <br /> <br /> <br /> == Projekty badawcze ==<br /> <br /> ==== Monumenta Vaticana ====<br /> Monumenta Vaticana res gestas Polonicas illustrantia to projekt, którego celem jest edycja tradycyjna i cyfrowa dokumentów dotyczących Polski z Archiwum Watykańskiego z&amp;nbsp;czasów pontyfikatów Urbana VI (1378-1389) i Bonifacego IX (1389-1404). <br /> <br /> ==== Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae ====<br /> Celem projektu jest pełna, krytyczna edycja listów z Polski oraz korespondencji dotyczącej spraw polskich przechowywanych w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w&amp;nbsp;Berlinie-Dahlem (dalej: GSPK). W pierwszej kolejności przewiduje się edycję zachowanych w GSPK listów polskich wystawców kierowanych do odbiorców krzyżackich. Korespondencja ta stanowi niezwykle ważny element polskiej spuścizny kulturowej, który dotąd nie był poddany systematycznym działaniom edytorskim. Jest to zespół kapitalnych źródeł dotyczących relacji politycznych, gospodarczych, kulturowych Polski z zakonem krzyżackim i jego pruskim państwem. Teksty korespondencji są wszakże niezwykle istotnym przekazem, który może stanowić podstawę do rozważań nad językiem (średniowieczną łaciną i językiem niemieckim), formularzem listu, sfragistyką, dziejami społecznymi oraz historią prawa Polski, a nawet szerzej Europy Środkowej. <br /> <br /> Źródła dokumentowe i epistolograficzne stanowiące spuściznę po archiwum wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego są obecnie przechowywane w ogólnym zespole XX. HA. Listy z&amp;nbsp;Polski znaleźć można w dwóch zespołach mniejszych GSPK. Pierwszym z nich jest Ordensbriefarchiv (dalej: OBA). Znajdują się w nim m.in. oryginalne listy kierowane do odbiorców krzyżackich (wielkiego mistrza, dostojników i zakonnych urzędników terytorialnych) przez korespondentów z Polski: polskich monarchów, książąt mazowieckich, urzędników ziemskich, starostów, ludzi polskiego Kościoła do czasu sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525. W OBA przechowuje się obecnie 29070 jednostek, przy czym ogromna większość to korespondencja. Jak wskazuje wstępne rozpoznanie, tylko dla okresu panowania króla Władysława Jagiełły definicję listów z Polski spełnia 375 przechowywanych tam jednostek. Należy się spodziewać, że dla późniejszego okresu XV stulecia, wraz ze zwiększającą się popularnością komunikacji listownej, ich liczba będzie jeszcze bardziej znacząca. Obok zasobu OBA kopie listów wystawców polskich z późnego średniowiecza znajdują się również w Ordensfoliantach (dalej: OF) – pokrzyżackim zespole aktowym, do których były wpisywane kopie korespondencji zgodnie z wczesną praktyką kancelarii wielkich mistrzów w Malborku.  <br /> <br /> W ramach projektu prowadzone będą prace takie jak identyfikacja, selekcja, odczyt i transkrypcja listów, a także ich analiza kodykologiczna, źródłoznawcza i prozopograficzna, czego ostatecznym efektem będzie publikacja oraz stworzenie bazy cyfrowej dla 400 jednostek. W planach jest zorganizowanie konferencji pt. Hołd pruski (1525-2025): geneza, okoliczności i następstwa wraz z publikacją materiałów pokonferencyjnych. Projekt zwieńczy wydanie tomu pierwszego edycji źródłowej Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae quae ad res gestas Poloniae spectant (t. 1: Listy z lat 1386-1434). <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierować prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski (Uniwersytet Gdański). <br /> <br /> ==== Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zachowanego zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. W efekcie prac zespołu, kierowanego przez dr hab. Jerzego Kaliszuka, prof. PAN, powstanie katalog rękopisów oraz internetowa baza danych dostępna na stronach Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Należy podkreślić, że księgozbiór żagański ma wartość unikatową, choćby ze względu na swój rozmiar i to zarówno w okresie średniowiecznym, jak i obecnie. W XV wieku biblioteka żagańska liczyła ok. 800 rękopisów, co czyniło ją jedną z największych wówczas w Europie Środkowej. Upływ czasu stosunkowo nieznacznie uszczuplił zasób tego księgozbioru, dzięki czemu do dziś zachowały się 504 kodeksy oraz 16 tzw. alegatów, czyli fragmentów rękopiśmiennych wyjętych z opraw. Tym samym jest to największy dochowany księgozbiór historyczny we współczesnej Polsce.  <br /> <br /> Zawartość biblioteki nie ustępowała pod względem znaczenia jej rozmiarom. Położenie geograficzne klasztoru sprawiło, że w bibliotece gromadzono teksty powstałe na Śląsku, w&amp;nbsp;Czechach, krajach niemieckich i w Polsce. Tworzyło to szczególne warunki dla rozwoju kultury umysłowej i kontaktu z różnego rodzaju prądami intelektualnymi, koncepcjami filozoficznymi i teologicznymi. Księgozbiór stanowi swoistą soczewkę, miejsce skupienia i przenikania owych prądów, między innymi obecnej w XV wieku koncepcji reformy monastycznej, wzrostu popularności nowej pobożności (devotio moderna), zaangażowania w późnośredniowieczną reformę Kościoła czy polemiki z husytami. Kwestie te znajdują odzwierciedlenie w zachowanych tekstach rękopiśmiennych. <br /> <br /> Niebagatelny wpływ miała także działalność wybitnych opatów, a szczególnie Ludolfa z Żagania (1394–1422), Szymona Arnoldiego (1450–1468) i Marcina Rinkerberga (1468-1489). Dbali oni nie tylko o rozwój biblioteki, ale także sami tworzyli dzieła teologiczne. Często teksty z zachowanych rękopisów pochodzenia żagańskiego stanowią jedyny przekaz, jak w&amp;nbsp;przypadku zbioru kazań kantora przemyskiego Henryka Honovera z końca XIV wieku czy dzieł opata Ludolfa z Żagania. Co interesujące, w księgozbiorze żagańskim znalazły się nawet średniowieczne kodeksy arabskie i francuskie. <br /> <br /> Profil zgromadzonej literatury jednoznacznie charakteryzuje zasadniczy rys działalności augustianów z Żagania. Literatura kaznodziejska zajmuje bowiem w tym zbiorze poczesne miejsce i stanowi 26% jego całości. Trzeba jednak zaznaczyć, że niewiele jest rękopisów w zbiorze żagańskim, w których nie byłoby pojedynczych kazań lub materiałów kaznodziejskich. <br /> <br /> W dziale literatury teologicznej dominuje twórczość św. Tomasza z Akwinu, choć obok niej znaleźć można wiele pism przedstawicieli szkoły augustiańskiej i umiarkowanych nominalistów, takich jak Mateusz z Krakowa, Konrad z Sołtowa czy Henryk Totting z Oyty. <br /> <br /> Trzeci i najznaczniejszy dział w księgozbiorze żagańskim tworzy literatura prawa kanonicznego i świeckiego. Można odnaleźć tutaj rys epoki, w której studium prawa absorbowało podobnie jak studium teologii, a wyższe wykształcenie prawnicze torowało drogę do najwyższych godności kościelnych i świeckich. <br /> <br /> Projekt umożliwia pierwsze szczegółowe opracowanie średniowiecznych rękopisów żagańskich w formie bazy danych i katalogu, który będzie zawierał opisy kodykologiczne wszystkich zachowanych rękopisów z księgozbioru. Dzięki dygitalizacji kodeksy te wejdą do obiegu naukowego w skali światowej. <br /> <br /> ==== Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich ====<br /> Celem projektu jest opracowanie zbioru rękopisów średniowiecznych należących do księgozbioru dominikańskiego klasztoru św. Wojciecha we Wrocławiu, przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zespół badaczy pod kierownictwem dr hab. Wojciecha Mrozowicza, prof. UWr, opracuje siedemdziesiąt rękopisów z zakresu sygnatury I F (od I F 234 do I F 777), a wyniki prac zostaną opublikowane w formie katalogu oraz udostępnione na stronach internetowych Centrum Studiów Mediewistycznych, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Manuscripta.pl. <br /> <br /> Księgozbiór dominikanów wrocławskich pod względem ilościowym dalece przewyższał inne księgozbiory dominikańskie na Śląsku i dorównywał bibliotece dominikanów krakowskich. Według Krystyny Zawadzkiej zachowany zbiór liczy 330 rękopisów, co czyni go obok biblioteki żagańskich kanoników regularnych najlepiej zachowanym zbiorem poklasztornym na Śląsku. Liczba dzieł zawartych na kartach rękopisów proweniencji dominikańskiej w BUWr przekracza kilka tysięcy. Dotychczas nie opublikowano szczegółowego wykazu dzieł zawartych w tych rękopisach, a stary katalog Göbera wymaga weryfikacji.  <br /> <br /> W klasztorze św. Wojciecha istniały szkoły nowicjuszy, konwentualna i partykularna, co przełożyło się na znaczną liczbę podręczników szkolnych w tamtejszej bibliotece. Szczególnie szkoła partykularna kształciła kadry erudycyjnych kaznodziejów, autorów pism o poziomie i charakterze uniwersyteckim, komentarzy biblijnych, wykładów, kwestii i&amp;nbsp;wreszcie także kolekcji kaznodziejskich. <br /> <br /> Specyfika zakonu kaznodziejskiego znalazła odzwierciedlenie w wybitnie rozbudowanym dziale teologicznym, homiletycznym oraz literatury antyheretyckiej. We wrocławskim konwencie działali kaznodzieje okręgowi, przypisani do okręgu klasztornego, oraz kaznodzieje generalni, nieograniczeni terytorialnie. Dwóch braci wyznaczano do prowadzenia kaznodziejstwa dla ludu, przy czym jeden kazał po niemiecku, drugi po polsku. W tym kontekście dobrze zaopatrzona biblioteka klasztorna była niezbędnym narzędziem do pracy. <br /> <br /> Z innych działów wyróżniają się zbiory tekstów z zakresu prawa kanonicznego oraz nauk matematyczno-przyrodniczych, ze szczególnie licznymi traktatami medycznymi dotyczącymi problematyki zarazy.  <br /> <br /> Wszystkie te kodeksy będą traktowane indywidualnie jako zabytki zawierające unikatowe przekazy tekstów i niepowtarzalne pod względem swojej materialności. Ich identyfikacja wniesie znaczący wkład w wiedzę o historii polskiej kultury, literatury i ogólnie pojętej nauki. <br /> <br /> ==== Corpus sigillorum Poloniae ====<br /> Corpus sigillorum Poloniae obejmuje przygotowanie edycji średniowiecznych pieczęci związanych z ziemiami polskimi, zgromadzenie informacji o pieczęciach notowanych w&amp;nbsp;literaturze przedmiotu, edycjach źródłowych oraz inwentarzach zbiorów (zasobów). Dane te zostaną zdeponowane w ogólnodostępnym repozytorium cyfrowym. <br /> <br /> ==== Bibliografia mediewistyki polskiej ====<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych gromadzi informacje bibliograficzne o publikacjach mediewistów polskich różnych specjalności oraz bierze udział w tworzeniu Międzynarodowej Bibliografii Mediewistycznej (International Medieval Bibliography – IMB). Stanowi ona podstawowe narzędzie pracy i źródło informacji o literaturze przedmiotu dla uczonych i studentów zajmujących się średniowieczem. IMB dostępna jest za pośrednictwem platformy internetowej brepolis.net, abonowanej przez większość bibliotek naukowych. Swoim zakresem obejmuje nie tylko tradycyjnie pojmowaną historię średniowiecza, lecz także prace z zakresu archeologii średniowiecznej, historii sztuki, filozofii, teologii, mediolatynistyki i filologii narodowych. Bibliografia rejestruje zarówno wydawnictwa zwarte, jak i artykuły ukazujące się w wydawnictwach ciągłych. Noty bibliograficzne opatrzone są tłumaczeniami oryginalnych tytułów prac na język angielski oraz indeksowanymi hasłami przedmiotowymi, umożliwiającymi przeszukiwanie zasobu pod kątem słów kluczowych. Centrala IMB działa na Uniwersytecie w Leeds (Wielka Brytania) w ścisłej współpracy z Centrum Studiów Mediewistycznych w Poitiers (Francja). Polscy współpracownicy IMB będą działać w międzynarodowym zespole, zrzeszającym mediewistów z dwudziestu 20 krajów europejskich i pozaeuropejskich (m.in. Japonii i Argentyny). Dzięki swojej popularności bibliografia dociera do tysięcy badaczy i studentów i stanowi doskonałą platformę do prezentowania i promowania dorobku naukowego polskich mediewistów. Dotychczas obecność polskich prac w tej najważniejszej bibliografii mediewistycznej była bardzo słaba i przypadkowa. Działania pracowników CSM wypełnią tę dotkliwą lukę przez wprowadzanie na bieżąco i w miarę możliwości retrospektywnie informacji bibliograficznej o pracach polskich mediewistów na platformie łatwo dostępnej dla odbiorców z całego świata.  <br /> <br /> Pracami zespołu będzie kierowała dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht). <br /> <br /> == Zespół ==<br /> <br /> ==== Rada Naukowa ====<br /> <br /> ====== Przewodniczący Rady Naukowej ======<br /> <br /> * prof. dr hab. Zdzisław Noga (Instytut Historii i Archiwistyki UP w Krakowie)<br /> <br /> ====== Członkowie Rady Naukowej ======<br /> * prof. dr Julia Burkhardt (Mittelalterliche Geschichte Department, Ludwig-Maximilians-Universität München)<br /> * prof. dr hab. Roman Czaja (Instytut Historii i Archiwistyki UMK)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Biblioteka Kórnicka PAN)<br /> * prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii PAN)<br /> * prof. dr hab. Agnieszka Kijewska (Instytut Filozofii KUL)<br /> * prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (Instytut Historii i Archiwistyki UMK; Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego)<br /> * doc. dr Martin Nodl (Centrum medievistických studií, Akademie věd České republiky, Praha)<br /> * dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL (Dyrektor Instytutu Historii KUL)<br /> * prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii UMCS)<br /> * prof. dr hab. Marian Rębkowski (lnstytut Archeologii i Etnologii PAN)<br /> * prof. dr hab. Stanisław Rosik (Instytut Historii UWr; Przewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich)<br /> * prof. dr hab. Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki UJ)<br /> * dr hab. Piotr Węcowski, prof. UW (Instytut Historyczny UW)<br /> <br /> ==== Dyrektor ====<br /> <br /> * [[Paweł Kras|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski)<br /> <br /> ==== Koordynatorzy ====<br /> <br /> * [[Marek Daniel Kowalski|dr hab. Marek D. Kowalski, prof. UJ]] (Uniwersytet Jagielloński) – koordynator projektu ''Monumenta Vaticana''<br /> * [[Sobiesław Szybkowski|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]] (Uniwersytet Gdański) – koordynator projektu ''Epistolae Ordinis Teutonici Sanctae Mariae''<br /> * dr hab. Jerzy Kaliszuk, prof. PAN (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie) – koordynator projektu ''Księgozbiór klasztoru kanoników regularnych św. Augustyna w Żaganiu''<br /> * dr hab. Wojciech Mrozowicz, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski) – koordynator projektu ''Katalog średniowiecznych rękopisów dominikańskich''<br /> * dr hab. Marcin Hlebionek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – koordynator projektu ''Corpus sigillorum Poloniae''<br /> * dr Anna Adamska (Universiteit Utrecht) – koordynator projektu ''Bibliografia mediewistyki polskiej''<br /> * dr Waldemar Bukowski (Instytut Historii PAN) – koordynator działalności wydawniczej<br /> * [[Bogumił Szady|dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL]] (Katolicki Uniwersytet Lubelski) – koordynator repozytorium cyfrowego<br /> * dr hab. Anna Zajchowska-Bołtromiuk, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) – koordynator szkoły letniej<br /> <br /> ==== Wykonawcy ====<br /> <br /> * mgr Jagoda Jankowska<br /> * dr Ewelina Kaczor<br /> * mgr Aleksander Sroczyński<br /> * dr Antoni Śmist<br /> * mgr Urszula Zachara-Związek<br /> * [[Adam Zapała|dr Adam Zapała]]<br /> <br /> == Kontakt ==<br /> Centrum Studiów Mediewistycznych &lt;br&gt;<br /> Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II &lt;br&gt;<br /> ICBN 2.06&lt;br&gt;<br /> ul. Konstantynów 1J &lt;br&gt;<br /> 20-708 Lublin<br /> <br /> <br /> telefon: +48 81 454 56 67 &lt;br&gt; <br /> e-mail: csm@kul.pl <br /> <br /> <br /> Facebook: [https://www.facebook.com/medieval.center medieval.center]</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Pawe%C5%82_Kras&diff=940 2023-03-06T16:42:09Z

<p>Iga Adamczyk: /* Projekty badawcze: */</p> <hr /> <div>[[File:Paweł Kras.jpg|thumb|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL|519x519px]]<br /> '''dr hab. Paweł Kras, prof. KUL''' <br /> <br /> https://pracownik.kul.pl/pawel.kras <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * historia społeczno-religijna<br /> * ruchy religijne w średniowieczu<br /> * przemoc i tolerancja religijna w średniowieczu i czasach nowożytnych<br /> * historia Czech i stosunki polsko-czeskie<br /> * edytorstwo źródeł historycznych<br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> <br /> ==== Studia i aktywność zawodowa: ====<br /> <br /> * 1993 – Magister historii (KUL) <br /> * 1994 – MA in Medieval Studies (Central European University, Budapeszt)<br /> * 1997 – Doktor historii (KUL)<br /> * 2007 – Doktor habilitowany nauk humanistycznych, historia średniowieczna powszechna i Polski (KUL)<br /> * 2009 – Profesor nadzwyczajny w KUL<br /> * 2015-2018 – Profesor nadzwyczajny w Instytucie Historii PAN w Warszawie<br /> * 2022 – Dyrektor Centrum Studiów Mediewistycznych przy KUL<br /> <br /> === Projekty badawcze: ===<br /> <br /> * 2011-2013: Ruchy religijne w średniowiecznej Polsce, Antologia tekstów źródłowych, NCN, Wydział Nauk Humanistycznych KUL, kierownik <br /> * 2015-2017: Proces beginek świdnickich w 1332 roku: łacińsko-polsko edycja protokołów inkwizycyjnych Jana ze Schwenkenfeldu”, NCN Opus, kierownik<br /> * 2016-2018: Korespondencja Jana Kapistrana z Polakami (1451-1456): edycja i studia, NCN Harmonia, kierownik<br /> * 2018-2022: Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 r.: historia religii i kultury, dzieje idei, NPRH Fundamenty, kierownik<br /> * 2019-2022: The Beguines of Świdnica and Their Interrogations in 1332, NCN Universalia 2.1, kierownik<br /> * 2013-2015: Wspólnoty wyobrażone. Konstruowanie tożsamości grupowych w średniowiecznej Europie, NCN Harmonia, wykonawca (kierownik&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Andrzej&amp;nbsp;Pleszczyński)<br /> * 2022-2023: Poganie i chrześcijanie. Chrześcijaństwo w Królestwie Czeskim i Królestwie Polskim w średniowieczu, NCN-Weave UNISONO, wykonawca (kierownik:&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Krzysztof Bracha).<br /> * 2013-2017: New Communities of Interpretation: Contexts, Strategies and Processes of Religious Transformation in Late Medieval and Early Modern Europe, COST Action, członek komitetu zarządzającego i koordynator Working Group III<br /> <br /> === Nagrody: ===<br /> <br /> * II Nagroda w Konkursie im. S.K. Kuczyńskiego w kategorii prac z nauk pomocniczych historii przyznana przez Jury „Studiów Źródłoznawczych” za rok 2018  <br /> * Nagroda Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego za działalność naukową w roku 2019. <br /> * Nagroda im. Profesora J. Michalskiego za najlepszą recenzję książki historycznej w roku 2020. <br /> * Nagrody Rektora KUL za działalność naukową i organizacyjną (II i III stopnia): 1998, 2003, 2007, 2010, 2014 <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje: ==<br /> <br /> * Husyci w piętnastowiecznej Polsce, Lublin 1998.<br /> * ‘Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem’. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie, Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006 (wersja angielska: The System of the Inquisition in Medieval Europe, Berlin – Bern – Bruxelles – Oxford – New York – Warszawa: Peter Lang).<br /> * [Wspólnie z T. Gałuszką i A. Poznańskim] Proces beginek świdnickich w 1332 roku: studia historyczne i edycja łacińsko-polska Lublin: Wydawnictwo KUL, 2017 (wydanie drugie, 2018), ss. 298; (wspólnie z T. Gałuszką): Beguines of Medieval Świdnica. The Interrogations of the Daughters of Odelindis in 1332 przeł. S.C. Rowell, Woodbridge, Boydell &amp; Brewer 2023, Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 11, ss. 312)<br /> * Corpus epistolarum Ioannis de Capistrano, t. 1: Epistolae annis MCDLI-MCDLVI scriptae quae ad res gestas Poloniae et Silesiae spectant, editionem curaverunt Paulus Kras, Halina Manikowska, Martinus Starzyński, Anna Zajchowska-Bołtromiuk, epistolae in linguam Anglicam transtulit Stephanus Rowell, Warszawa – Lublin: Institute of History PAN and Wydawnictwo KUL, 2018, ss. 320 (udział 40%)<br /> * The Grand Tour of John of Capistrano in Central and Eastern Europe (1451-1456): the Transfer of Ideas and the Strategies of Communication in the Late Middle Ages, red. Paweł Kras and James D. Mixson, Warsaw – Lublin: Institute of History, Polish Academy of Sciences &amp; Wydawnictwo KUL, 2018<br /> * The Vernacular Eulogy of John Wyclif by Master Andrzej of Dobczyn: Textual Transmission of Dissident Ideas in Fifteenth Century Poland, w: Pursuing a New Order, red. Pavlina Rychterová, vol. 2: Late Medieval Vernacularization and the Bohemian Reformation; Turnhout: Brepols, 2019, s. 157-172<br /> * The Development of Religious Tolerance in Poland. From the Medieval Period to the Reformation, w: Religion and Peace. Historical Aspects, red. Yvonne Friedmann, London – New York: Routledge 2019, s. 159-183<br /> * The Hunt for Heresy of the Free Spirit: the 1332 Enquiry into the ‘Cowled Nuns” of Świdnica, w:Inquisition and Knowledge, 1200-1700, red. P. Biller, L.J. Sackville, Woodbridge-Rochester 2022 (Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 10), s. 110-133</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Pawe%C5%82_Kras&diff=939 2023-03-06T16:34:17Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:Paweł Kras.jpg|thumb|dr hab. Paweł Kras, prof. KUL|519x519px]]<br /> '''dr hab. Paweł Kras, prof. KUL''' <br /> <br /> https://pracownik.kul.pl/pawel.kras <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * historia społeczno-religijna<br /> * ruchy religijne w średniowieczu<br /> * przemoc i tolerancja religijna w średniowieczu i czasach nowożytnych<br /> * historia Czech i stosunki polsko-czeskie<br /> * edytorstwo źródeł historycznych<br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> <br /> ==== Studia i aktywność zawodowa: ====<br /> <br /> * 1993 – Magister historii (KUL) <br /> * 1994 – MA in Medieval Studies (Central European University, Budapeszt)<br /> * 1997 – Doktor historii (KUL)<br /> * 2007 – Doktor habilitowany nauk humanistycznych, historia średniowieczna powszechna i Polski (KUL)<br /> * 2009 – Profesor nadzwyczajny w KUL<br /> * 2015-2018 – Profesor nadzwyczajny w Instytucie Historii PAN w Warszawie<br /> * 2022 – Dyrektor Centrum Studiów Mediewistycznych przy KUL<br /> <br /> === Projekty badawcze: ===<br /> <br /> * 2011-2013: Ruchy religijne w średniowiecznej Polsce, Antologia tekstów źródłowych, NCN, Wydział Nauk Humanistycznych KUL, kierownik <br /> * 2015-2017: Proces beginek świdnickich w 1332 roku: łacińsko-polsko edycja protokołów inkwizycyjnych Jana ze Schwenkenfeldu”, NCN Opus, kierownik<br /> * 2016-2018: Korespondencja Jana Kapistrana z Polakami (1451-1456): edycja i studia, NCN Harmonia, kierownik<br /> * 2018-2022: Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 r.: historia religii i kultury, dzieje idei, NPRH Fundamenty, kierownik<br /> * 2019-2022: The Beguines of Świdnica and Their Interrogations in 1332, NCN Universalia 2.1, kierownik<br /> * 2013-2015: Wspólnoty wyobrażone. Konstruowanie tożsamości grupowych w średniowiecznej Europie, NCN Harmonia, wykonawca (kierownik&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Andrzej&amp;nbsp;Pleszczyński)<br /> * 2022-2023: Poganie i chrześcijanie. Chrześcijaństwo w Królestwie Czeskim i Królestwie Polskim w średniowieczu, NCN-Weave UNISONO, wykonwaca (kierownik:&amp;nbsp;prof.&amp;nbsp;dr&amp;nbsp;hab.&amp;nbsp;Krzysztof Bracha).<br /> * 2013-2017: New Communities of Interpretation: Contexts, Strategies and Processes of Religious Transformation in Late Medieval and Early Modern Europe, COST Action, członek komitetu zarządzającego i koordynator Working Group III<br /> <br /> === Nagrody: ===<br /> <br /> * II Nagroda w Konkursie im. S.K. Kuczyńskiego w kategorii prac z nauk pomocniczych historii przyznana przez Jury „Studiów Źródłoznawczych” za rok 2018  <br /> * Nagroda Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego za działalność naukową w roku 2019. <br /> * Nagroda im. Profesora J. Michalskiego za najlepszą recenzję książki historycznej w roku 2020. <br /> * Nagrody Rektora KUL za działalność naukową i organizacyjną (II i III stopnia): 1998, 2003, 2007, 2010, 2014 <br /> <br /> == Najważniejsze publikacje: ==<br /> <br /> * Husyci w piętnastowiecznej Polsce, Lublin 1998.<br /> * ‘Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem’. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie, Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006 (wersja angielska: The System of the Inquisition in Medieval Europe, Berlin – Bern – Bruxelles – Oxford – New York – Warszawa: Peter Lang).<br /> * [Wspólnie z T. Gałuszką i A. Poznańskim] Proces beginek świdnickich w 1332 roku: studia historyczne i edycja łacińsko-polska Lublin: Wydawnictwo KUL, 2017 (wydanie drugie, 2018), ss. 298; (wspólnie z T. Gałuszką): Beguines of Medieval Świdnica. The Interrogations of the Daughters of Odelindis in 1332 przeł. S.C. Rowell, Woodbridge, Boydell &amp; Brewer 2023, Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 11, ss. 312)<br /> * Corpus epistolarum Ioannis de Capistrano, t. 1: Epistolae annis MCDLI-MCDLVI scriptae quae ad res gestas Poloniae et Silesiae spectant, editionem curaverunt Paulus Kras, Halina Manikowska, Martinus Starzyński, Anna Zajchowska-Bołtromiuk, epistolae in linguam Anglicam transtulit Stephanus Rowell, Warszawa – Lublin: Institute of History PAN and Wydawnictwo KUL, 2018, ss. 320 (udział 40%)<br /> * The Grand Tour of John of Capistrano in Central and Eastern Europe (1451-1456): the Transfer of Ideas and the Strategies of Communication in the Late Middle Ages, red. Paweł Kras and James D. Mixson, Warsaw – Lublin: Institute of History, Polish Academy of Sciences &amp; Wydawnictwo KUL, 2018<br /> * The Vernacular Eulogy of John Wyclif by Master Andrzej of Dobczyn: Textual Transmission of Dissident Ideas in Fifteenth Century Poland, w: Pursuing a New Order, red. Pavlina Rychterová, vol. 2: Late Medieval Vernacularization and the Bohemian Reformation; Turnhout: Brepols, 2019, s. 157-172<br /> * The Development of Religious Tolerance in Poland. From the Medieval Period to the Reformation, w: Religion and Peace. Historical Aspects, red. Yvonne Friedmann, London – New York: Routledge 2019, s. 159-183<br /> * The Hunt for Heresy of the Free Spirit: the 1332 Enquiry into the ‘Cowled Nuns” of Świdnica, w:Inquisition and Knowledge, 1200-1700, red. P. Biller, L.J. Sackville, Woodbridge-Rochester 2022 (Heresy and Inquisition in the Middle Ages, 10), s. 110-133</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Sobies%C5%82aw_Szybkowski&diff=938 2023-03-06T16:32:47Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:S. Szybkowski fot. J. Szybkowska.jpg|thumb|461x461px|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]]<br /> '''Prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski''' <br /> <br /> https://old.ug.edu.pl/pracownik/2914/sobieslaw_szybkowski <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * nauki pomocnicze historii: genealogia (szlachta i możnowładztwo polskie późnego średniowiecza), prozopografia, archontologia, paleografia późnego średniowiecza <br /> * historia społeczna późnego średniowiecza<br /> * historia polityczna późnego średniowiecza (głównie Polska, Wielkie Księstwo Litewskie, państwo krzyżackie w&amp;nbsp;Prusach). <br /> * edytorstwo pisanych źródeł historycznych <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> <br /> === Studia i aktywność zawodowa: ===<br /> <br /> * 1994 – Magister (Uniwersytet Gdański) <br /> * 1998 – Doktor (Uniwersytet Gdański)<br /> * 2007 – Doktor habilitowany (Uniwersytet Gdański)<br /> * 2021 – Profesor (Uniwersytet Gdański)<br /> * Obecne miejsce pracy: Uniwersytet Gdański<br /> <br /> === Projekty badawcze ===<br /> <br /> * 2011-2014 NCN „Lites ac res gestae inter Polonos Ordinemque Cruciferorum: akta postępowania przed Antonim z Mediolanu w latach 1422-1423” – wykonawca (kierownik prof. Adama Szweda z UMK) <br /> * 2013-2017 NCN: „Dokumenty pokoju brzeskiego z 31 XII 1435 między Polską, Litwą a zakonem krzyżackim – edycja krytyczna” – wykonawca (kierownik prof. Adama Szweda z&amp;nbsp;UMK) <br /> * 2012-2015 NPRH: „Katalog dokumentów i listów królów polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku (do 1506 r.)” – kierownik <br /> * od 2017 NPRH „Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 r. - historia polityczna, dzieje ustroju i parlamentaryzmu w XIV-XVI w.”, kierownik prof.&amp;nbsp;Krzysztof Mikulski z UMK<br /> * Lider subprojektu: Dokumenty i listy z epoki jagiellońskiej z Archiwum Państwowego w Gdańsku. Edycja krytyczna. Seria 2: Listy duchowieństwa, urzędników, szlachty i miast polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku<br /> <br /> === Nagrody ===<br /> <br /> * (wspólnie z Januszem Bieniakiem) I nagroda w kategorii prac z dziedziny źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii Nagrody „Studiów Źródłoznawczych” im. Profesora Stefana Krzysztofa Kuczyńskiego za rok 2015 za książkę: Urzędnicy kujawscy i dobrzyńscy XII-XV wieku. Spisy, opr. J. Bieniak, S. Szybkowski, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 2014 <br /> * III nagroda w kategorii edycji źródłowych Nagrody „Studiów Źródłoznawczych” im. S.K. Kuczyńskiego za rok 2017 za książkę: Katalog dokumentów i listów królów polskich z&amp;nbsp;Archiwum Państwowego w Gdańsku (Jan Olbracht i Aleksander Jagiellończyk), opr. S. Szybkowski, Gdańsk 2016.<br /> * III nagroda w kategorii prac ze źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii Nagrody „Studiów Źródłoznawczych” im. S.K. Kuczyńskiego za rok 2017 za książkę: Kościeleccy ze Skępego herbu Ogon i ich protoplaści. Studium z dziejów późnośredniowiecznej rodziny możnowładczej, Gdańsk 2018.<br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * Urzędnicy kujawscy i dobrzyńscy XII-XV wieku. Spisy, opr. J. Bieniak, S. Szybkowski, pod red. A. Gąsiorowskiego, Kórnik 2014. <br /> * Katalog dokumentów i listów królów polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku (do 1492 roku), opr. M. Grulkowski, B. Możejko, S. Szybkowski, Gdańsk 2014. <br /> * Lites ac res gestae inter Polonos Ordinemque Cruciferorum. Spory i sprawy pomiędzy Polakami a zakonem krzyżackim. Akta postępowania przed wysłannikiem papieskim Antonim Zeno z Mediolanu w latach 1422-1423, wyd. S. Jóźwiak, A. Szweda, S. Szybkowski, Toruń 2015. <br /> * Katalog dokumentów i listów królów polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku (Jan Olbracht i Aleksander Jagiellończyk), opr. S. Szybkowski, Gdańsk 2016. <br /> <br /> * Szybkowski S., Kościeleccy ze Skępego herbu Ogon i ich protoplaści. Studium z dziejów późnośredniowiecznej rodziny możnowładczej, Gdańsk 2018. <br /> * Dokumenty pokoju brzeskiego między Polską i Litwą a zakonem krzyżackim z 31 grudnia 1435 roku, wyd. A. Szweda, M. Hlebionek, S. Szybkowski, J. Trupinda, współudział R.&amp;nbsp;Petrauskas, S. Polechow, Toruń 2021. <br /> * Szybkowski S., Two local empires in confrontation. Poland and Lithuania competing with Teutonic State to dominate the Southeastern region of the Baltic Sea (the end of the fourteenth to 1409), in: New Studies in Medieval and Renaissance Poland and Prussia. The Impact of Gdańsk, ed. B. Możejko, London and New York 2017, s. 61-73. <br /> * K. Polejowski, S. Szybkowski, The Teutonic Knights, the Bishop of Warmia and the relics of the True Crosss in Prussia in the second half of the fourteenth century, in: The Military Orders, vol VII: Piety, Pugnacity and Property, Ed. N. Morton, London and New York 2020 (Routledge), s. 258-266.</div>

Iga Adamczyk https://wiki.kul.pl/wl/index.php?title=Sobies%C5%82aw_Szybkowski&diff=937 2023-03-06T16:32:15Z

<p>Iga Adamczyk: </p> <hr /> <div>[[File:S. Szybkowski fot. J. Szybkowska.jpg|thumb|461x461px|prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski]]<br /> '''Prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski''' <br /> <br /> https://old.ug.edu.pl/pracownik/2914/sobieslaw_szybkowski <br /> <br /> == Zainteresowania badawcze ==<br /> <br /> * nauki pomocnicze historii: genealogia (szlachta i możnowładztwo polskie późnego średniowiecza), prozopografia, archontologia, paleografia późnego średniowiecza <br /> * historia społeczna późnego średniowiecza<br /> * historia polityczna późnego średniowiecza (głównie Polska, Wielkie Księstwo Litewskie, państwo krzyżackie w Prusach). <br /> * edytorstwo pisanych źródeł historycznych <br /> <br /> == Działalność naukowa ==<br /> <br /> === Studia i aktywność zawodowa: ===<br /> <br /> * 1994 – Magister (Uniwersytet Gdański) <br /> * 1998 – Doktor (Uniwersytet Gdański)<br /> * 2007 – Doktor habilitowany (Uniwersytet Gdański)<br /> * 2021 – Profesor (Uniwersytet Gdański)<br /> * Obecne miejsce pracy: Uniwersytet Gdański<br /> <br /> === Projekty badawcze ===<br /> <br /> * 2011-2014 NCN „Lites ac res gestae inter Polonos Ordinemque Cruciferorum: akta postępowania przed Antonim z Mediolanu w latach 1422-1423” – wykonawca (kierownik prof. Adama Szweda z UMK) <br /> * 2013-2017 NCN: „Dokumenty pokoju brzeskiego z 31 XII 1435 między Polską, Litwą a zakonem krzyżackim – edycja krytyczna” – wykonawca (kierownik prof. Adama Szweda z&amp;nbsp;UMK) <br /> * 2012-2015 NPRH: „Katalog dokumentów i listów królów polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku (do 1506 r.)” – kierownik <br /> * od 2017 NPRH „Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 r. - historia polityczna, dzieje ustroju i parlamentaryzmu w XIV-XVI w.”, kierownik prof. Krzysztof Mikulski z UMK<br /> * Lider subprojektu: Dokumenty i listy z epoki jagiellońskiej z Archiwum Państwowego w Gdańsku. Edycja krytyczna. Seria 2: Listy duchowieństwa, urzędników, szlachty i miast polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku<br /> <br /> === Nagrody ===<br /> <br /> * (wspólnie z Januszem Bieniakiem) I nagroda w kategorii prac z dziedziny źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii Nagrody „Studiów Źródłoznawczych” im. Profesora Stefana Krzysztofa Kuczyńskiego za rok 2015 za książkę: Urzędnicy kujawscy i dobrzyńscy XII-XV wieku. Spisy, opr. J. Bieniak, S. Szybkowski, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 2014 <br /> * III nagroda w kategorii edycji źródłowych Nagrody „Studiów Źródłoznawczych” im. S.K. Kuczyńskiego za rok 2017 za książkę: Katalog dokumentów i listów królów polskich z&amp;nbsp;Archiwum Państwowego w Gdańsku (Jan Olbracht i Aleksander Jagiellończyk), opr. S. Szybkowski, Gdańsk 2016.<br /> * III nagroda w kategorii prac ze źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii Nagrody „Studiów Źródłoznawczych” im. S.K. Kuczyńskiego za rok 2017 za książkę: Kościeleccy ze Skępego herbu Ogon i ich protoplaści. Studium z dziejów późnośredniowiecznej rodziny możnowładczej, Gdańsk 2018.<br /> <br /> == Najważniejsze publikacje ==<br /> <br /> * Urzędnicy kujawscy i dobrzyńscy XII-XV wieku. Spisy, opr. J. Bieniak, S. Szybkowski, pod red. A. Gąsiorowskiego, Kórnik 2014. <br /> * Katalog dokumentów i listów królów polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku (do 1492 roku), opr. M. Grulkowski, B. Możejko, S. Szybkowski, Gdańsk 2014. <br /> * Lites ac res gestae inter Polonos Ordinemque Cruciferorum. Spory i sprawy pomiędzy Polakami a zakonem krzyżackim. Akta postępowania przed wysłannikiem papieskim Antonim Zeno z Mediolanu w latach 1422-1423, wyd. S. Jóźwiak, A. Szweda, S. Szybkowski, Toruń 2015. <br /> * Katalog dokumentów i listów królów polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku (Jan Olbracht i Aleksander Jagiellończyk), opr. S. Szybkowski, Gdańsk 2016. <br /> <br /> * Szybkowski S., Kościeleccy ze Skępego herbu Ogon i ich protoplaści. Studium z dziejów późnośredniowiecznej rodziny możnowładczej, Gdańsk 2018. <br /> * Dokumenty pokoju brzeskiego między Polską i Litwą a zakonem krzyżackim z 31 grudnia 1435 roku, wyd. A. Szweda, M. Hlebionek, S. Szybkowski, J. Trupinda, współudział R.&amp;nbsp;Petrauskas, S. Polechow, Toruń 2021. <br /> * Szybkowski S., Two local empires in confrontation. Poland and Lithuania competing with Teutonic State to dominate the Southeastern region of the Baltic Sea (the end of the fourteenth to 1409), in: New Studies in Medieval and Renaissance Poland and Prussia. The Impact of Gdańsk, ed. B. Możejko, London and New York 2017, s. 61-73. <br /> * K. Polejowski, S. Szybkowski, The Teutonic Knights, the Bishop of Warmia and the relics of the True Crosss in Prussia in the second half of the fourteenth century, in: The Military Orders, vol VII: Piety, Pugnacity and Property, Ed. N. Morton, London and New York 2020 (Routledge), s. 258-266.</div>

Iga Adamczyk