LHDB - User contributions [en]

Marek Słoń

2026-01-30T14:34:48Z

Slon: Uzupełniłem opis projektów i działalności organizacyjnej

<skin>Tweeki</skin>
[[en:Marek_Słoń_(english_version)]]
[[File:Logo OBnGHKwP.jpg|150x150px|link=Ośrodek_Badań_nad_Geografią_Historyczną_Kościoła_w_Polsce|right|frameless]]
[[File:SlonMarek.jpg|right|frameless|258x258px]]
[https://orcid.org/0000-0001-8208-4743 ORCID: 0000-0001-8208-4743]

email: marek.slon@kul.pl

=== Aktualne zatrudnienie ===
[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]], KUL, adiunkt

=== Życiorys naukowy ===
Studiowałem historię na Uniwersytecie Warszawskim (1986-91), pod kierunkiem prof. Andrzeja Poppe przygotowałem prace magisterską pt. „Życie religijne w późnośredniowiecznym Lwowie”. Następnie podjąłem studia doktoranckie (1993-98) w Instytucie Historii PAN. Pracę doktorską pt. „Szpitale średniowiecznego Wrocławia” obroniłem w 1999 r.; promotorem była prof. Halina Manikowska. Od 1998 r. byłem zatrudniony na pełnym etacie w [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/151-marek-slon/ Instytucie Historii PAN] na stanowisku asystenta, a następnie adiunkta i profesora. Lata 2001-2006 były okresem staży zagranicznych: najpierw w Institut für vergleichende Städtegeschichte w Münster (2001, 12 miesięcy, Fundacja Nauki Polskiej), potem w Maison des Sciences de l’Homme w Paryżu (2004, 6 miesięcy, MSH i miasto Paryż) i wreszcie w Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze (2004-06, 20 miesięcy, Humboldt-Stiftung). Stopień doktora habilitowanego uzyskałem w 2012 r. na podstawie książki „Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie”. W 2009 r. przeszedłem z Pracowni Dziejów Społeczeństwa i Kultury Średniowiecznej do Pracowni (potem Zakładu) Atlasu Historycznego, którą kierowałem do 2020 r. W latach 2016-19 byłem Zastępcą Dyrektora instytutu. Na początku 2023 r. podjąłem pracę na KUL.

=== Zainteresowania naukowe ===

* historia miast i religijności w średniowieczu,
* kartografia historyczna, dane przestrzenne,
* edytorstwo cyfrowe źródeł historycznych.

=== Projekty badawcze ===

* „Szpitale średniowiecznego Wrocławia”, Komitet Badań Naukowych, 1995–1998 – kierownik projektu
* „Hospitäler im Rhein-Maas-Mosel Raum vom 7. bis zum 15. Jh.” Deutsche Forschungsgemeinschaft, Sonderforschungsbereich 235, nr , 5474491, 1997-2002, wykonawca
* „Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI w.”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 11H 11 004080, 2012–2017 – kierownik projektu
* „Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 1aH 15 0373 83, 2015-2021 – kierownik projektu
* “Ontologiczne podstawy budowy historycznych systemów informacji geograficznej”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 2bH 15 0216 83, 2016-2019 – wykonawca, ontohgis.pl
* „Historyczna Ontologia Przestrzeni Miejskiej”, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, nr PPI / APM / 2019/1/00053 / U / 00001, 2019-2022, – wykonawca, urbanonto
* „Internetowy Atlas Polski Niepodległej”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Szlakami Polski Niepodległej”, nr 01 SPN 17 0008 18, 2018-2021 – wykonawca
* „Atlas historyczny miast polskich: Kalisz”, Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/B/HS3/00549, 2016-2021 – wykonawca
* „Atlas Historyczny Polski 2.0”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Społeczna odpowiedzialność nauki”, nr SONP/SP/466930/2020, lata 2020–2022 – wykonawca

=== Działalność organizacyjna (aktualna) ===

* Komisja Geografii Historycznej, Polskie Towarzystwo Historyczne – członek komisji
* Komisja (obecnie Sekcja) Historii Miast Komitetu Nauk Historycznych PAN – członek komisji
* „Studia Źródłoznawcze” – członek redakcji
* „Studia Geohistorica” – redaktor naczelny
* „Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski” – redaktor naczelny

=== Publikacje (wybór) ===
1. ''Szpitale lwowskie w wiekach średnich'', „Przegląd Historyczny” 85, 1994, z. 3, s. 221–237; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/47990 Hospitals in the City of Lvov in the Middle Ages]'', „Acta Poloniae Historica” 75, 1997, s. 5–25.

2. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/14972 Średniowieczne rachunki szpitali wrocławskich]'', „Kwartalnik Historyczny” 105, 2, 1998, s. 17–32.

3. ''[https://sbc.org.pl/dlibra/publication/11447/edition/10573/szpitale-sredniowiecznego-wroclawia-slon-marek?language=de Szpitale średniowiecznego Wrocławia]'', Warszawa 2000 [druk 2001]; tłum. niem.: ''Die Spitäler Breslaus im Mittelalter'', Warszawa 2001.

4. ''Szpital a starość w średniowiecznym Wrocławiu'', „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 59, 1999, s. 13–32; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/42482 Hospital and old Age in late-medieval Wrocław]'', „Acta Poloniae Historica” 84, 2001, s. 31–52.

5. ''Zwischen Wucher und Seelenheil. Rentenmarkt und städtische Religiosität im spätmittelalterlichen Breslau'', „Quaestiones Medii Aevii Novae” 7, 2002, s. 145–176.

6. ''„Kein stat findt man der gelich”. Zur vergleichenden mittelalterlichen Spital- und Stadtgeschichte: Polen – Rhein-Maas-Raum'', „Vierteljahrsschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 92, 2005, s. 253–273.

7. ''[https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/77739 Mittelalterliche Neustadtgründungen als wirtschaftliche Investition: das Beispiel Göttingen]'', „Concilum Medii Aevi” 8, 2005, s. 127–144.

8. ''Dlaczego tylko jeden Wrocław? Próba porównania rozwoju aglomeracji miejskich Wrocławia, Pragi, Krakowa i Poznania'', w: ''Sociální svět středovekého mesta'', red. M. Nodl, Praga 2006, s. 119–131; [tłum. niem.:] ''Warum nur ein Breslau? Versuch eines Vergleichs der Entwicklung der Städte Breslau, Prag, Krakau und Posen'', w: ''Breslau und Krakau im hohen und späten Mittelalter. Stadtgestalt – Wohnraum – Lebensstil'', red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2014, s. 9–25.

9. Fundatio civitatis. ''Program fundacyjny procesu lokacyjnego na przykładzie Wrocławia, Krakowa i Poznania'', w: ''Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej'', red. C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz, Wrocław 2006, s. 227–245; tłum. niem: Fundatio civitatis. ''Städtische Lokation und kirchliches Stiftungsprogramm in Breslau, Krakau und Posen,'' w: ''Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen,'' red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2011, s. 107–126.

10. [wraz z z F. Bianchi] ''[http://www.rmoa.unina.it/155/1/RM-Bianchi-Riforme.pdf Le riforme ospedaliere del Quattrocento in Italia e nell’Europa Central]e'', „Ricerche di storia religiosa e sociale”, n.s., 69, 2006, s. 7–45.

11. ''Sukiennictwo w Europie Środkowej i wrocławskie Nowe Miasto'', „Sobótka” 61, 2006, z. 2, s. 211–223; tłum. niem.: ''Mitteleuropäische Wollweberei und die Breslauer Neustadt'', „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau” 47, 2006, s. 199–214.

12. ''[https://www.academia.edu/en/9069066/ALTSTADT_NEUSTADT_SCHADEGARD_ZU_DEN_DREI_STADTGR%C3%9CNDUNGEN_IN_STRALSUND Altstadt, Neustadt, Schadegard. Zu den drei Stadtgründungen in Stralsund]'', „Hansische Geschichtsblätter” 125, 2007, s. 45–62.

13. ''Spitäler in der Kirchenprovinz Gnesen im Mittelalter'', „Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung” 115, 2007, z. 3–4: „Themenschwerpunkt Europäische Spitäler”, s. 209–233.

14. [wraz z z U. Sowiną] ''[http://www.sbc.org.pl/Content/11742/PDF/Balneum_hospitale_wratislaviense.pdf Die Badestube des Heilig-Geist-Spitals zu Breslau]'', w: ''Quellen zur europäischen Spitalgeschichte in Mittelalter und Früher Neuzeit. Sources for the history of hospitals in medieval and early modern Europe'', Bohlau Verlag, Wiedeń 2010, s. 563–580.

15. ''Religijność komunalna w Europie Środkowej późnego średniowiecza'', w: ''Zbožnost středověku'', red. M. Nodl, („Colloquia Mediaevalia Pragensia”, 6), Praga 2007, s. 9–21.

16. ''Entrate stabili in un’economia instabile. Le strategie economiche degli ospedali dell’Europa centrale nel Medioevo: l’esempio di Breslavia'', w: ''Le interazioni fra economia e ambiente biologico nell’Europa preindustriale, secc. XIII–XVIII. Economic and biological interactions in pre-industrial Europe from the 13th to the 18th centuries. Atti della „Quarantunesima settimana di studi”, 26–30 aprile 2009'', a cura di Simonetta Cavaciocchi, Firenze University Press, Florencja 2010, s. 423–436.

17. ''Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie'', „Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna”, Wydawn. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2011, ss. 742.

18. ''L’influence de Hambourg sur le développement des villes de l’espace baltique: l’exemple des villes doubles'', w: ''De la mer du Nord a la mer Baltique. Identités, contacts et communications au Moyen Âge'', red. Alban Gautier, Sébastien Rossignol, Institut de Recherches Historiques du Septentrion, Centre de Gestion de l’Édition Scientifique, Villeneuve d’Ascq 2012, s. 221–230.

19. ''Atlas historyczny Polski. [https://atlasfontium.pl/rejestry-poborowe-kaliskie/ Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.]'', pod red. Marka Słonia, Instytut Historii PAN 2015 /Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2/.

20. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/77663 Pryncypia edytorstwa źródeł historycznych w dobie rewolucji cyfrowe]j'', „Studia Źródłoznawcze” 53, 2015, s. 155–161.

21. ''Sine initio et sine fine. Edycja źródła jako proces zawsze otwarty'', w: ''Editiones sine fine,'' t. 1. pod red. Krzysztofa Kopińskiego, Wojciecha Mrozowicza, Janusza Tandeckiego, Tow. Naukowe w Toruniu, Uniw. Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, s. 131–141.

22. [Wraz z: Michał Słomski] ''[https://www.academia.edu/36198004/Edycje_cyfrowe_%C5%BAr%C3%B3de%C5%82_historycznych_Digital_editions_of_historical_sources_ Edycje cyfrowe źródeł historycznyc]h'', w: ''Jak wydawać teksty dawne'', pod red. Karoliny Borowiec, Doroty Masłej, Tomasza Miki, Doroty Rojszczak-Robińskiej, Staropolskie Spotkania Językoznawcze 2, Poznań 2017, s. 65–84.

23. [Oprac.] ''[https://atlasfontium.pl/wschowa-court-book-pl/ The Court Records of Wschowa (1495–1526). Digital Edition],'' „Studia Geohistorica” 6, 2018, s. 206–219, pod red. M. Słonia i U. Zachary-Związek, oprac. A. Borek, W. Brzeziński, M. Gochna, E. Kalinowski, J. Karczewska, P. Klint, K. Rábai, M. Słomski, M. Słoń, K. Szuba, U. Zachara-Związek, T. Związek, <nowiki>http://www.atlasfontium.pl/index.php?article=wschowa</nowiki> [data dostępu: 27.11.2018].

24. [Wraz z: Arkadiusz Borek, Tomasz Związek, Michał Słomski, Michał Gochna, Grzegorz Myrda] ''[https://doi.org/10.1093/llc/fqz030 Technical and methodological foundations of digital indexing of medieval and early modern court books]'', “Digital Scholarship in the Humanities”, 35 (2020), 2, s. 233–253.

25. ''[https://rcin.org.pl/publication/104508 The Origins of Kazimierz (Outside Cracow) Traced in Sandomierz],'' „Acta Poloniae Historica” 119, 2019, s. 83–99.

26. ''Historischer Atlas von Polen 1880–2020: Die Geschichte einer Idee'', „Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte“, 83, 2020, s. 277-286

27. ''Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze'', cz. 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269223/edition/233470 Mapy, plany]'', cz. 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269226/edition/233469 Komentarz, indeksy]'', red. Marek Słoń, IH PAN, Warszawa 2021 (''Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii'', red. Marek Słoń, Henryk Rutkowski (tłum. ang.: ''Polish Lands of the Crown in the Second Half of the Sixteenth Century'', Part 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269259/edition/233781 Maps, Plans]'', Part 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269261/edition/233782 Commentary, Lists]'', eds. Marek Słoń, Katarzyna Słomska-Przech, IH PAN, Warszawa, 2021 (''Historical Atlas of Poland. Detailed Maps of the Sixteenth Century. Collective Edition of the Series'', eds. Marek Słoń, Henryk Rutkowski)

28. ''Prace nad polskim geoportalem historycznym'', w: ''Od'' Słownika geograficznego Królestwa Polskiego ''do map topograficznych Wojskowego Instytutu Geograficznego'', pod red. Tadeusza Epszteina, Warszawa 2021, s. 17-20.

29. ''Czy Stare i Nowe Miasto były skazane na konflikt? Głos w dyskusji w świetle nowszych badań'', "Przegląd Historyczny", 2023, 114, z. 2, s. 231-244

30. ''Demarcation of parishes in 14th-15th-century Polish cities'', „Studi Medievali”, Serie Terza, Anno LXV - Fasc. II, 2024, s. 579-604

31. ''[https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/view/22930 Forming a Definition of a Town. Poland in the Context of Universal History]'', "Przegląd Nauk Historycznych", t. 23, nr 2, 2024, s. 301-334

32. ''Znaczenie rzeki jako granicy dla miast Polski do schyłku XVI w.'', „Studia Historica Gedanensia” t. 16, 2025, s. 53-163

33. ''Miasta za blisko siebie'', w: ''Urbs et societas. Studia ofiarowane Profesorowi Mateuszowi Golińskiemu w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin'', red. Dagmara Adamska, Wojciech Mrozowicz, Stanisław Rosik, Wrocław 2025, s. 407-419
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Marek Słoń

2026-01-30T13:03:24Z

Slon: Dodałem 4 publikacje

<skin>Tweeki</skin>
[[en:Marek_Słoń_(english_version)]]
[[File:Logo OBnGHKwP.jpg|150x150px|link=Ośrodek_Badań_nad_Geografią_Historyczną_Kościoła_w_Polsce|right|frameless]]
[[File:SlonMarek.jpg|right|frameless|258x258px]]
[https://orcid.org/0000-0001-8208-4743 ORCID: 0000-0001-8208-4743]

email: marek.slon@kul.pl

=== Aktualne zatrudnienie ===
[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]], KUL, adiunkt

=== Życiorys naukowy ===
Studiowałem historię na Uniwersytecie Warszawskim (1986-91), pod kierunkiem prof. Andrzeja Poppe przygotowałem prace magisterską pt. „Życie religijne w późnośredniowiecznym Lwowie”. Następnie podjąłem studia doktoranckie (1993-98) w Instytucie Historii PAN. Pracę doktorską pt. „Szpitale średniowiecznego Wrocławia” obroniłem w 1999 r.; promotorem była prof. Halina Manikowska. Od 1998 r. byłem zatrudniony na pełnym etacie w [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/151-marek-slon/ Instytucie Historii PAN] na stanowisku asystenta, a następnie adiunkta i profesora. Lata 2001-2006 były okresem staży zagranicznych: najpierw w Institut für vergleichende Städtegeschichte w Münster (2001, 12 miesięcy, Fundacja Nauki Polskiej), potem w Maison des Sciences de l’Homme w Paryżu (2004, 6 miesięcy, MSH i miasto Paryż) i wreszcie w Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze (2004-06, 20 miesięcy, Humboldt-Stiftung). Stopień doktora habilitowanego uzyskałem w 2012 r. na podstawie książki „Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie”. W 2009 r. przeszedłem z Pracowni Dziejów Społeczeństwa i Kultury Średniowiecznej do Pracowni (potem Zakładu) Atlasu Historycznego, którą kierowałem do 2020 r. W latach 2016-19 byłem Zastępcą Dyrektora instytutu. Na początku 2023 r. podjąłem pracę na KUL.

=== Zainteresowania naukowe ===

* historia miast i religijności w średniowieczu,
* kartografia historyczna, dane przestrzenne,
* edytorstwo cyfrowe źródeł historycznych.

=== Projekty badawcze ===

* „Szpitale średniowiecznego Wrocławia”, Komitet Badań Naukowych, 1995–1998
* „Hospitäler im Rhein-Maas-Mosel Raum vom 7. bis zum 15. Jh.” Deutsche Forschungsgemeinschaft, Sonderforschungsbereich 235, nr , 5474491, 1997-2002, wykonawca
* „Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI w.”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 11H 11 004080, 2012–2017
* „Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 1aH 15 0373 83, 2015-2021 – kierownik projektu
* “Ontologiczne podstawy budowy historycznych systemów informacji geograficznej”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 2bH 15 0216 83, 2016-2019 – wykonawca, ontohgis.pl
* „Historyczna Ontologia Przestrzeni Miejskiej”, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, nr PPI / APM / 2019/1/00053 / U / 00001, 2019-2022, wykonawca, urbanonto
* „Internetowy Atlas Polski Niepodległej”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Szlakami Polski Niepodległej”, nr 01 SPN 17 0008 18, 2018-2021, wykonawca
* „Atlas historyczny miast polskich: Kalisz”, Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/B/HS3/00549, 2016-2021, wykonawca
* „Atlas Historyczny Polski 2.0”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Społeczna odpowiedzialność nauki”, nr SONP/SP/466930/2020, lata 2020–2022, wykonawca

=== Działalność organizacyjna (aktualna) ===

* Komisja Geografii Historycznej, Polskie Towarzystwo Historyczne – członek komisji
* „Studia Źródłoznawcze” – członek redakcji
* „Studia Geohistorica” – członek redakcji
* „Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski” – redaktor naczelny

=== Publikacje (wybór) ===
1. ''Szpitale lwowskie w wiekach średnich'', „Przegląd Historyczny” 85, 1994, z. 3, s. 221–237; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/47990 Hospitals in the City of Lvov in the Middle Ages]'', „Acta Poloniae Historica” 75, 1997, s. 5–25.

2. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/14972 Średniowieczne rachunki szpitali wrocławskich]'', „Kwartalnik Historyczny” 105, 2, 1998, s. 17–32.

3. ''[https://sbc.org.pl/dlibra/publication/11447/edition/10573/szpitale-sredniowiecznego-wroclawia-slon-marek?language=de Szpitale średniowiecznego Wrocławia]'', Warszawa 2000 [druk 2001]; tłum. niem.: ''Die Spitäler Breslaus im Mittelalter'', Warszawa 2001.

4. ''Szpital a starość w średniowiecznym Wrocławiu'', „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 59, 1999, s. 13–32; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/42482 Hospital and old Age in late-medieval Wrocław]'', „Acta Poloniae Historica” 84, 2001, s. 31–52.

5. ''Zwischen Wucher und Seelenheil. Rentenmarkt und städtische Religiosität im spätmittelalterlichen Breslau'', „Quaestiones Medii Aevii Novae” 7, 2002, s. 145–176.

6. ''„Kein stat findt man der gelich”. Zur vergleichenden mittelalterlichen Spital- und Stadtgeschichte: Polen – Rhein-Maas-Raum'', „Vierteljahrsschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 92, 2005, s. 253–273.

7. ''[https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/77739 Mittelalterliche Neustadtgründungen als wirtschaftliche Investition: das Beispiel Göttingen]'', „Concilum Medii Aevi” 8, 2005, s. 127–144.

8. ''Dlaczego tylko jeden Wrocław? Próba porównania rozwoju aglomeracji miejskich Wrocławia, Pragi, Krakowa i Poznania'', w: ''Sociální svět středovekého mesta'', red. M. Nodl, Praga 2006, s. 119–131; [tłum. niem.:] ''Warum nur ein Breslau? Versuch eines Vergleichs der Entwicklung der Städte Breslau, Prag, Krakau und Posen'', w: ''Breslau und Krakau im hohen und späten Mittelalter. Stadtgestalt – Wohnraum – Lebensstil'', red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2014, s. 9–25.

9. Fundatio civitatis. ''Program fundacyjny procesu lokacyjnego na przykładzie Wrocławia, Krakowa i Poznania'', w: ''Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej'', red. C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz, Wrocław 2006, s. 227–245; tłum. niem: Fundatio civitatis. ''Städtische Lokation und kirchliches Stiftungsprogramm in Breslau, Krakau und Posen,'' w: ''Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen,'' red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2011, s. 107–126.

10. [wraz z z F. Bianchi] ''[http://www.rmoa.unina.it/155/1/RM-Bianchi-Riforme.pdf Le riforme ospedaliere del Quattrocento in Italia e nell’Europa Central]e'', „Ricerche di storia religiosa e sociale”, n.s., 69, 2006, s. 7–45.

11. ''Sukiennictwo w Europie Środkowej i wrocławskie Nowe Miasto'', „Sobótka” 61, 2006, z. 2, s. 211–223; tłum. niem.: ''Mitteleuropäische Wollweberei und die Breslauer Neustadt'', „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau” 47, 2006, s. 199–214.

12. ''[https://www.academia.edu/en/9069066/ALTSTADT_NEUSTADT_SCHADEGARD_ZU_DEN_DREI_STADTGR%C3%9CNDUNGEN_IN_STRALSUND Altstadt, Neustadt, Schadegard. Zu den drei Stadtgründungen in Stralsund]'', „Hansische Geschichtsblätter” 125, 2007, s. 45–62.

13. ''Spitäler in der Kirchenprovinz Gnesen im Mittelalter'', „Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung” 115, 2007, z. 3–4: „Themenschwerpunkt Europäische Spitäler”, s. 209–233.

14. [wraz z z U. Sowiną] ''[http://www.sbc.org.pl/Content/11742/PDF/Balneum_hospitale_wratislaviense.pdf Die Badestube des Heilig-Geist-Spitals zu Breslau]'', w: ''Quellen zur europäischen Spitalgeschichte in Mittelalter und Früher Neuzeit. Sources for the history of hospitals in medieval and early modern Europe'', Bohlau Verlag, Wiedeń 2010, s. 563–580.

15. ''Religijność komunalna w Europie Środkowej późnego średniowiecza'', w: ''Zbožnost středověku'', red. M. Nodl, („Colloquia Mediaevalia Pragensia”, 6), Praga 2007, s. 9–21.

16. ''Entrate stabili in un’economia instabile. Le strategie economiche degli ospedali dell’Europa centrale nel Medioevo: l’esempio di Breslavia'', w: ''Le interazioni fra economia e ambiente biologico nell’Europa preindustriale, secc. XIII–XVIII. Economic and biological interactions in pre-industrial Europe from the 13th to the 18th centuries. Atti della „Quarantunesima settimana di studi”, 26–30 aprile 2009'', a cura di Simonetta Cavaciocchi, Firenze University Press, Florencja 2010, s. 423–436.

17. ''Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie'', „Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna”, Wydawn. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2011, ss. 742.

18. ''L’influence de Hambourg sur le développement des villes de l’espace baltique: l’exemple des villes doubles'', w: ''De la mer du Nord a la mer Baltique. Identités, contacts et communications au Moyen Âge'', red. Alban Gautier, Sébastien Rossignol, Institut de Recherches Historiques du Septentrion, Centre de Gestion de l’Édition Scientifique, Villeneuve d’Ascq 2012, s. 221–230.

19. ''Atlas historyczny Polski. [https://atlasfontium.pl/rejestry-poborowe-kaliskie/ Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.]'', pod red. Marka Słonia, Instytut Historii PAN 2015 /Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2/.

20. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/77663 Pryncypia edytorstwa źródeł historycznych w dobie rewolucji cyfrowe]j'', „Studia Źródłoznawcze” 53, 2015, s. 155–161.

21. ''Sine initio et sine fine. Edycja źródła jako proces zawsze otwarty'', w: ''Editiones sine fine,'' t. 1. pod red. Krzysztofa Kopińskiego, Wojciecha Mrozowicza, Janusza Tandeckiego, Tow. Naukowe w Toruniu, Uniw. Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, s. 131–141.

22. [Wraz z: Michał Słomski] ''[https://www.academia.edu/36198004/Edycje_cyfrowe_%C5%BAr%C3%B3de%C5%82_historycznych_Digital_editions_of_historical_sources_ Edycje cyfrowe źródeł historycznyc]h'', w: ''Jak wydawać teksty dawne'', pod red. Karoliny Borowiec, Doroty Masłej, Tomasza Miki, Doroty Rojszczak-Robińskiej, Staropolskie Spotkania Językoznawcze 2, Poznań 2017, s. 65–84.

23. [Oprac.] ''[https://atlasfontium.pl/wschowa-court-book-pl/ The Court Records of Wschowa (1495–1526). Digital Edition],'' „Studia Geohistorica” 6, 2018, s. 206–219, pod red. M. Słonia i U. Zachary-Związek, oprac. A. Borek, W. Brzeziński, M. Gochna, E. Kalinowski, J. Karczewska, P. Klint, K. Rábai, M. Słomski, M. Słoń, K. Szuba, U. Zachara-Związek, T. Związek, <nowiki>http://www.atlasfontium.pl/index.php?article=wschowa</nowiki> [data dostępu: 27.11.2018].

24. [Wraz z: Arkadiusz Borek, Tomasz Związek, Michał Słomski, Michał Gochna, Grzegorz Myrda] ''[https://doi.org/10.1093/llc/fqz030 Technical and methodological foundations of digital indexing of medieval and early modern court books]'', “Digital Scholarship in the Humanities”, 35 (2020), 2, s. 233–253.

25. ''[https://rcin.org.pl/publication/104508 The Origins of Kazimierz (Outside Cracow) Traced in Sandomierz],'' „Acta Poloniae Historica” 119, 2019, s. 83–99.

26. ''Historischer Atlas von Polen 1880–2020: Die Geschichte einer Idee'', „Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte“, 83, 2020, s. 277-286

27. ''Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze'', cz. 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269223/edition/233470 Mapy, plany]'', cz. 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269226/edition/233469 Komentarz, indeksy]'', red. Marek Słoń, IH PAN, Warszawa 2021 (''Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii'', red. Marek Słoń, Henryk Rutkowski (tłum. ang.: ''Polish Lands of the Crown in the Second Half of the Sixteenth Century'', Part 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269259/edition/233781 Maps, Plans]'', Part 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269261/edition/233782 Commentary, Lists]'', eds. Marek Słoń, Katarzyna Słomska-Przech, IH PAN, Warszawa, 2021 (''Historical Atlas of Poland. Detailed Maps of the Sixteenth Century. Collective Edition of the Series'', eds. Marek Słoń, Henryk Rutkowski)

28. ''Prace nad polskim geoportalem historycznym'', w: ''Od'' Słownika geograficznego Królestwa Polskiego ''do map topograficznych Wojskowego Instytutu Geograficznego'', pod red. Tadeusza Epszteina, Warszawa 2021, s. 17-20.

29. ''Czy Stare i Nowe Miasto były skazane na konflikt? Głos w dyskusji w świetle nowszych badań'', "Przegląd Historyczny", 2023, 114, z. 2, s. 231-244

30. ''Demarcation of parishes in 14th-15th-century Polish cities'', „Studi Medievali”, Serie Terza, Anno LXV - Fasc. II, 2024, s. 579-604

31. ''[https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/view/22930 Forming a Definition of a Town. Poland in the Context of Universal History]'', "Przegląd Nauk Historycznych", t. 23, nr 2, 2024, s. 301-334

32. ''Znaczenie rzeki jako granicy dla miast Polski do schyłku XVI w.'', „Studia Historica Gedanensia” t. 16, 2025, s. 53-163

33. ''Miasta za blisko siebie'', w: ''Urbs et societas. Studia ofiarowane Profesorowi Mateuszowi Golińskiemu w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin'', red. Dagmara Adamska, Wojciech Mrozowicz, Stanisław Rosik, Wrocław 2025, s. 407-419
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Forum mlodych badaczy miast

2025-07-09T10:45:55Z

Slon:

<skin>tweeki</skin>
{{DISPLAYTITLE:Forum Młodych Badaczy Miast}}

Przedmiotem obrad na tegorocznym '''Forum Młodych Badaczy Miast''', powiązanym bezpośrednio z konferencją '''„Parafia w mieście, miasto w parafii”''', będzie europejskie miasto oglądane przez pryzmat parafii w średniowieczu i epoce nowożytnej.

Szczególną uwagę pragniemy skupić na poniższych zagadnieniach:

1. Tożsamość wspólnoty miejskiej: lokacja miasta i fundacja fary; rola parafii w budowaniu komuny miejskiej (główna fara i religion civique); zasięg parafii i zasięg miasta (przedmieścia i wsie w miejskim okręgu parafialnym).

2. Społeczność wokół fary: proboszcz, wikariusze i ministri ecclesiae; napięcia i spory między władzami miejskimi i kościelnymi; patronat i opieka; szkoła i szpital; procesje i bractwa

3. Fara: budynek kościoła i jego najbliższe otoczenie; fabbrica ecclesiae; zarząd, legaty i fundacje; kaplice mieszczańskie, nagrobki i epitafia.

4. Struktury parafialne: miasta wielowyznaniowego (relacje przestrzenne i ich dynamika, różnice w okręgach parafialnych); zmiana patrocinium i konfesji parafii.

'''Data''': 27 maja 2025 roku (wtorek)

'''Miejsce obrad:'''

* Lublin, Ul. Konstantynów 1J

* Aula Interdyscyplinarnego Centrum Badań Naukowych KUL (ICBN 0.08)

'''Program: ([https://kulpl-my.sharepoint.com/:b:/g/personal/arturk_kul_edu_pl/EWsZisRWsD9DvMnGXzvdzSkBPhCUnMpb8ed6ONkMYOSTCQ?e=l2IvaR wersja PDF])'''

12.00: Przywitanie gości, słowo wstępne: prof. Urszula Sowina, Przewodnicząca Sekcji / Komisji Historii Miast KNH PAN

'''Panel I. 12.15-13.00'''

'''Prowadzenie:''' Artur Karpacz

#12.15-12.30: '''Michał Hankus (UŚ)''', ''Konflikt proboszcza z parafianami w Korczewie (w ziemi sieradzkiej) pod koniec XIV wieku''
#12.30-12.45: '''Mateusz Wasiluk (KUL)''', ''Parafie z wieloosobową obsadą plebańską w miastach średniowiecznej diecezji krakowskiej jako przykład zjawiska kościołów "wieloplebańskich"''

'''13.00-14.30 - przerwa obiadowa'''

'''Panel II. 14.30-15.15'''

'''Prowadzenie''': Monika Szamik
#14.30-14.45: '''Maja Gąssowska (IH PAN)''', ''O pewnych osobliwościach ustrojowych średniowiecznego miasta Reval (obecnie Tallin)''
#14.45-15.00: '''Arkadiusz Borek (IH PAN)''', ''Parafie miejskie archidiakonatu kaliskiego w pierwszej połowie XVI wieku''

'''15.15-15.45 - przerwa kawowa'''

'''Panel III. 15.45-16.30'''

'''Prowadzenie''': Maja Gąssowska
#15.45-16.00: '''Karol Krajewski (KUL)''', ''Między plebanem a młynarzem. Parafia św. Krzyża w Krakowie wobec chłopów z Krowodrzy i Prądnika''
# 16.00-16.15: '''Artur Karpacz (UKEN)''', ''Trudy posługi, czyli o duchowieństwie przy kolegiacie olkuskiej w aktach kongregacji dekanalnych słów kilka.''

'''16.30-17.00 - przerwa kawowa'''

'''Panel IV. 17.00-17.45'''

'''Prowadzenie''': Karol Krajewski

*17.00-17.15: '''Monika Szamik (KUL)''', “Zostałem przyjęty do bractwa (...) ze względu na jego wielkie przywileje”. Społeczność bractw religijnych przy kolegiacie zamojskiej w XVII w.
*17.15-17.30: '''Valiantsina Zakharych''', ''Parafie dominikańskie w XVII i XVIII w. w Wielkim Księstwie Litewskim: organizacja struktur''

'''17.30-18.00'''. Podsumowanie i zamknięcie obrad
----

'''Abstrakty wystąpień:'''

'''Michał Hankus (UŚ)'''

Badanie zawartości ksiąg rękopiśmiennych często zaskakuje badaczy swoimi wynikami. Podczas kwerendy w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej udało się odnaleźć nieznany list z końca XIV wieku. Dokument dotyczy kontrowersyjnego proboszcza Stanisława w parafii w Korczewie w ziemi sieradzkiej. Duchowny miał dokonać morderstwa, za które nie poniósł odpowiedniej kary. Zbulwersowani dziedzice z Rzechty postanowili napisać list, który prawdopodobnie dotarł do ówczesnego arcybiskupa gnieźnieńskiego Bodzanty z Kosowic, w celu ostatecznego wyjaśnienia sprawy. Przedmiotem wystąpienia będzie przedstawienie zaistniałego konfliktu i jego wpływu na losy korczewskiej parafii.

'''Mateusz Wasiluk''' ('''KUL, opieka naukowa: prof. Jacek Chachaj)'''

Na średniowiecznych ziemiach polskich można się spotkać z zaskakującym zjawiskiem – rezydowaniem przy jednym kościele parafialnym więcej niż jednego plebana (najczęściej dwóch). Najwięcej takich przypadków (dwadzieścia kilka) źródła odnotowują na terenie diecezji krakowskiej, w tym także w miastach tej diecezji. Problem ten podjęło w polskiej historiografii zaledwie kilku badaczy i nie doczekał się on jednoznacznego rozwiązania. Celem wystąpienia będzie z jednej strony przedstawienie dotychczasowych prób wyjaśnienia tego zjawiska, w czym największe zasługi położył J. Szymański, zaś z drugiej strony zwrócenie uwagi na kilka przypadków parafii wieloplebańskich (np. pw. Wszystkich Świętych w Krakowie), które mogą przemawiać za niejednolitością tego zjawiska.

'''Maja Gąsowska (IH PAN)'''

Średniowieczny Reval od 1248 r. rządził się prawem lubeckim, ale początki miasta datuje się na wiek XII. Znajdowały się w nim dwa kościoły parafialne: pw. św. Mikołaja i św. Olafa. Wydaje się, że fara św. Olafa mogła być kontynuacją istniejącej tu wcześniej hipotetycznie kaplicy kupieckiej, biorąc pod uwagę jej niedookreślone granice wykraczające poza późniejsze mury miejskie, jej położenie niemal nad samym brzegiem morskim i jednocześnie w pobliżu ruskiej kaplicy pw. św. Mikołaja. Prawo patronatu do fary św. Olafa należało od 1267 r. do rewalskiego klasztoru cysterek, przekazane im przez duńską królową Małgorzatę I. Wydaje się, że na obsadę stanowiska jej proboszcza mogło mieć rycerstwo północnoestońskie – protektorzy i krewni arystokratycznych cysterek. Druga fara miejska pw. św. Mikołaja robi standardowe wrażenie: położona przy rynku, w pobliżu ratusza, a prawo patronatu do niej należało do rady miejskiej.

'''Arkadiusz Borek (IH PAN, opieka naukowa: prof. Bogumił Szady)'''

W swoim wystąpieniu mam zamiar przebadać sieć parafii miejskich archidiakonatu kaliskiego. Będzie to podstawa do próby określenia jak status miasta przekładał się na sytuację zlokalizowanego w nim centrum kościelnego. Na terenie archidiakonatu kaliskiego w pierwszej połowie XVI w. znajdowało się 14 miast. Ich sytuacja była dość różnorodna. Sam Kalisz był dużym centrum kościelnym w skali ogólnopolskiej i jednym z nielicznych miast podzielonym między parafie. Prócz niego sieć miejska regionu składała się ze średnich i małych miast (w tym jednego bez własnej parafii), będących przeważnie własnością szlachecką. Ich parafie zostaną scharakteryzowane od strony instytucjonalno-personalnej: poprzez liczbę i rodzaj beneficjów na terenie parafii, strukturę prawa patronatu, obecność innych obiektów kościelnych, a także liczbę i pochodzenie duchownych.

'''Karol Krajewski (KUL, opieka naukowa: prof. Agnieszka Januszek-Sieradzka)'''

Parafia pod wezwaniem Świętego Krzyża w Krakowie stanowiła już w średniowieczu jedną z jednostek kościelnego podziału terytorialnego miasta. Aż do XVIII wieku wyróżniały ją ścisłe związki z dwiema instytucjami – miejskim szpitalem oraz klasztorem kanoników Ducha Świętego, którego prepozyt pełnił jednocześnie funkcję proboszcza parafii. Choć działalność tych instytucji była już przedmiotem badań naukowych, jeden jej aspekt pozostaje niezbadany – relacje proboszczów Świętego Krzyża z ich chłopskimi poddanymi. Analiza tej kwestii jest możliwa dzięki XVI-wiecznej księdze gromadzkiej wsi Krowodrza. Referat poświęcony temu zagadnieniu pozwoli lepiej zrozumieć funkcjonowanie wczesnonowożytnej parafii i powiązanych z nią instytucji, ukazując ich zaplecze finansowe.

'''Artur Karpacz (UKEN, opieka naukowa: dr hab. Halina Dudała, dr Stanisław Witecki)'''

Bazylika pw. św. Andrzeja w Olkuszu od połowy XIV wieku znajdowała się w granicach administracyjnych dekanatu Nowa Góra, podlegając tym samym zwierzchności lokalnego dziekana. Upadek znaczenia tego urzędu pod koniec średniowiecza był jednym z tematów Soboru Trydenckiego. Postanowiono wówczas o reorganizacji funkcji dziekana foralnego, którego kompetencje uległy zmianie. Od tej pory miał on być "ustami, oczami i uszami" biskupa w terenie, pośrednikiem między kurią a parafią, "informatorem diecezjalnym", a przede wszystkim osobą nadzorującą i egzekwującą realizację reform posoborowych. Ich przebieg i efekty zapisywano w aktach kongregacji dekanatu Nowa Góra, prowadzonych w latach 1634-1757. Częstym obiektem "inkwizycji" (dochodzenia) było duchowieństwo kolegiaty olkuskiej, a mianowicie: konflikty personalne, sprawy moralne czy kompetencje duszpasterskie. Prezentacja kilku wybranych wątków w myśl ''case study'' będzie osią mojego wystąpienia na Forum Młodych Badaczy Miast.

'''Monika Szamik (KUL, opieka naukowa: prof. Jacek Chachaj)'''

Rozkwit bractw jako formy zaangażowania religijnego ludzi świeckich w okresie potrydenckim wiązał się z dążeniem do odnowy życia religijnego całego społeczeństwa. W kolegiacie zamojskiej w XVII w. działały bractwa: Poczęcia NMP, Męki Pańskiej, Bożego Ciała, różańcowe i literackie, skupiające wykształconą elitę miasta. Celem wystąpienia jest zaprezentowanie ich społeczności w okresie najbardziej dynamicznego rozwoju Zamościa - jej zróżnicowania stanowego, majątkowego i etnicznego, różnych form i natężenia zaangażowania wiernych w bractwa, a co za tym idzie wkładu tych grup w życie parafii i miasta. Przedstawiony zostanie także ich wpływ na pobożność, mentalność i relacje społeczne zamościan. Analiza tych nieprzebadanych dotychczas zagadnień przyczyni się do poszerzenia wiedzy o społecznym otoczeniu parafii w czasach nowożytnych.

'''Valiantsina Zakharych (Kijów)'''

Kościół katolicki w Wielkim Księstwie Litewskim (WKL) powstał na stało po chrzcie Władysława II Jagiełło, jednak zarówno w XV, jak i XVI w. Kościół przeżywał kryzys, który uniemożliwił utworzenie szerokiej sieci parafii. Od XVII w. zauważalne zmiany w geografii sieci parafialnej: nowe parafie powstały w WKL, w tym na wschodzie, równolegle do istniejącej już sieci parafii prawosławnych i greckokatolickich oraz wspólnot protestanckich. Rozbudowa sieci katolickiej odbywa się falowo, budowę nowych parafii utrudniały wojny XVII w. i kryzys demograficzny po nich. Wraz z tym zauważalny był problem braku proboszczów do prowadzenia pracy w parafiach. Zakon Kaznodziejski masowo przybył na tereny WKL w XVII w. w warunkach Kontrreformacji. Kaznodziejski kierunek działalności nadawał się do jak najlepszego szerzenia Kościoła katolickiego. Otóż praca Zakonu w parafiach była jednym z ważnych kierunków jego misji. Ilość kościołów parafialnych stanowiło większą liczbę w porównaniu do innych zakonów katolickich. Dominikanie wnieśli znaczący wniosek w rozszerzenie działalności Kościoła katolickiego w Wielkim Księstwie Litewskim. Znajduje to potwierdzenie w pracy na miejscowościach. Wielu dominikanów było zaniepokojonych koniecznością wykonywania swoich obowiązków, z nich były L. Hryncewicz, F. Ciecierski. Do stosunkowo dużej liczby parafian zaliczały się parafie przy kościołach w Stołpcach, Rakowie. Dominikanie zabielscy najjaśniej wyrazili się w życiu swojej parafii. Zakon stworzył w miejscowości zespół klasztorny, który stał się ośrodkiem misji katolickiej w regionie, posiadał placówki edukacyjne, w których kształciły się takie postacie jak poeta A. Wiaryga-Darewski czy historyk K. Tyszkiewicz.
#

[[Category:Parafia w miescie]]

Marek Słoń

2025-06-03T15:37:53Z

Slon: Dodałem jedną publikację

<skin>Tweeki</skin>
[[en:Marek_Słoń_(english_version)]]
[[File:Logo OBnGHKwP.jpg|150x150px|link=Ośrodek_Badań_nad_Geografią_Historyczną_Kościoła_w_Polsce|right|frameless]]
[[File:SlonMarek.jpg|right|frameless|258x258px]]
[https://orcid.org/0000-0001-8208-4743 ORCID: 0000-0001-8208-4743]

email: marek.slon@kul.pl

=== Aktualne zatrudnienie ===
[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]], KUL, adiunkt

=== Życiorys naukowy ===
Studiowałem historię na Uniwersytecie Warszawskim (1986-91), pod kierunkiem prof. Andrzeja Poppe przygotowałem prace magisterską pt. „Życie religijne w późnośredniowiecznym Lwowie”. Następnie podjąłem studia doktoranckie (1993-98) w Instytucie Historii PAN. Pracę doktorską pt. „Szpitale średniowiecznego Wrocławia” obroniłem w 1999 r.; promotorem była prof. Halina Manikowska. Od 1998 r. byłem zatrudniony na pełnym etacie w [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/151-marek-slon/ Instytucie Historii PAN] na stanowisku asystenta, a następnie adiunkta i profesora. Lata 2001-2006 były okresem staży zagranicznych: najpierw w Institut für vergleichende Städtegeschichte w Münster (2001, 12 miesięcy, Fundacja Nauki Polskiej), potem w Maison des Sciences de l’Homme w Paryżu (2004, 6 miesięcy, MSH i miasto Paryż) i wreszcie w Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze (2004-06, 20 miesięcy, Humboldt-Stiftung). Stopień doktora habilitowanego uzyskałem w 2012 r. na podstawie książki „Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie”. W 2009 r. przeszedłem z Pracowni Dziejów Społeczeństwa i Kultury Średniowiecznej do Pracowni (potem Zakładu) Atlasu Historycznego, którą kierowałem do 2020 r. W latach 2016-19 byłem Zastępcą Dyrektora instytutu. Na początku 2023 r. podjąłem pracę na KUL.

=== Zainteresowania naukowe ===

* historia miast i religijności w średniowieczu,
* kartografia historyczna, dane przestrzenne,
* edytorstwo cyfrowe źródeł historycznych.

=== Projekty badawcze ===

* „Szpitale średniowiecznego Wrocławia”, Komitet Badań Naukowych, 1995–1998
* „Hospitäler im Rhein-Maas-Mosel Raum vom 7. bis zum 15. Jh.” Deutsche Forschungsgemeinschaft, Sonderforschungsbereich 235, nr , 5474491, 1997-2002, wykonawca
* „Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI w.”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 11H 11 004080, 2012–2017
* „Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 1aH 15 0373 83, 2015-2021 – kierownik projektu
* “Ontologiczne podstawy budowy historycznych systemów informacji geograficznej”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 2bH 15 0216 83, 2016-2019 – wykonawca, ontohgis.pl
* „Historyczna Ontologia Przestrzeni Miejskiej”, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, nr PPI / APM / 2019/1/00053 / U / 00001, 2019-2022, wykonawca, urbanonto
* „Internetowy Atlas Polski Niepodległej”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Szlakami Polski Niepodległej”, nr 01 SPN 17 0008 18, 2018-2021, wykonawca
* „Atlas historyczny miast polskich: Kalisz”, Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/B/HS3/00549, 2016-2021, wykonawca
* „Atlas Historyczny Polski 2.0”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Społeczna odpowiedzialność nauki”, nr SONP/SP/466930/2020, lata 2020–2022, wykonawca

=== Działalność organizacyjna (aktualna) ===

* Komisja Geografii Historycznej, Polskie Towarzystwo Historyczne – członek komisji
* „Studia Źródłoznawcze” – członek redakcji
* „Studia Geohistorica” – członek redakcji
* „Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski” – redaktor naczelny

=== Publikacje (wybór) ===
1. ''Szpitale lwowskie w wiekach średnich'', „Przegląd Historyczny” 85, 1994, z. 3, s. 221–237; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/47990 Hospitals in the City of Lvov in the Middle Ages]'', „Acta Poloniae Historica” 75, 1997, s. 5–25.

2. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/14972 Średniowieczne rachunki szpitali wrocławskich]'', „Kwartalnik Historyczny” 105, 2, 1998, s. 17–32.

3. ''[https://sbc.org.pl/dlibra/publication/11447/edition/10573/szpitale-sredniowiecznego-wroclawia-slon-marek?language=de Szpitale średniowiecznego Wrocławia]'', Warszawa 2000 [druk 2001]; tłum. niem.: ''Die Spitäler Breslaus im Mittelalter'', Warszawa 2001.

4. ''Szpital a starość w średniowiecznym Wrocławiu'', „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 59, 1999, s. 13–32; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/42482 Hospital and old Age in late-medieval Wrocław]'', „Acta Poloniae Historica” 84, 2001, s. 31–52.

5. ''Zwischen Wucher und Seelenheil. Rentenmarkt und städtische Religiosität im spätmittelalterlichen Breslau'', „Quaestiones Medii Aevii Novae” 7, 2002, s. 145–176.

6. ''„Kein stat findt man der gelich”. Zur vergleichenden mittelalterlichen Spital- und Stadtgeschichte: Polen – Rhein-Maas-Raum'', „Vierteljahrsschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 92, 2005, s. 253–273.

7. ''[https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/77739 Mittelalterliche Neustadtgründungen als wirtschaftliche Investition: das Beispiel Göttingen]'', „Concilum Medii Aevi” 8, 2005, s. 127–144.

8. ''Dlaczego tylko jeden Wrocław? Próba porównania rozwoju aglomeracji miejskich Wrocławia, Pragi, Krakowa i Poznania'', w: ''Sociální svět středovekého mesta'', red. M. Nodl, Praga 2006, s. 119–131; [tłum. niem.:] ''Warum nur ein Breslau? Versuch eines Vergleichs der Entwicklung der Städte Breslau, Prag, Krakau und Posen'', w: ''Breslau und Krakau im hohen und späten Mittelalter. Stadtgestalt – Wohnraum – Lebensstil'', red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2014, s. 9–25.

9. Fundatio civitatis. ''Program fundacyjny procesu lokacyjnego na przykładzie Wrocławia, Krakowa i Poznania'', w: ''Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej'', red. C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz, Wrocław 2006, s. 227–245; tłum. niem: Fundatio civitatis. ''Städtische Lokation und kirchliches Stiftungsprogramm in Breslau, Krakau und Posen,'' w: ''Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen,'' red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2011, s. 107–126.

10. [wraz z z F. Bianchi] ''[http://www.rmoa.unina.it/155/1/RM-Bianchi-Riforme.pdf Le riforme ospedaliere del Quattrocento in Italia e nell’Europa Central]e'', „Ricerche di storia religiosa e sociale”, n.s., 69, 2006, s. 7–45.

11. ''Sukiennictwo w Europie Środkowej i wrocławskie Nowe Miasto'', „Sobótka” 61, 2006, z. 2, s. 211–223; tłum. niem.: ''Mitteleuropäische Wollweberei und die Breslauer Neustadt'', „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau” 47, 2006, s. 199–214.

12. ''[https://www.academia.edu/en/9069066/ALTSTADT_NEUSTADT_SCHADEGARD_ZU_DEN_DREI_STADTGR%C3%9CNDUNGEN_IN_STRALSUND Altstadt, Neustadt, Schadegard. Zu den drei Stadtgründungen in Stralsund]'', „Hansische Geschichtsblätter” 125, 2007, s. 45–62.

13. ''Spitäler in der Kirchenprovinz Gnesen im Mittelalter'', „Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung” 115, 2007, z. 3–4: „Themenschwerpunkt Europäische Spitäler”, s. 209–233.

14. [wraz z z U. Sowiną] ''[http://www.sbc.org.pl/Content/11742/PDF/Balneum_hospitale_wratislaviense.pdf Die Badestube des Heilig-Geist-Spitals zu Breslau]'', w: ''Quellen zur europäischen Spitalgeschichte in Mittelalter und Früher Neuzeit. Sources for the history of hospitals in medieval and early modern Europe'', Bohlau Verlag, Wiedeń 2010, s. 563–580.

15. ''Religijność komunalna w Europie Środkowej późnego średniowiecza'', w: ''Zbožnost středověku'', red. M. Nodl, („Colloquia Mediaevalia Pragensia”, 6), Praga 2007, s. 9–21.

16. ''Entrate stabili in un’economia instabile. Le strategie economiche degli ospedali dell’Europa centrale nel Medioevo: l’esempio di Breslavia'', w: ''Le interazioni fra economia e ambiente biologico nell’Europa preindustriale, secc. XIII–XVIII. Economic and biological interactions in pre-industrial Europe from the 13th to the 18th centuries. Atti della „Quarantunesima settimana di studi”, 26–30 aprile 2009'', a cura di Simonetta Cavaciocchi, Firenze University Press, Florencja 2010, s. 423–436.

17. ''Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie'', „Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna”, Wydawn. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2011, ss. 742.

18. ''L’influence de Hambourg sur le développement des villes de l’espace baltique: l’exemple des villes doubles'', w: ''De la mer du Nord a la mer Baltique. Identités, contacts et communications au Moyen Âge'', red. Alban Gautier, Sébastien Rossignol, Institut de Recherches Historiques du Septentrion, Centre de Gestion de l’Édition Scientifique, Villeneuve d’Ascq 2012, s. 221–230.

19. ''Atlas historyczny Polski. [https://atlasfontium.pl/rejestry-poborowe-kaliskie/ Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.]'', pod red. Marka Słonia, Instytut Historii PAN 2015 /Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2/.

20. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/77663 Pryncypia edytorstwa źródeł historycznych w dobie rewolucji cyfrowe]j'', „Studia Źródłoznawcze” 53, 2015, s. 155–161.

21. ''Sine initio et sine fine. Edycja źródła jako proces zawsze otwarty'', w: ''Editiones sine fine,'' t. 1. pod red. Krzysztofa Kopińskiego, Wojciecha Mrozowicza, Janusza Tandeckiego, Tow. Naukowe w Toruniu, Uniw. Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, s. 131–141.

22. [Wraz z: Michał Słomski] ''[https://www.academia.edu/36198004/Edycje_cyfrowe_%C5%BAr%C3%B3de%C5%82_historycznych_Digital_editions_of_historical_sources_ Edycje cyfrowe źródeł historycznyc]h'', w: ''Jak wydawać teksty dawne'', pod red. Karoliny Borowiec, Doroty Masłej, Tomasza Miki, Doroty Rojszczak-Robińskiej, Staropolskie Spotkania Językoznawcze 2, Poznań 2017, s. 65–84.

23. [Oprac.] ''[https://atlasfontium.pl/wschowa-court-book-pl/ The Court Records of Wschowa (1495–1526). Digital Edition],'' „Studia Geohistorica” 6, 2018, s. 206–219, pod red. M. Słonia i U. Zachary-Związek, oprac. A. Borek, W. Brzeziński, M. Gochna, E. Kalinowski, J. Karczewska, P. Klint, K. Rábai, M. Słomski, M. Słoń, K. Szuba, U. Zachara-Związek, T. Związek, <nowiki>http://www.atlasfontium.pl/index.php?article=wschowa</nowiki> [data dostępu: 27.11.2018].

24. [Wraz z: Arkadiusz Borek, Tomasz Związek, Michał Słomski, Michał Gochna, Grzegorz Myrda] ''[https://doi.org/10.1093/llc/fqz030 Technical and methodological foundations of digital indexing of medieval and early modern court books]'', “Digital Scholarship in the Humanities”, 35 (2020), 2, s. 233–253.

25. ''[https://rcin.org.pl/publication/104508 The Origins of Kazimierz (Outside Cracow) Traced in Sandomierz],'' „Acta Poloniae Historica” 119, 2019, s. 83–99.

26. ''Historischer Atlas von Polen 1880–2020: Die Geschichte einer Idee'', „Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte“, 83, 2020, s. 277-286

27. ''Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze'', cz. 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269223/edition/233470 Mapy, plany]'', cz. 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269226/edition/233469 Komentarz, indeksy]'', red. Marek Słoń, IH PAN, Warszawa 2021 (''Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii'', red. Marek Słoń, Henryk Rutkowski (tłum. ang.: ''Polish Lands of the Crown in the Second Half of the Sixteenth Century'', Part 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269259/edition/233781 Maps, Plans]'', Part 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269261/edition/233782 Commentary, Lists]'', eds. Marek Słoń, Katarzyna Słomska-Przech, IH PAN, Warszawa, 2021 (''Historical Atlas of Poland. Detailed Maps of the Sixteenth Century. Collective Edition of the Series'', eds. Marek Słoń, Henryk Rutkowski)

28. ''Prace nad polskim geoportalem historycznym'', w: ''Od'' Słownika geograficznego Królestwa Polskiego ''do map topograficznych Wojskowego Instytutu Geograficznego'', pod red. Tadeusza Epszteina, Warszawa 2021, s. 17-20.

29. ''Demarcation of parishes in 14th-15th-century Polish cities'', „Studi Medievali”, Serie Terza, Anno LXV - Fasc. II, 2024, s. 579-604
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Sympozjum

2025-05-27T04:27:38Z

Slon: Dodałem abstrakt referatu R. Niedźwiadka

<skin>tweeki</skin>

{{DISPLAYTITLE:Sympozjum "Kościoły lubelskie" 29 maja 2025 r.}}

Organizatorem sympozjum jest '''Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie. Odbędzie się ono w Galerii Malarstwa XIX i XX Wieku na Zamku Lubelskim''' jako kontynuacja obrad ostatniego panelu konferencji.

'''14:15''' '''Przywitanie gości, słowo wstępne''': Marcin Gapski, Zastępca Dyrektora Muzeum Narodowego ds. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej

'''PANEL I.'''

'''14:30 - 15:00 Bogumił Szady (KUL)''', Beneficja przy kościołach lubelskich w świetle wizytacji z 1603 r.

'''15:00 – 15:30 Jacek Chachaj (KUL),''' Jeszcze raz o pierwotnym zasięgu parafii św. Mikołaja na Czwartku

'''15:30 - 16:00 Hubert Mącik (UM Lublin'''), Kościoły parafialne Lublina w XVI-XVIII wieku. Plany i realizacja

16:00 – 16:20 przerwa kawowa

'''PANEL II.'''

'''16:20 – 16:50 Rafał Niedźwiadek (UMCS)''', Wczesnośredniowieczne cmentarze Lublina i ich związek z kościołami

'''16:50 - 17.20 Jacek Tkaczyk (Archeja)''', Rozważania o początkach kościoła dominikańskiego w Lublinie - wyniki badań archeologicznych

'''17:20 – 17:50 Marcin Gapski (MZWDR)''', Lubelskie kościoły w przestrzeni miejskiej do końca XVIII w.

Zamknięcie obrad

ABSTRAKTY (w kolejności alfabetycznej)

Jacek Chachaj

'''Jeszcze raz o pierwotnym zasięgu parafii św. Mikołaja na Czwartku'''

Celem referatu jest podsumowanie dotychczasowych ustaleń dotyczących pierwotnego, siedemnastowiecznego zasięgu parafii p.w. św. Mikołaja w Lublinie (na Czwartku). Znany od dawna dokument erekcyjny nie określa precyzyjnie granic okręgu parafialnego, a użyte w nim sformułowania otwierają pole do dyskusji. Dotyka ona kwestii związanych w wieloma dziedzinami badań historycznych: geografii historycznej (w tym trwałości podziałów parafialnych), rekonstrukcji struktury własnościowej (i wynikającego z niej zapewne przebiegu granic parafii), a nawet zagadnień dotyczących sfery wyobrażeń religijnych (sakralizacji drogi prowadzącej do świątyni).

Rafał Niedźwiadek

'''Wczesnośredniowieczne cmentarze Lublina i ich związek z kościołami'''

Najstarsze chrześcijańskie cmentarze Lublina, powstałe między końcem XI a połową XIII wieku, znamy głównie z badań archeologicznych. W ciągu ostatnich prawie 100 lat odkryto je w czterech lokalizacjach – po jednym na Wzgórzach Zamkowym, Staromiejskim i Śródmiejskim oraz na dwa dzisiejszym Sławinku. Lecz tylko na obszarze jednego z nich, w początku XIV w., powstał kościół farny. Nekropola na Wzgórzu Zamkowym wyprzedza w czasie wzniesienie gotyckiej kaplicy. Oba miejsca oddzielały także rozległe przeszkody terenowe. Jeszcze bardziej zaskakujące jest usytuowanie cmentarza w początkowym odcinku Krakowskiego Przedmieścia, gdyż najstarsza świątynia potwierdzona dla tej strefy Lublina, datowana jest dopiero na koniec XIV w. Na terenie Sławina, wzmiankowanego w 1317 r., aż po początku obecnego stulecia nie istniał żaden kościół.

Bogumił Szady

'''Beneficja przy kościołach lubelskich w świetle wizytacji z 1603 r.'''

Badania prezentowane w referacie dotyczą ustalenia listy oraz opracowania klasyfikacji, jakościowej i ilościowej, beneficjów funkcjonujących przy kościołach lubelskich, które zostały zarejestrowane w wizytacji archidiakonatu lubelskiego z 1603 r. Wybór jednej wizytacji jako źródła informacji na temat beneficjów, nawet jeżeli ich lista nie jest w niej kompletna, wynika z położenia nacisku na sposób ich rejestracji oraz trudności interpretacyjne związane z potocznym i prawnym rozumieniem tego zjawiska w źródłach i literaturze przedmiotu. Ustalenie listy i typologii beneficjów przy kościołach lubelskich o różnym charakterze (kościół kolegiacki parafialny, filialny prebendarski, szpitalny) będzie odwoływało się do rozwoju ruchu fundacyjnego w Lublinie oraz charakterystyki prawno-formalnej ustroju Kościoła katolickiego epoki potrydenckiej.

Jacek Tkaczyk

'''Rozważania o początkach kościoła dominikańskiego w Lublinie - wyniki badań archeologicznych'''

Badania archeologiczne, wykonane podczas remontu kościoła dominikańskiego w latach 2016-2018, dostarczyły nowych danych umożliwiających weryfikację gotyckiego planu świątyni. Pod prezbiterium odkryto relikty starszej zabudowy murowanej, przy której znajdował się cmentarz użytkowany w XII i XIII wieku. Niewykluczone, że były to pozostałości oratorium pw. Świętego Krzyża i siedziba pierwszych dominikanów.
[[Category:Parafia w miescie]]

Sprawy organizacyjne

2025-05-26T20:31:45Z

Slon: Dodałem link do transmisji online

<skin>tweeki</skin>

'''Kiedy odbędzie się konferencja?'''

Konferencja "Miasto w parafii, parafia w mieście" odbędzie się w dniach 28-29 maja 2025 roku. Poprzedzi ją Forum Młodych Badaczy Miast 27 maja 2025 roku.

'''Kiedy odbędzie się Forum Młodych Badaczy Miast?'''

Forum odbędzie się 27 maja 2025 roku, dzień przed konferencją "Miasto w parafii, parafia w mieście" (28-29 maja b.r.)

'''Kiedy odbędzie się sympozjum "Kościoły lubelskie?'''

W czwartek 29 maja, bezpośrednio po obradach konferencji, w godzinach popołudniowych.

'''Czy będzie możliwość zdalnego udziału w konferencji?'''

Tak, przez platformę MS Teams będzie możliwość śledzenia na żywo obrad wszystkich części (forum, konferencja, Sympozjum) i zadawania pytań przez czat:

https://events.teams.microsoft.com/event/a6273a4b-6c0a-47bc-8a74-d26052ea9ece@be317277-3672-487f-8f68-2059ad90b435

'''Gdzie planowane są obrady?'''

Obrady planowane są w dwóch lokalizacjach. Forum Młodych Badaczy Miast i pierwszy dzień konferencji (27-28 maja) odbędą się na Kampusie KUL, w Interdyscyplinarnym Centrum Badań Naukowych (ul. Konstantynów 1J, Aula).
<html>
<div class="d-flex justify-content-center py-3">
<iframe class="embed" src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d2497.9800863660603!2d22.499060376499934!3d51.23786163035852!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x47225834f20a0045%3A0x967f51e866437d09!2sKonstantyn%C3%B3w%201J%2C%2020-708%20Lublin!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1742214271925!5m2!1spl!2spl" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>
</div>
</html>

Drugi dzień obrad i sympozjum (czwartek 29 maja) planowane są na zamku lubelskim - Muzeum Narodowe w Lublinie (ul. Zamkowa 9), sala Galerii Malarstwa XIX i XX Wieku).
<html>
<div class="d-flex justify-content-center py-3">
<iframe src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d1248.6424089098227!2d22.570634738961473!3d51.25066507177324!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x47225740f8a2b259%3A0x5eba312bc34b2469!2sZamkowa%209%2C%2020-117%20Lublin!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1742215291153!5m2!1spl!2spl" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>
</div>
</html>
'''Jak dojechać na obrady?'''

Komunikacją miejską (polecamy aplikację jakdojade.pl)

# Ze stacji Lublin Główny PKP / Dworzec Autobusowy komunikacją miejską w kierunku ICBN i Muzeum Narodowe (Zamek Lubelski).
# '''UWAGA''': przy przystanku kolejowym Lublin Zachodni nie funkcjonuje komunikacja miejska. Do budynku ICBN na kampus KUL Poczekajka jest około 3 km.
# Taksówki można zamówić np. pod tymi numerami: 81 744 22 22 81 470 77 70 695 919 919 81 444 44 44 81 524 00 00<br />

'''Czy za udział w konferencji pobierana jest opłata konferencyjna?'''

Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

'''Do kiedy i na jaki nr konta należy uiścić opłatę konferencyjną?'''

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

PKO III Oddział

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Czy noclegi i wyżywienie jest zapewnione przez organizatorów?'''

Tak, organizatorzy pokrywają dwa noclegi oraz przerwy kawowe, obiady i kolację referentom oraz członkom Komisji Historii Miast, którzy potwierdzili udział w konferencji.

'''Gdzie i w jakiej formie planowane jest zakwaterowanie uczestników konferencji?'''

Prelegenci konferencji i Forum Młodych Badaczy Miast zostaną ulokowani w dwóch lokalizacjach, w pokojach jednoosobowych z łazienkami. Dodatkowo dla uczestników konferencji zapewnione będą śniadania.

I lokalizacja: [http://www.hotelfocus.pl/ Hotel Focus]

II lokalizacja: [https://piano-lublin.pl/ Hotel Piano]

'''Czy planowane są przerwy kawowe, obiadowe i kolacja?'''

Tak, przerwy kawowe, obiady i kolacja będą zapewnione w formie tzw. szwedzkiego stołu w budynku ICBN i Muzeum Narodowym w Lublinie (Zamek Lubelski).

'''Gdzie znajdę program konferencji?'''

W zakładce "Prelegenci i abstrakty" ([[Prelegenci i abstrakty|Prelegenci i abstrakty – LHDB]])

Gdzie znajdę program '''Forum Młodych Badaczy Miast?'''

W zakładce "Forum MBM" ([[Forum mlodych badaczy miast]])

'''Czy po wystąpieniach prelegentów planowana jest dyskusja?'''

Tak, przewidziane jest 15 minut na dyskusję po każdym panelu na Forum MBM i 30 minut na dyskusję po każdym panelu na konferencji.

'''W jakim wydawnictwie planowana jest przyszła publikacja pokonferencyjna?'''

W "Rocznikach Humanistycznych" za 2026 rok.

[[Category:Parafia w miescie]]

Parafia w miescie

2025-05-26T20:30:33Z

Slon: Dodałem link do transmisji online

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN'''

zapraszają na doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast'''

Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

'''Lublin, 27-29 maja 2025 roku'''

'''Link do transmisji online: https://events.teams.microsoft.com/event/a6273a4b-6c0a-47bc-8a74-d26052ea9ece@be317277-3672-487f-8f68-2059ad90b435<br />Dokładne miejsca obrad w zakładkach Program i Informacje organizacyjne / FAQ]'''

Miasto i parafia to fenomeny kluczowe dla przemian cywilizacyjnych na ziemiach Polski średniowiecznej i nowożytnej. Odmienne i zarazem podobne na najbardziej elementarnym poziomie jako punkty centralne w strukturze nie tylko przestrzennej. Bliższe poznanie ich relacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia zarówno parafii, jak samego miasta. Przedmiotem obrad na dorocznej konferencji Sekcji Historii Miast KNH PAN w 2025 roku będzie miasto oglądane przez pryzmat jego parafii, a nie ona sama w sobie. Szczególna uwaga ma być poświęcona pięciu zagadnieniom:
<div style="float:right; width:auto; text-align:center;">
[[File:Kolegiata-sw.-Michala.jpg|frameless|459x459px]]
<div style="font-size:smaller;">'''Adam Lerue, ''Kościół św. Michała (Stara fara),'' 1860'''
Źródło: Muzeum Narodowe w Lublinie
</div>
</div>
1. Tożsamość wspólnoty miejskiej (parafia w budowaniu komuny miejskiej)

2. Społeczność wokół fary (duchowieństwo, ''ministri ecclesiae'', szkoła, szpital, bractwa)

3.Budynek kościoła i jego najbliższe otoczenie (''fabrica ecclesiae'')

4. Parafia w prawie miejskim i miasto w prawie kanonicznym (spory, kompetencje i patronat)

5. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego, relacje przestrzenne i ich dynamika

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres:

'''miastowparafii@kul.pl'''

Kwestie organizacyjne znajdują się w zakładce '''FAQ'''.

'''UWAGA!'''

'''Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.'''

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

Bank Pekao SA III Oddział w Lublinie

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

<div>
'''MIEJSCA OBRAD I NOCLEGÓW:'''
[[File:Plany Lublina2705.jpg|left|646x646px]]
[[File:Plany Lublina2905.jpg|left|645x645px]]
</div>

[[File:Loga.jpg|575x575px|left]]
[[File:Fa.png|left]]

[[File:Imageasdaasdasdasdddss.png|left|856x856px]]

{{DISPLAYTITLE:'''''Parafia w mieście, miasto w parafii'''''}}
[[Category:Parafia w miescie]]

Sprawy organizacyjne

2025-05-26T20:12:03Z

Slon: Dodałem telefony do firm taksówkarskich

<skin>tweeki</skin>

'''Kiedy odbędzie się konferencja?'''

Konferencja "Miasto w parafii, parafia w mieście" odbędzie się w dniach 28-29 maja 2025 roku. Poprzedzi ją Forum Młodych Badaczy Miast 27 maja 2025 roku.

'''Kiedy odbędzie się Forum Młodych Badaczy Miast?'''

Forum odbędzie się 27 maja 2025 roku, dzień przed konferencją "Miasto w parafii, parafia w mieście" (28-29 maja b.r.)

'''Kiedy odbędzie się sympozjum "Kościoły lubelskie?'''

W czwartek 29 maja, bezpośrednio po obradach konferencji, w godzinach popołudniowych.

'''Czy będzie możliwość zdalnego udziału w konferencji?'''

Tak, przez platformę MS Teams będzie możliwość śledzenia na żywo obrad wszystkich części (forum, konferencja, Sympozjum) i zadawania pytań przez czat. Link zostanie podany tutaj przed rozpoczęciem wydarzenia.

'''Gdzie planowane są obrady?'''

Obrady planowane są w dwóch lokalizacjach. Forum Młodych Badaczy Miast i pierwszy dzień konferencji (27-28 maja) odbędą się na Kampusie KUL, w Interdyscyplinarnym Centrum Badań Naukowych (ul. Konstantynów 1J, Aula).
<html>
<div class="d-flex justify-content-center py-3">
<iframe class="embed" src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d2497.9800863660603!2d22.499060376499934!3d51.23786163035852!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x47225834f20a0045%3A0x967f51e866437d09!2sKonstantyn%C3%B3w%201J%2C%2020-708%20Lublin!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1742214271925!5m2!1spl!2spl" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>
</div>
</html>

Drugi dzień obrad i sympozjum (czwartek 29 maja) planowane są na zamku lubelskim - Muzeum Narodowe w Lublinie (ul. Zamkowa 9), sala Galerii Malarstwa XIX i XX Wieku).
<html>
<div class="d-flex justify-content-center py-3">
<iframe src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d1248.6424089098227!2d22.570634738961473!3d51.25066507177324!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x47225740f8a2b259%3A0x5eba312bc34b2469!2sZamkowa%209%2C%2020-117%20Lublin!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1742215291153!5m2!1spl!2spl" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>
</div>
</html>
'''Jak dojechać na obrady?'''

Komunikacją miejską (polecamy aplikację jakdojade.pl)

# Ze stacji Lublin Główny PKP / Dworzec Autobusowy komunikacją miejską w kierunku ICBN i Muzeum Narodowe (Zamek Lubelski).
# '''UWAGA''': przy przystanku kolejowym Lublin Zachodni nie funkcjonuje komunikacja miejska. Do budynku ICBN na kampus KUL Poczekajka jest około 3 km.
# Taksówki można zamówić np. pod tymi numerami: 81 744 22 22 81 470 77 70 695 919 919 81 444 44 44 81 524 00 00<br />

'''Czy za udział w konferencji pobierana jest opłata konferencyjna?'''

Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

'''Do kiedy i na jaki nr konta należy uiścić opłatę konferencyjną?'''

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

PKO III Oddział

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Czy noclegi i wyżywienie jest zapewnione przez organizatorów?'''

Tak, organizatorzy pokrywają dwa noclegi oraz przerwy kawowe, obiady i kolację referentom oraz członkom Komisji Historii Miast, którzy potwierdzili udział w konferencji.

'''Gdzie i w jakiej formie planowane jest zakwaterowanie uczestników konferencji?'''

Prelegenci konferencji i Forum Młodych Badaczy Miast zostaną ulokowani w dwóch lokalizacjach, w pokojach jednoosobowych z łazienkami. Dodatkowo dla uczestników konferencji zapewnione będą śniadania.

I lokalizacja: [http://www.hotelfocus.pl/ Hotel Focus]

II lokalizacja: [https://piano-lublin.pl/ Hotel Piano]

'''Czy planowane są przerwy kawowe, obiadowe i kolacja?'''

Tak, przerwy kawowe, obiady i kolacja będą zapewnione w formie tzw. szwedzkiego stołu w budynku ICBN i Muzeum Narodowym w Lublinie (Zamek Lubelski).

'''Gdzie znajdę program konferencji?'''

W zakładce "Prelegenci i abstrakty" ([[Prelegenci i abstrakty|Prelegenci i abstrakty – LHDB]])

Gdzie znajdę program '''Forum Młodych Badaczy Miast?'''

W zakładce "Forum MBM" ([[Forum mlodych badaczy miast]])

'''Czy po wystąpieniach prelegentów planowana jest dyskusja?'''

Tak, przewidziane jest 15 minut na dyskusję po każdym panelu na Forum MBM i 30 minut na dyskusję po każdym panelu na konferencji.

'''W jakim wydawnictwie planowana jest przyszła publikacja pokonferencyjna?'''

W "Rocznikach Humanistycznych" za 2026 rok.

[[Category:Parafia w miescie]]

Sympozjum

2025-05-26T08:13:07Z

Slon: Dodałem abstrakt referatu J. Tkaczyka

<skin>tweeki</skin>

{{DISPLAYTITLE:Sympozjum "Kościoły lubelskie" 29 maja 2025 r.}}

Organizatorem sympozjum jest '''Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie. Odbędzie się ono w Galerii Malarstwa XIX i XX Wieku na Zamku Lubelskim''' jako kontynuacja obrad ostatniego panelu konferencji.

'''14:15''' '''Przywitanie gości, słowo wstępne''': Marcin Gapski, Zastępca Dyrektora Muzeum Narodowego ds. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej

'''PANEL I.'''

'''14:30 - 15:00 Bogumił Szady (KUL)''', Beneficja przy kościołach lubelskich w świetle wizytacji z 1603 r.

'''15:00 – 15:30 Jacek Chachaj (KUL),''' Jeszcze raz o pierwotnym zasięgu parafii św. Mikołaja na Czwartku

'''15:30 - 16:00 Hubert Mącik (UM Lublin'''), Kościoły parafialne Lublina w XVI-XVIII wieku. Plany i realizacja

16:00 – 16:20 przerwa kawowa

'''PANEL II.'''

'''16:20 – 16:50 Rafał Niedźwiadek (UMCS)''', Wczesnośredniowieczne cmentarze Lublina i ich związek z kościołami

'''16:50 - 17.20 Jacek Tkaczyk (Archeja)''', Rozważania o początkach kościoła dominikańskiego w Lublinie - wyniki badań archeologicznych

'''17:20 – 17:50 Marcin Gapski (MZWDR)''', Lubelskie kościoły w przestrzeni miejskiej do końca XVIII w.

Zamknięcie obrad

ABSTRAKTY (w kolejności alfabetycznej)

Jacek Chachaj

'''Jeszcze raz o pierwotnym zasięgu parafii św. Mikołaja na Czwartku'''

Celem referatu jest podsumowanie dotychczasowych ustaleń dotyczących pierwotnego, siedemnastowiecznego zasięgu parafii p.w. św. Mikołaja w Lublinie (na Czwartku). Znany od dawna dokument erekcyjny nie określa precyzyjnie granic okręgu parafialnego, a użyte w nim sformułowania otwierają pole do dyskusji. Dotyka ona kwestii związanych w wieloma dziedzinami badań historycznych: geografii historycznej (w tym trwałości podziałów parafialnych), rekonstrukcji struktury własnościowej (i wynikającego z niej zapewne przebiegu granic parafii), a nawet zagadnień dotyczących sfery wyobrażeń religijnych (sakralizacji drogi prowadzącej do świątyni).

Bogumił Szady

'''Beneficja przy kościołach lubelskich w świetle wizytacji z 1603 r.'''

Badania prezentowane w referacie dotyczą ustalenia listy oraz opracowania klasyfikacji, jakościowej i ilościowej, beneficjów funkcjonujących przy kościołach lubelskich, które zostały zarejestrowane w wizytacji archidiakonatu lubelskiego z 1603 r. Wybór jednej wizytacji jako źródła informacji na temat beneficjów, nawet jeżeli ich lista nie jest w niej kompletna, wynika z położenia nacisku na sposób ich rejestracji oraz trudności interpretacyjne związane z potocznym i prawnym rozumieniem tego zjawiska w źródłach i literaturze przedmiotu. Ustalenie listy i typologii beneficjów przy kościołach lubelskich o różnym charakterze (kościół kolegiacki parafialny, filialny prebendarski, szpitalny) będzie odwoływało się do rozwoju ruchu fundacyjnego w Lublinie oraz charakterystyki prawno-formalnej ustroju Kościoła katolickiego epoki potrydenckiej.

Jacek Tkaczyk

'''Rozważania o początkach kościoła dominikańskiego w Lublinie - wyniki badań archeologicznych'''

Badania archeologiczne, wykonane podczas remontu kościoła dominikańskiego w latach 2016-2018, dostarczyły nowych danych umożliwiających weryfikację gotyckiego planu świątyni. Pod prezbiterium odkryto relikty starszej zabudowy murowanej, przy której znajdował się cmentarz użytkowany w XII i XIII wieku. Niewykluczone, że były to pozostałości oratorium pw. Świętego Krzyża i siedziba pierwszych dominikanów.
[[Category:Parafia w miescie]]

Parafia w miescie

2025-05-24T13:50:28Z

Slon: Dodałem plany orientacyjne Lublina

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN'''

zapraszają na doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast'''

Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

'''Lublin, 27-29 maja 2025 roku'''
[[File:Plany Lublina2705.jpg|thumb]]

[dokładne miejsca obrad w zakładkach Program i Informacje organizacyjne / FAQ]
[[File:Plany Lublina2905.jpg|thumb]]
Miasto i parafia to fenomeny kluczowe dla przemian cywilizacyjnych na ziemiach Polski średniowiecznej i nowożytnej. Odmienne i zarazem podobne na najbardziej elementarnym poziomie jako punkty centralne w strukturze nie tylko przestrzennej. Bliższe poznanie ich relacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia zarówno parafii, jak samego miasta. Przedmiotem obrad na dorocznej konferencji Sekcji Historii Miast KNH PAN w 2025 roku będzie miasto oglądane przez pryzmat jego parafii, a nie ona sama w sobie. Szczególna uwaga ma być poświęcona pięciu zagadnieniom:
<div style="float:right; width:auto; text-align:center;">
[[File:Kolegiata-sw.-Michala.jpg|frameless|459x459px]]
<div style="font-size:smaller;">'''Adam Lerue, ''Kościół św. Michała (Stara fara),'' 1860'''
Źródło: Muzeum Narodowe w Lublinie
</div>
</div>
1. Tożsamość wspólnoty miejskiej (parafia w budowaniu komuny miejskiej)

2. Społeczność wokół fary (duchowieństwo, ''ministri ecclesiae'', szkoła, szpital, bractwa)

3.Budynek kościoła i jego najbliższe otoczenie (''fabrica ecclesiae'')

4. Parafia w prawie miejskim i miasto w prawie kanonicznym (spory, kompetencje i patronat)

5. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego, relacje przestrzenne i ich dynamika

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres:

'''miastowparafii@kul.pl'''

Kwestie organizacyjne znajdują się w zakładce '''FAQ'''.

'''UWAGA!'''

'''Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.'''

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

Bank Pekao SA III Oddział w Lublinie

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Organizatorzy i patronat:'''

'''Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN'''

[[File:Loga.jpg|587x587px|left]]

[[File:Fa.png|left]]

'''Patronaty honorowe:'''
[[File:Imageasdaasdasdasdddss.png|left|856x856px]]

{{DISPLAYTITLE:'''''Parafia w mieście, miasto w parafii'''''}}
[[Category:Parafia w miescie]]

File:Plany Lublina2905.jpg

2025-05-24T13:50:04Z

Slon:

Plan orientacyjny dla uczestników konferencji

File:Plany Lublina2705.jpg

2025-05-24T13:49:04Z

Slon:

Plan orientacyjny dla uczestników konferencji

Sprawy organizacyjne

2025-05-23T13:44:30Z

Slon: Poprawiłem link do strony hotelu Focus

<skin>tweeki</skin>

'''Kiedy odbędzie się konferencja?'''

Konferencja "Miasto w parafii, parafia w mieście" odbędzie się w dniach 28-29 maja 2025 roku. Poprzedzi ją Forum Młodych Badaczy Miast 27 maja 2025 roku.

'''Kiedy odbędzie się Forum Młodych Badaczy Miast?'''

Forum odbędzie się 27 maja 2025 roku, dzień przed konferencją "Miasto w parafii, parafia w mieście" (28-29 maja b.r.)

'''Kiedy odbędzie się sympozjum "Kościoły lubelskie?'''

W czwartek 29 maja, bezpośrednio po obradach konferencji, w godzinach popołudniowych.

'''Czy będzie możliwość zdalnego udziału w konferencji?'''

Tak, przez platformę MS Teams będzie możliwość śledzenia na żywo obrad wszystkich części (forum, konferencja, Sympozjum) i zadawania pytań przez czat. Link zostanie podany tutaj przed rozpoczęciem wydarzenia.

'''Gdzie planowane są obrady?'''

Obrady planowane są w dwóch lokalizacjach. Forum Młodych Badaczy Miast i pierwszy dzień konferencji (27-28 maja) odbędą się na Kampusie KUL, w Interdyscyplinarnym Centrum Badań Naukowych (ul. Konstantynów 1J, Aula).
<html>
<div class="d-flex justify-content-center py-3">
<iframe class="embed" src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d2497.9800863660603!2d22.499060376499934!3d51.23786163035852!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x47225834f20a0045%3A0x967f51e866437d09!2sKonstantyn%C3%B3w%201J%2C%2020-708%20Lublin!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1742214271925!5m2!1spl!2spl" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>
</div>
</html>

Drugi dzień obrad i sympozjum (czwartek 29 maja) planowane są na zamku lubelskim - Muzeum Narodowe w Lublinie (ul. Zamkowa 9), sala Galerii Malarstwa XIX i XX Wieku).
<html>
<div class="d-flex justify-content-center py-3">
<iframe src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d1248.6424089098227!2d22.570634738961473!3d51.25066507177324!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x47225740f8a2b259%3A0x5eba312bc34b2469!2sZamkowa%209%2C%2020-117%20Lublin!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1742215291153!5m2!1spl!2spl" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>
</div>
</html>
'''Jak dojechać na obrady?'''

Komunikacją miejską (polecamy aplikację jakdojade.pl)

# Ze stacji Lublin Główny PKP / Dworzec Autobusowy komunikacją miejską w kierunku ICBN i Muzeum Narodowe (Zamek Lubelski).
# '''UWAGA''': przy przystanku kolejowym Lublin Zachodni nie funkcjonuje komunikacja miejska. Do budynku ICBN na kampus KUL Poczekajka jest około 3 km.<br />

'''Czy za udział w konferencji pobierana jest opłata konferencyjna?'''

Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

'''Do kiedy i na jaki nr konta należy uiścić opłatę konferencyjną?'''

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

PKO III Oddział

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Czy noclegi i wyżywienie jest zapewnione przez organizatorów?'''

Tak, organizatorzy pokrywają dwa noclegi oraz przerwy kawowe, obiady i kolację referentom oraz członkom Komisji Historii Miast, którzy potwierdzili udział w konferencji.

'''Gdzie i w jakiej formie planowane jest zakwaterowanie uczestników konferencji?'''

Prelegenci konferencji i Forum Młodych Badaczy Miast zostaną ulokowani w dwóch lokalizacjach, w pokojach jednoosobowych z łazienkami. Dodatkowo dla uczestników konferencji zapewnione będą śniadania.

I lokalizacja: [http://www.hotelfocus.pl/ Hotel Focus]

II lokalizacja: [https://piano-lublin.pl/ Hotel Piano]

'''Czy planowane są przerwy kawowe, obiadowe i kolacja?'''

Tak, przerwy kawowe, obiady i kolacja będą zapewnione w formie tzw. szwedzkiego stołu w budynku ICBN i Muzeum Narodowym w Lublinie (Zamek Lubelski).

'''Gdzie znajdę program konferencji?'''

W zakładce "Prelegenci i abstrakty" ([[Prelegenci i abstrakty|Prelegenci i abstrakty – LHDB]])

Gdzie znajdę program '''Forum Młodych Badaczy Miast?'''

W zakładce "Forum MBM" ([[Forum mlodych badaczy miast]])

'''Czy po wystąpieniach prelegentów planowana jest dyskusja?'''

Tak, przewidziane jest 15 minut na dyskusję po każdym panelu na Forum MBM i 30 minut na dyskusję po każdym panelu na konferencji.

'''W jakim wydawnictwie planowana jest przyszła publikacja pokonferencyjna?'''

W "Rocznikach Humanistycznych" za 2026 rok.

[[Category:Parafia w miescie]]

Sympozjum

2025-05-23T09:00:33Z

Slon: Dodałem dwa abstrakty wystąpień.

Parafia w miescie

2025-05-22T12:57:40Z

Slon:

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN'''

zapraszają na doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast'''

Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

'''Lublin, 27-29 maja 2025 roku'''

[dokładne miejsca obrad w zakładkach Program i FAQ]

Miasto i parafia to fenomeny kluczowe dla przemian cywilizacyjnych na ziemiach Polski średniowiecznej i nowożytnej. Odmienne i zarazem podobne na najbardziej elementarnym poziomie jako punkty centralne w strukturze nie tylko przestrzennej. Bliższe poznanie ich relacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia zarówno parafii, jak samego miasta. Przedmiotem obrad na dorocznej konferencji Sekcji Historii Miast KNH PAN w 2025 roku będzie miasto oglądane przez pryzmat jego parafii, a nie ona sama w sobie. Szczególna uwaga ma być poświęcona pięciu zagadnieniom:
<div style="float:right; width:auto; text-align:center;">
[[File:Kolegiata-sw.-Michala.jpg|frameless|459x459px]]
<div style="font-size:smaller;">'''Adam Lerue, ''Kościół św. Michała (Stara fara),'' 1860'''
Źródło: Muzeum Narodowe w Lublinie
</div>
</div>
1. Tożsamość wspólnoty miejskiej (parafia w budowaniu komuny miejskiej)

2. Społeczność wokół fary (duchowieństwo, ''ministri ecclesiae'', szkoła, szpital, bractwa)

3.Budynek kościoła i jego najbliższe otoczenie (''fabrica ecclesiae'')

4. Parafia w prawie miejskim i miasto w prawie kanonicznym (spory, kompetencje i patronat)

5. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego, relacje przestrzenne i ich dynamika

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres:

'''miastowparafii@kul.pl'''

Kwestie organizacyjne znajdują się w zakładce '''FAQ'''.

'''UWAGA!'''

'''Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.'''

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

Bank Pekao SA III Oddział w Lublinie

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Organizatorzy i patronat:'''

'''Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN'''

[[File:Loga.jpg|587x587px|left]]

[[File:Fa.png|left]]

'''Patronaty honorowe:'''
[[File:Imageasdaasdasdasdddss.png|left|856x856px]]

{{DISPLAYTITLE:'''''Parafia w mieście, miasto w parafii'''''}}
[[Category:Parafia w miescie]]

Program konferencji

2025-05-20T11:36:00Z

Slon: Dodałem nazwisko osoby witającej w imieniu KUL

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL''',

'''Katolicki Uniwersytet Lubelski''' '''Jana Pawła II''', '''Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i'''

'''Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN'''

zapraszają na

doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast''' Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

28-29 maja 2025 roku

'''Program: ([https://kulpl-my.sharepoint.com/:b:/g/personal/arturk_kul_edu_pl/EWsZisRWsD9DvMnGXzvdzSkBJ7BLh6a6FVRvJKxh14IIYw?e=j7hRDQ wersja PDF)]'''

'''Środa 28 maja: aula 1.08 ICBN KUL'''

'''godz. 9:00-9:15'''

Powitanie w imieniu Gospodarza - Katolickiego Uniwersytetu im. Jana Pawła II:

prof. Tomasz Nowicki, Dyrektor Instytutu Historii KUL

'''Otwarcie obrad''': [https://iaepan.edu.pl/instytut/struktura/osrodki/osrodek-historii-kultury-materialnej-sredniowiecza-i-czasow-nowozytnych/pracownicy-2/dr-hab-urszula-sowina-prof-iaepan/ Urszula Sowina], Przewodnicząca Sekcji / Komisji Historii Miast KNH PAN

'''I. Tożsamość wspólnoty'''

'''Prowadzenie''': [https://pracownik.kul.pl/jacek.chachaj Jacek Chachaj]

godz. 9:15-10:45

[[Marek Słoń|M. Słoń]], Czy w średniowiecznej Polsce istniała parafia miejska?

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/michal-slomski/ M. Słomski], Nowe miasto, nowa parafia? Rozwój urbanizacji pod Warszawą a struktury parafialne na przykładzie Skaryszewa, Pragi i Kamionu w XVII–XVIII wieku

[https://ih.uws.edu.pl/51-o-instytucie/967-dr-hab-maria-starnawska M. Starnawska], Procesja w Dni Krzyżowe w średniowiecznym Krakowie [z pełniejszym uwzględnieniem problematyki procesji w ogóle - uzgodnione z Autorką]

'''II. Społeczność wokół fary'''

'''Prowadzenie''': [https://opus.us.edu.pl/info/author/USLce30b118308748b8a33926cb42487d45/?ps=20&lang=pl&pn=1&cid=950310 Marian Mikołajczyk]

godz. 11:15-12:45

[https://www.wnh.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=3369520 M. Sumowski], Między radą a plebanem. Witrycy miejskich kościołów parafialnych w Prusach późnego średniowiecza

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/konrad-kolodziejczyk/ K. Kołodziejczyk], Służba kościelna w parafiach miejskich w diecezji krakowskiej w drugiej połowie XVIII wieku

[https://ludzie.nauka.gov.pl/ln/profiles/xpvEwkS59Ka Z. Wilk-Woś], W cieniu kolegiaty i zamku arcybiskupiego – o funkcjonowaniu parafii w Uniejowie w późnym średniowieczu

'''III. Uposażenie i dochody parafii'''

'''Prowadzenie''': [https://historiasztuki.uwr.edu.pl/zespol/pracownicy/rafal-eysymontt/ Rafał Eysymontt]

godz. 14:30-16:00

[https://ludzie.nauka.gov.pl/ln/profiles/7ot0WeulQbV/publications E. Wółkiewicz], Kolekty i opłaty za sakramenty w parafii św. Jakuba w Nysie w początku XVI w.

[https://ihia.uken.krakow.pl/pracownicy-up/zurek/ D. Żurek], Rola świeckich w zarządzaniu majątkiem parafii. Fabrica ecclesiae w teorii i w praktyce

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/piotr-kolodziejczak/ P. Kołodziejczak], Własność kościelna i szwedzkie prawo miejskie. Przykład późnośredniowiecznego Sztokholmu

'''IV. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego'''

'''Prowadzenie''': [https://ihis.ujk.edu.pl/prof-zw-dr-hab-waldemar-kowalski/ Waldemar Kowalski]

godz. 16:30-18:00

[https://old.ug.edu.pl/pracownik/1492/slawomir_koscielak S. Kościelak], Parafia bez wezwania, świątyni i granic. Awaryjny model katolickiego duszpasterstwa w protestanckim Gdańsku w XVI-XIX wieku

[[Joanna Napierała|J. Napierała]], Zmiany wyznaniowe wybranych parafii na terenie województwa poznańskiego w dobie reformacji

[https://knute.edu.ua/blog/read/?pid=41918&en N. Biłous,] Kościół pw. Św. Trójcy w Ołyce i społeczność miejska wokół kolegiaty w XVII wieku

'''Czwartek 29 maja'''

'''Prowadzenie''': [https://pracownik.kul.pl/marcin.gapski/dorobek Marcin Gapski]

godz. 9:30-12:00

'''V. Budynek kościoła i jego położenie'''

R. Eysymontt, [https://wroc.academia.edu/Rados%C5%82awGli%C5%84ski R. Gliński], Fara w mieście królewskim ziemi kłodzkiej. Uwarunkowania historyczne i urbanistyczne

[https://ihs.uw.edu.pl/jakub-adamski/ J. Adamski,] Architektoniczne dzieje fary św. Mikołaja w Brzegu (około 1350/1370–1417) a prawno-organizacyjne aspekty prowadzenia budowy kościołów parafialnych w późnośredniowiecznych miastach Europy Środkowej

[https://art.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=5768360 M. Jakubek-Raczkowski,] [https://art.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=3819500 J. Raczkowski], Praxis pietatis w kościele parafialnym Starego Miasta Torunia w średniowieczu i świadectwa jej trwania w okresie nowożytnym

[https://ihszik-whidk.upjp2.edu.pl/instytut/pracownicy-i-dyzury/piotr-pajor P. Pajor,] Fara jako wyraz tożsamości miasta. O kościele Mariackim i władzach Krakowa w późnym średniowieczu

'''Dyskusja podsumowująca'''

'''Prowadzenie''': Ewa Wółkiewicz

godz. 12:00-13:00

'''Komitet Naukowy''': Marek Słoń, Jacek Chachaj, Marcin Gapski

'''Sekretarz''': Artur Karpacz

'''Organizatorzy konferencji:''' Towarzystwo Naukowe KUL, Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN

'''Patronat honorowy:''' Prezydent miasta Lublin, Rektor KUL, Dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

[[Category:Parafia w miescie]]

Program konferencji

2025-05-20T05:47:55Z

Slon: Zmieniłem osobę prowadzącą panel II konferencji

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL''',

'''Katolicki Uniwersytet Lubelski''' '''Jana Pawła II''', '''Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i'''

'''Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN'''

zapraszają na

doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast''' Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

28-29 maja 2025 roku

'''Program: ([https://kulpl-my.sharepoint.com/:b:/g/personal/arturk_kul_edu_pl/EWsZisRWsD9DvMnGXzvdzSkBJ7BLh6a6FVRvJKxh14IIYw?e=j7hRDQ wersja PDF)]'''

'''Środa 28 maja: aula 1.08 ICBN KUL'''

'''godz. 9:00-9:15'''

Powitanie w imieniu Gospodarza - Katolickiego Uniwersytetu im. Jana Pawła II

'''Otwarcie obrad''': [https://iaepan.edu.pl/instytut/struktura/osrodki/osrodek-historii-kultury-materialnej-sredniowiecza-i-czasow-nowozytnych/pracownicy-2/dr-hab-urszula-sowina-prof-iaepan/ Urszula Sowina], Przewodnicząca Sekcji / Komisji Historii Miast KNH PAN

'''I. Tożsamość wspólnoty'''

'''Prowadzenie''': [https://pracownik.kul.pl/jacek.chachaj Jacek Chachaj]

godz. 9:15-10:45

[[Marek Słoń|M. Słoń]], Czy w średniowiecznej Polsce istniała parafia miejska?

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/michal-slomski/ M. Słomski], Nowe miasto, nowa parafia? Rozwój urbanizacji pod Warszawą a struktury parafialne na przykładzie Skaryszewa, Pragi i Kamionu w XVII–XVIII wieku

[https://ih.uws.edu.pl/51-o-instytucie/967-dr-hab-maria-starnawska M. Starnawska], Procesja w Dni Krzyżowe w średniowiecznym Krakowie [z pełniejszym uwzględnieniem problematyki procesji w ogóle - uzgodnione z Autorką]

'''II. Społeczność wokół fary'''

'''Prowadzenie''': [https://opus.us.edu.pl/info/author/USLce30b118308748b8a33926cb42487d45/?ps=20&lang=pl&pn=1&cid=950310 Marian Mikołajczyk]

godz. 11:15-12:45

[https://www.wnh.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=3369520 M. Sumowski], Między radą a plebanem. Witrycy miejskich kościołów parafialnych w Prusach późnego średniowiecza

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/konrad-kolodziejczyk/ K. Kołodziejczyk], Służba kościelna w parafiach miejskich w diecezji krakowskiej w drugiej połowie XVIII wieku

[https://ludzie.nauka.gov.pl/ln/profiles/xpvEwkS59Ka Z. Wilk-Woś], W cieniu kolegiaty i zamku arcybiskupiego – o funkcjonowaniu parafii w Uniejowie w późnym średniowieczu

'''III. Uposażenie i dochody parafii'''

'''Prowadzenie''': [https://historiasztuki.uwr.edu.pl/zespol/pracownicy/rafal-eysymontt/ Rafał Eysymontt]

godz. 14:30-16:00

[https://ludzie.nauka.gov.pl/ln/profiles/7ot0WeulQbV/publications E. Wółkiewicz], Kolekty i opłaty za sakramenty w parafii św. Jakuba w Nysie w początku XVI w.

[https://ihia.uken.krakow.pl/pracownicy-up/zurek/ D. Żurek], Rola świeckich w zarządzaniu majątkiem parafii. Fabrica ecclesiae w teorii i w praktyce

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/piotr-kolodziejczak/ P. Kołodziejczak], Własność kościelna i szwedzkie prawo miejskie. Przykład późnośredniowiecznego Sztokholmu

'''IV. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego'''

'''Prowadzenie''': [https://ihis.ujk.edu.pl/prof-zw-dr-hab-waldemar-kowalski/ Waldemar Kowalski]

godz. 16:30-18:00

[https://old.ug.edu.pl/pracownik/1492/slawomir_koscielak S. Kościelak], Parafia bez wezwania, świątyni i granic. Awaryjny model katolickiego duszpasterstwa w protestanckim Gdańsku w XVI-XIX wieku

[[Joanna Napierała|J. Napierała]], Zmiany wyznaniowe wybranych parafii na terenie województwa poznańskiego w dobie reformacji

[https://knute.edu.ua/blog/read/?pid=41918&en N. Biłous,] Kościół pw. Św. Trójcy w Ołyce i społeczność miejska wokół kolegiaty w XVII wieku

'''Czwartek 29 maja'''

'''Prowadzenie''': [https://pracownik.kul.pl/marcin.gapski/dorobek Marcin Gapski]

godz. 9:30-12:00

'''V. Budynek kościoła i jego położenie'''

R. Eysymontt, [https://wroc.academia.edu/Rados%C5%82awGli%C5%84ski R. Gliński], Fara w mieście królewskim ziemi kłodzkiej. Uwarunkowania historyczne i urbanistyczne

[https://ihs.uw.edu.pl/jakub-adamski/ J. Adamski,] Architektoniczne dzieje fary św. Mikołaja w Brzegu (około 1350/1370–1417) a prawno-organizacyjne aspekty prowadzenia budowy kościołów parafialnych w późnośredniowiecznych miastach Europy Środkowej

[https://art.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=5768360 M. Jakubek-Raczkowski,] [https://art.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=3819500 J. Raczkowski], Praxis pietatis w kościele parafialnym Starego Miasta Torunia w średniowieczu i świadectwa jej trwania w okresie nowożytnym

[https://ihszik-whidk.upjp2.edu.pl/instytut/pracownicy-i-dyzury/piotr-pajor P. Pajor,] Fara jako wyraz tożsamości miasta. O kościele Mariackim i władzach Krakowa w późnym średniowieczu

'''Dyskusja podsumowująca'''

'''Prowadzenie''': Ewa Wółkiewicz

godz. 12:00-13:00

'''Komitet Naukowy''': Marek Słoń, Jacek Chachaj, Marcin Gapski

'''Sekretarz''': Artur Karpacz

'''Organizatorzy konferencji:''' Towarzystwo Naukowe KUL, Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN

'''Patronat honorowy:''' Prezydent miasta Lublin, Rektor KUL, Dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

[[Category:Parafia w miescie]]

Prelegenci i abstrakty

2025-05-14T07:35:53Z

Slon:

<skin>tweeki</skin>

* '''dr hab. Marek Słoń (IH KUL)'''

'''''Czy w średniowiecznej Polsce istniała parafia miejska?'''''

Choć niemal każde miasto miało przynajmniej jedną farę, nie jest jasne, czy ona różniła się istotnie od kościoła wiejskiego i czy da się wskazać cechy, które będą wspólne dla zróżnicowanych ośrodków miejskich. Na gruncie prawa kanonicznego rozróżnienia można szukać tylko w statutach synodów i nie zostało ono dotąd wskazane w literaturze. Częściowe wyniki przynosi analiza statystyczna ksiąg uposażeń. Inną drogą jest próba scharakteryzowania modelu parafii wielkomiejskiej i jego atrakcyjności dla mniejszych ośrodków. Odrębnym zagdanieniem jest klasyfikacja parafii obejmujących wiernych w mieście i poza nim, z równowagą między tymi grupami lub dominacją jednej z nich.
*'''dr Michał Słomski (IH PAN)'''

'''''Nowe miasto, nowa parafia? Rozwój urbanizacji pod Warszawą a struktury parafialne na przykładzie Skaryszewa, Pragi i Kamionu w XVII–XVIII wieku.'''''

W pierwszej połowie XVII w. na krańcach podwarszawskiej wsi Kamion, będącej także centrum parafii, powstało miasto Skaryszew. Dodatkowo, w 1648 r. prawa miejskie otrzymała Praga, również wchodząca do tego okręgu parafialnego. Celem wystąpienia będzie omówienie problemu powstania w nowym mieście (Skaryszewie) nowego kościoła parafialnego w stosunku do starszej osady (Kamiona) ze starszą świątynią. Zwrócę uwagę również na fakt istnienia miasta (Pragi), w którym nie było kościoła parafialnego, był zaś kościół klasztorny. Wskażę porównawczo na nieliczne przypadki miast z ziem polskich bez kościołów parafialnych oraz na sytuację kościelną powstających wokół Warszawy jurydyk. Zakres chronologiczny obejmie XVII i XVIII w. Oba aspekty przedstawię na podstawie materiałów archiwalnych z Archiwum Diecezjalnego w Płocku (akta wizytacyjne, Acta episcopalia) oraz z Archiwum Diecezjalnego Warszawsko-Praskiego (metryka zaślubionych). Dla badań porównawczych wykorzystam dostępną literaturę przedmiotu.

*'''dr hab. Maria Starnawska, prof. IH UwS'''

'''''Procesja w Dni Krzyżowe w średniowiecznym Krakowie'''''

Procesje w Dni Krzyżowe, tzn. poniedziałek, wtorek i środę przed Wniebowstąpieniem oraz w dniu św. Marka 25 kwietnia, których celem było wybłaganie pomyślności i urodzaju funkcjonowały w Kościele powszechnym od wczesnego średniowiecza. Ich trasa wiodła w przestrzeni miejskiej do poszczególnych kościołów, obejmując całe miasto, zaś na wsiach obchodzono pola wokół osady. Procesje te stanowiły wyraz tożsamości wspólnoty, zarazem integrując w sensie ideowym przestrzeń miejską. Opisy takich procesji znane są z kilku krakowskich ksiąg liturgicznych, dzięki czemu możliwe jest odtworzenie i analiza ich przebiegu.

*'''dr Marcin Sumowski (IHiA UMK)'''

'''''Między radą a plebanem. Witrycy miejskich kościołów parafialnych w Prusach późnego średniowiecza'''''

Autor ''Epistola de miseria curatorum seu plebanorum'' – opublikowanego w II poł. XV w. – ustawił witryka w szeregu dziewięciu „diabłów”, które utrudniały życie plebanowi. Zarządca kościoła parafialnego miał samowolnie rozporządzać jego majątkiem, nie dzielił się datkami z duchownym i nie rozliczał się przed nim. Utwór – zgodnie z przyjętą przez autora konwencją – w krzywym zwierciadle ukazywał jedną z kluczowych postaci życia parafialnego.

Celem wystąpienia będzie próba przyjrzenia się witrykom miast pruskich w późnym średniowieczu. Stanowisko to było w omawianym regionie jednym z urzędów miejskich, podporządkowanych radzie i często piastowanym przez rajców. Problem zostanie w związku z tym zaprezentowany w dwóch aspektach: a) urzędniczym (pozycja witryków w relacji z radą i plebanem, urząd w lokalnym ustawodawstwie synodalnym, rozliczenia z majątku kościoła, obowiązki, udział w życiu religijnym, działalność finansowa i budowlana, rachunki urzędu); b) personalnym (obsada, pochodzenie i wykształcenie witryków, działalność w radzie i poza nią, stosunek do piastowanego urzędu). Pozwoli to na analizę prawno-społecznej pozycji witryków w parafii miejskiej.

*'''dr Konrad Kołodziejczyk (IH PAN)'''

'''''Służba kościelna w parafiach miejskich w diecezji krakowskiej w drugiej połowie XVIII wieku'''''

W parafiach kluczową rolę pełnił oczywiście kler, jednak dość istotną rolę organizacyjną odgrywali świeccy pomocnicy, czyli służba kościelna, tzw. ministrowie kościoła. Do tej grupy zaliczali się m.in. dyrektorzy szkół, nauczyciele, organiści, kantorzy, zakrystianie, dzwonnicy, kalikanciści czy grabarze. Celem wystąpienia jest dokonanie charakterystyki przedstawicieli tej grupy zawodowej zatrudnianej w parafiach miejskich w diecezji krakowskiej w drugiej połowie XVIII w. Badania dotyczą m.in. takich kwestii jak: liczebność służących, podział obowiązków, wiek, stan cywilny, pochodzenie społeczne, wynagrodzenie, skłonności migracyjne czy struktury rodzinne ministrów. Analiza zostanie przeprowadzona na podstawie źródeł: akt wizytacyjnych z lat 80. XVIII w. oraz spisów ludności z końca XVIII w. Wystąpienie ma na celu nie tylko ukazanie roli świeckich pomocników w funkcjonowaniu parafii miejskich, lecz stanowi wstęp do dalszych, szerszych badań nad tą grupą zawodową.

* '''dr hab. Zofia Wilk-Woś (WSB Merito w Toruniu)'''

'''''W cieniu kolegiaty i zamku arcybiskupiego – o funkcjonowaniu parafia w Uniejowie w późnym średniowieczu'''''

Parafia pw. św. Floriana w Uniejowie z kolegiatą pw. Wniebowzięcia NMP była bardzo rozległą parafią miejsko-wiejską. W XVI w. w jej skład wchodziło miasto Uniejów, 26 wsi i 3 osady młyńskie. Celem wystąpienia jest wskazanie specyfiki tej parafii, na którą składały się dwuosobowa obsada plebańska (pleban miejski i pleban wiejski), funkcjonowanie w mieście arcybiskupim oraz u boku kapituły kolegiackiej (świątynia parafialna była jednocześnie kolegiacką). Warto zastanowić się w jakim stopniu znaczne ograniczenie autonomii miejskiej, czego wyrazem jest sposób powoływania rady (społeczność miejska wybierała tylko 1 rajce, pozostali wraz z burmistrzem byli mianowani przez starostę uniejowskiego oraz wójta) ograniczało także wpływ mieszczan uniejowskich na funkcjonowanie parafii.

{{DISPLAYTITLE:Referenci i abstrakty}}

* '''dr hab. Ewa Wółkiewicz, prof. IAiE PAN'''

'''''Kolekty i opłaty za sakramenty w parafii św. Jakuba w Nysie w początku XVI w.'''''

Do istotnych postulatów badawczych należy niewątpliwie rozpoznanie źródeł i wysokości dochodów plebańskich w późnym średniowieczu. Źródła typu "Liber beneficiorum" są w tym wypadku jedynie częściową pomocą, gdyż nie zawierają informacji o rzeczywistej egzekucji świadczeń ani danych o wpływach z kolekt i okolicznościowych opłat od wiernych. W nauce pojawiają się tezy, że z tego ostatniego źródła niektórzy plebani mogli czerpać nawet 80 % rocznych dochodów. Dokładne ustalenie podstaw materialnych średniowiecznego kleru umożliwia jedynie sięgnięcie po źródła rachunkowe. Z tego względu warto przyjrzeć się bliżej majątkowi nyskiej parafii św. Jakuba w Nysie – jednej z typowych dużych miejskich parafii na późnośredniowiecznym Śląsku. Tylko dla tej instytucji zachował się korpus ksiąg rachunkowych, których najstarsze zapisy sięgają lat 80 XV w.

*'''dr Dorota Żurek (IHiA UKEN)'''

'''''Rola świeckich w zarządzaniu majątkiem parafii. Fabrica ecclesiae w teorii i w praktyce'''''

W ostatnich wiekach średniowiecza świeccy, poprzez swoich przedstawicieli - witryków, zaczęli przejmować zarząd nad budynkiem świątyni i jego majątkiem, czyli funduszem ''fabrica ecclesiae''. Na tym ostatnim polu mogli wykazać się szczególną aktywnością, w efekcie czego w wielu wypadkach fundusz przeistoczył się w instytucję posiadającą osobowość prawną i przejmującą opiekę nad wieloma instytucjami kościelnymi. Celem referat jest poczynienie ogólnych uwag na temat przepisów regulujących udział świeckich w opiece i zarządzaniu miejską farą oraz skonfrontowanie ich z praktyką w tym względzie. W referacie pragnę także nakreślić czym właściwie była ''fabrica ecclesiae'' u schyłku średniowiecza, opierając się na wynikach badań historyków europejskich oraz własnych nad fabrykami miejskich far w Małopolsce.

*'''dr Piotr Kołodziejczak (IH PAN)'''

'''''Własność kościelna i szwedzkie prawo miejskie. Przykład późnośredniowiecznego Sztokholmu'''''

Dotychczasowa literatura poświęcona życiu religijnemu w późnośredniowiecznym Sztokholmie, zarówno starsza (J.E. Almquist), jak i nowsza (M. Lamberg), w zapisach nieruchomości i renty wieczystej czynionych przez tamtejszych mieszczan na rzecz instytucji kościelnych dopatrywała się raczej analogii do innych miast regionu bałtyckiego. Niedawno G. Bjarne Larsson zakwestionowała te podobieństwa twierdząc, że szwedzkie prawo miejskie – zwłaszcza zapisy dotyczące prawa spadkowego – i działania rady miejskiej Sztokholmu czyniły sytuację własności kościelnej w tym mieście wyjątkową na tle reszty regionu. Podkreśliła ona dążenia władz municypalnych Sztokholmu do maksymalnego ograniczenia własności kościelnej w mieście, które wykraczały nawet poza przepisy szwedzkiego prawa miejskiego. Jednakże zachowany materiał źródłowy zawiera zarówno przykłady wspierające, jak i podważające ustalenia G. Bjarne Larsson. Celem referatu jest włączenie się we wspomnianą dyskusję i próba odpowiedzi na pytania o charakter, zakres i regulacje własności kościelnej w późnośredniowiecznym Sztokholmie.
*'''dr hab. Sławomir Kościelak, prof. UG'''

'''''Parafia bez wezwania, świątyni i granic. Awaryjny model katolickiego duszpasterstwa w protestanckim Gdańsku w XVI-XIX wieku'''''

Jeszcze do schyłku lat 50-tych XVI wieku katolicy w Gdańsku, największym mieście Korony Polskiej, dysponowali sześcioma parafiami. Uzyskany w 1557 roku przez miejscowych luteranów przywilej wyznaniowy wszystko zmienił. Protestanci przejęli świątynie, w tym i kościół NMP (mimo, że znajdował się pod królewskim patronatem). Przez ponad 200 kolejnych lat katolicy, teraz wyznanie mniejszościowe, musieli poradzić sobie z szeregiem utrudnień, w tym koniecznością pozyskania świątyni zastępczej, zorganizowania form pracy duszpasterskiej w nieprzychylnym wyznaniowo środowisku, przełamania ograniczeń dotyczących aktywności pomocniczej: szkolnej i charytatywnej. Z różnych powodów zatarła się również identyfikacja „wezwaniowa” parafii, płynne stały się ponadto granice i obszar oddziaływania. Stan ten formalnie istniał aż do 1840 roku.

*'''dr Joanna Napierała (Pracownia Geoinformacji Historycznej KUL, Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu)'''

'''''Zmiany wyznaniowe wybranych parafii na terenie województwa poznańskiego w dobie reformacji'''''

W dobie reformacji w XVI i XVII w., na terenie województwa poznańskiego, pojawiło się kilka wiodących wyznań protestanckich. Do najbardziej reprezentatywnych, na tym terenie, należało wyznanie luterańskie. Wraz z uformowaniem się jego pierwszych struktur kościelnych ujawniło się ciekawe zjawisko, polegające na lokowaniu w kościołach należących do parafii katolickich, zborów luterańskich. Sytuacja taka występował bez względu na rodzaj własności ziemskiej. Zbory luterańskie występowały zarówno w majątkach szlacheckich, królewskich, duchownych, a nawet miejskich. Bywały miejscowości, w których przez lata, kilka wyznań współistniało ze sobą, korzystając z jednego budynku sakralnego, aby następnie na skutek konwersji dziedziców lub procesów rewindykacyjnych, ów budynek powrócił do wyznania katolickiego. Z drugiej strony, w czasie reformacji, wiele z parafii, na stałe odpadło od Kościoła katolickiego, a ich powrotu nie była w stanie spowodować ani kontrreformacyjna działalność Kościoła katolickiego, króla czy sądów królewskich i trybunału koronnego. W niniejszym referacie chciałabym pokazać: w jaki sposób na gruncie staropolskiego sytemu prawnego dochodziło do przekazywania kościołów katolickich gminom protestanckim, wskazać przykłady miast wielowyznaniowych oraz sposoby współistnienia wyznań w obrębie wybranych parafii.

* '''dr hab. Natalia Biłous (Instytut Historii Ukrainy, Narodowej Akademi Nauk Ukrainy)'''

'''''Kościół pw. Św. Trójcy w Ołyce i społeczność miejska wokół kolegiaty w XVII wieku'''''

Ołyka znana jest przede wszystkim jako wołyńska rezydencja książąt Radziwiłłów, którzy w połowie XVI wieku wybudowali tutaj jeden z największych zamków, a w latach 1635-40 najpiękniejszy kościół na Wołyniu pw. Św. Trójcy, niegdyś bogato zdobiony rzeźbami świętych Wojciecha, Stanisława, Piotra i Pawła oraz rzeźbami lwowskiego majstra Melchiora Ampeli. W 1640 r. kościół został poświęcony przez biskupa łuckiego Andrzeja Gembickiego, a rok później otrzymał status kolegiaty. Przechowywano tu oryginalną ikonę Matki Bożej z Dzieciątkiem, przywiezioną z Palestyny przez fundatora kościoła. W krypcie kolegiaty znajdował się grobowiec rodziny Radziwiłłów. (W nasz czas dzięki pomocy i wsparciu Polski ten kościół otrzymał renowację. Od 2013 roku trwają prace konserwatorskie kosztem Fundacji Dziedzictwa Kulturowego Polski, planowana jest budowa sanktuarium Matki Bożej.) W śródmieściu funkcjonowały dwa kościoły – obok wspomnianej kolegiaty znajdował się kościół św. Piotra i Pawła (założony w 1460 r.). Przy nich działali cmentarze (które już nie istnieją), przy ul. Szpitalnej – szpitał św. Krzyża (założony 1587 r.). Na ulice Akademickiej znajdował się kolegium albo «akademia», jak ją określili miejscowi mieszkańcy, to była filia Akademii Zamojskiej, gdzie pięciu profesorów wykładało logikę, rytorykę, gramatykę, teologię i sztuki wyzwolone. Uczelnia była założona w 1638 r. przy kościele św. Trójcy, działała prawie do końca XVIII wieku. Przy kolegiacie w 1640 r. założono szpital oraz fundusz dla wyposażenia 12 ubogich panienk. Testamenty mieszczan ołyckich dostarczają informacje źródłowe o legatach i miejscach pochówku. W tym prywatnym mieście, należącym do książąt Radziwiłłów, przy każdym kościele znajdowały się cmentarze, na których chowano zmarłych według miejsca zamieszkania, przynależności do określonego wyznania (katolickiego, unickiego, prawosławnego) i kościoła parafialnego.
* '''dr hab. Rafał Eysymontt, prof. IH UWr; Radosław Gliński ((Filozofická fakulta Univerzity Karlovy)'''

'''''Fara w mieście królewskim ziemi kłodzkiej. Uwarunkowania historyczne i urbanistyczne'''''

Miasta królewskie ziemi kłodzkiej – Kłodzko, Bystrzyca Kłodzka, Radków i Lądek – cieszyły się prawem bezpośredniego patronatu króla Czech. Zgodnie z dokumentem z 1336 r. mieszczanie tych ośrodków uzyskali cenny przywilej wyłączający ich fary ze sprawowania przez miejscową szlachtę prawa patronatu nad nimi. We wszystkich pozostałych osadach Kotliny rycerze mogli swobodnie cieszyć się tym prawem i wysuwać swoich kandydatów na proboszczów i kapelanów. Równocześnie liczne dane historyczne wskazują na mecenat zarówno lokalnego mieszczaństwa, jak i rycerstwa związany z wyposażeniem kościołów w wymienionych wyżej ośrodkach. Wspomniane miasta reprezentują przy tym nieco odmienny od najpowszechniej stosowanego w regionie model planu, w którym niezwykłą rolę odgrywa usytuowanie fary. Autorzy wystąpienia przedstawią owe charakterystyczne historyczne i przestrzenne uwarunkowania bazując na swoich doświadczeniach związanych z przygotowywaniem atlasów historycznych dla miast ziemi kłodzkiej.

* '''prof. Jakub Adamski'''

'''''Architektoniczne dzieje fary św. Mikołaja w Brzegu (około 1350/1370–1417) a prawno-organizacyjne aspekty prowadzenia budowy kościołów parafialnych w późnośredniowiecznych miastach Europy Środkowej'''''

Budowa wielkiego kościoła parafialnego należała do najbardziej spektakularnych przedsięwzięć o municypalnym charakterze, jakie podejmowano w miastach środkowowschodniej Europy w okresie ich ekonomicznej i politycznej stabilizacji i rozkwitu w okresie XIV–początku XVI wieku. O ile sama architektura gmachu kościelnego jest tradycyjnym przedmiotem badań historii sztuki i politechnicznej historii architektury, o tyle prawno-organizacyjne aspekty prowadzenia prac budowlanych jak dotąd pozostawały w polskiej literaturze na uboczu zainteresowań naukowych: rzadko zwracali na nie uwagę historycy sztuki i architekci, zaś historycy, zdaje się, uważali te kwestie za nazbyt związane z samą architekturą w jej materialnym rozumieniu. Poza tym, w nielicznych tekstach o charakterze przyczynkarskim pojawiło się wiele nieporozumień czy wręcz nadinterpretacji. Problematyka ta rozwijana była jednak intensywnie w kręgu niemieckojęzycznym, ale tamtejsi badacze nie wchodzili ze swoimi badaniami na obszary dzisiejszej Polski. Proponowany referat będzie przyczynkiem wskazującym zagadnienia, który pilnie powinny stać się przedmiotem interdyscyplinarnego zainteresowania naukowego. Zagadnienie to zobrazuję na przykładzie wyjątkowo dobrze jak na nasze warunki udokumentowanej historii budowy wielkiego kościoła św. Mikołaja w Brzegu, w stosunku do którego dysponujemy kilkunastoma szczegółowymi przekazami pisanymi z lat 1370–1417. Omawiając proces konstruowania fary zwrócę uwagę na problem relacji między kompetencjami właścicieli prawa patronatu (w tym przypadku – joannitów), a radą miejską i witrykami, poruszę kwestię udziału lokalnego feudała (księcia legnicko-brzeskiego) we współfinansowaniu prac oraz przedstawię postulaty dalszych badań nad tym zagadnieniem.

* '''Monika Jakubek-Raczkowska, dr hab. Juliusz Jakubek-Raczkowski (prof. UMK, Wydział Sztuk Pięknych)'''

'''''Praxis pietatis w kościele parafialnym Starego Miasta Torunia w średniowieczu i świadectwa jej trwania w okresie nowożytnym'''''

Jako fara wielkomiejska Starego Miasta Torunia, kościół św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu był w XIV i XV wieku jednym z najbardziej prominentnych kościołów w państwie krzyżackim w Prusach. Zarówno rodowa i cechowa ostentacja, jaka miała miejsce w tej przestrzeni, jak i wspólnotowe oraz indywidualne praktyki religijne, były częścią „religii miejskiej” charakterystycznej dla miast hanzeatyckich w strefie nadbałtyckiej. Referat omówi je w oparciu o źródła pisane oraz ikonograficzne, skupiając się na problemie głównego kultu patronalnego, religijności brackiej oraz praktyk związanych z odpustami i kultem Eucharystii (zwłaszcza w okresie religijnego przełomu ok. 1400 roku). W dobie Kontrreformacji fara świętojańska stała się głównym miejscem katolickiej ostentacji w diecezji chełmińskiej. Jej wnętrze, użytkowane symultanicznie przez parafię i zakon jezuitów, wypełniało się kolejnymi elementami wyposażenia, dającymi świadectwo nowych kultów i potrzeb religijnych. Mimo tych modernizacji, wiele średniowiecznych dzieł sztuki, jakie ukształtowały jej ikonosferę, przetrwało lub zaistniało w nowych kontekstach w przestrzeni potrydenckiej. Przechowano w niej też i rozbudowywano skarb relikwiowy, kultywując specyficzne formy wspólnotowej i prywatnej dewocji, obrzędowości brackiej, czci świętych; próbowano odradzać średniowieczne kulty. Temat ten jest wciąż niedostatecznie przebadany. Autorzy chcą podkreślić ciągłość praktyki religijnej w kościele; uwarunkowania, w jakich ulegała ona przemianom oraz historyczną wartość jej zachowanych świadectw dla dziedzictwa kulturowego pobrzeża Bałtyku.

* '''dr Piotr Pajor (IHSiK UPJP II)'''

'''''Fara jako wyraz tożsamości miasta. O kościół Mariackim i władzach Krakowa w późnym średniowieczu'''''

Celem referatu będzie zaprezentowanie głównej fary Krakowa w okresie XIV i XV wieku jako przedmiotu szczególnej troski komuny miejskiej, traktowanego jako wyraz kolektywnej oraz indywidualnej pobożności, ale też manifestacji potęgi i samorządności miasta. Zasadniczym przedmiotem analizy będzie forma architektoniczna świątyni oraz jej kontekst urbanistyczny. Kościół Mariacki był pod wieloma względami najokazalszą i najwystawniejszą świątynią miasta, ale też pozostawał w wyraźnym, rozciągniętym na wiele dekad dialogu artystycznym z kilkoma innymi ważnymi budowlami, zarówno inspirując pewne rozwiązania w innych budowlach, jak i je recypując. Zarówno owa powtarzalność, jak i pewne rozwiązania jednostkowe (np. dekoracja rzeźbiarska chóru) wydają się istotnym medium autoprezentacji gminy miejskiej, nie tylko na poziomie sakralnym; niesłuszne natomiast wydają się ostatnie sugestie o podporządkowaniu formy budowli polityce zagranicznej Kazimierza Wielkiego.

[[Category:Parafia w miescie]]

Sympozjum

2025-05-09T16:28:14Z

Slon:

<skin>tweeki</skin>

{{DISPLAYTITLE:Sympozjum "Kościoły lubelskie" 29 maja 2025 r.}}

Organizatorem sympozjum jest Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie. Odbędzie się ono w Galerii Malarstwa XIX i XX Wieku na Zamku Lubelskim - będzie to więc kontynuacja obrad ostatniego panelu konferencji.

14:14 Przywitanie gości, słowo wstępne: Marcin Gapski, Zastępca Dyrektora Muzeum Narodowego ds. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej

PANEL I.

14:30 - 15:00 Bogumił Szady (KUL), Beneficja przy kościołach lubelskich w świetle wizytacji z 1603 r.

15:00 – 15:30 Jacek Chachaj (KUL), Jeszcze raz o pierwotnym zasięgu parafii św. Mikołaja na Czwartku

15:30 - 16:00 Hubert Mącik (UM Lublin) Kościoły parafialne Lublina w XVI-XVIII wieku. Plany i realizacja

16:00 – 16:20 przerwa kawowa

PANEL II.

16:20 – 16:50 Rafał Niedźwiadek (UMCS), Wczesnośredniowieczne cmentarze Lublina i ich związek z kościołami

16:50 - 17.20 Jacek Tkaczyk (Archeja), Rozważania o początkach kościoła dominikańskiego w Lublinie - wyniki badań archeologicznych

17:20 – 17:50 Marcin Gapski (MZWDR), Lubelskie kościoły w przestrzeni miejskiej do końca XVIII w.

Zamknięcie obrad
[[Category:Parafia w miescie]]

Sympozjum

2025-05-09T16:27:18Z

Slon:

<skin>tweeki</skin>
{{DISPLAYTITLE:Sympozjum "Kościoły lubelskie"
Czwartek 29 maja 2025 r.}}:Sympozjum "Kościoły lubelskie"
Czwartek 29 maja 2025 r.}}

Organizatorem sympozjum jest Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie. Odbędzie się ono w Galerii Malarstwa XIX i XX Wieku na Zamku Lubelskim - będzie to więc kontynuacja obrad ostatniego panelu konferencji.

14:14 Przywitanie gości, słowo wstępne: Marcin Gapski, Zastępca Dyrektora Muzeum Narodowego ds. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej

PANEL I.

14:30 - 15:00 Bogumił Szady (KUL), Beneficja przy kościołach lubelskich w świetle wizytacji z 1603 r.

15:00 – 15:30 Jacek Chachaj (KUL), Jeszcze raz o pierwotnym zasięgu parafii św. Mikołaja na Czwartku

15:30 - 16:00 Hubert Mącik (UM Lublin) Kościoły parafialne Lublina w XVI-XVIII wieku. Plany i realizacja

16:00 – 16:20 przerwa kawowa

PANEL II.

16:20 – 16:50 Rafał Niedźwiadek (UMCS), Wczesnośredniowieczne cmentarze Lublina i ich związek z kościołami

16:50 - 17.20 Jacek Tkaczyk (Archeja), Rozważania o początkach kościoła dominikańskiego w Lublinie - wyniki badań archeologicznych

17:20 – 17:50 Marcin Gapski (MZWDR), Lubelskie kościoły w przestrzeni miejskiej do końca XVIII w.

Zamknięcie obrad
[[Category:Parafia w miescie]]

Prelegenci i abstrakty

2025-05-09T09:15:09Z

Slon:

<skin>tweeki</skin>

* '''dr hab. Marek Słoń (IH KUL)'''

'''''Czy w średniowiecznej Polsce istniała parafia miejska?'''''

Choć niemal każde miasto miało przynajmniej jedną farę, nie jest jasne, czy ona różniła się istotnie od kościoła wiejskiego i czy da się wskazać cechy, które będą wspólne dla zróżnicowanych ośrodków miejskich. Na gruncie prawa kanonicznego rozróżnienia można szukać tylko w statutach synodów i nie zostało ono dotąd wskazane w literaturze. Częściowe wyniki przynosi analiza statystyczna ksiąg uposażeń. Inną drogą jest próba scharakteryzowania modelu parafii wielkomiejskiej i jego atrakcyjności dla mniejszych ośrodków. Odrębnym zagdanieniem jest klasyfikacja parafii obejmujących wiernych w mieście i poza nim, z równowagą między tymi grupami lub dominacją jednej z nich.
*'''dr Michał Słomski (IH PAN)'''

'''''Nowe miasto, nowa parafia? Rozwój urbanizacji pod Warszawą a struktury parafialne na przykładzie Skaryszewa, Pragi i Kamionu w XVII–XVIII wieku.'''''

W pierwszej połowie XVII w. na krańcach podwarszawskiej wsi Kamion, będącej także centrum parafii, powstało miasto Skaryszew. Dodatkowo, w 1648 r. prawa miejskie otrzymała Praga, również wchodząca do tego okręgu parafialnego. Celem wystąpienia będzie omówienie problemu powstania w nowym mieście (Skaryszewie) nowego kościoła parafialnego w stosunku do starszej osady (Kamiona) ze starszą świątynią. Zwrócę uwagę również na fakt istnienia miasta (Pragi), w którym nie było kościoła parafialnego, był zaś kościół klasztorny. Wskażę porównawczo na nieliczne przypadki miast z ziem polskich bez kościołów parafialnych oraz na sytuację kościelną powstających wokół Warszawy jurydyk. Zakres chronologiczny obejmie XVII i XVIII w. Oba aspekty przedstawię na podstawie materiałów archiwalnych z Archiwum Diecezjalnego w Płocku (akta wizytacyjne, Acta episcopalia) oraz z Archiwum Diecezjalnego Warszawsko-Praskiego (metryka zaślubionych). Dla badań porównawczych wykorzystam dostępną literaturę przedmiotu.

*'''dr hab. Maria Starnawska, prof. IH UwS'''

'''''Procesja w Dni Krzyżowe w średniowiecznym Krakowie'''''

Procesje w Dni Krzyżowe, tzn. poniedziałek, wtorek i środę przed Wniebowstąpieniem oraz w dniu św. Marka 25 kwietnia, których celem było wybłaganie pomyślności i urodzaju funkcjonowały w Kościele powszechnym od wczesnego średniowiecza. Ich trasa wiodła w przestrzeni miejskiej do poszczególnych kościołów, obejmując całe miasto, zaś na wsiach obchodzono pola wokół osady. Procesje te stanowiły wyraz tożsamości wspólnoty, zarazem integrując w sensie ideowym przestrzeń miejską. Opisy takich procesji znane są z kilku krakowskich ksiąg liturgicznych, dzięki czemu możliwe jest odtworzenie i analiza ich przebiegu.

*'''dr Marcin Sumowski (IHiA UMK)'''

'''''Między radą a plebanem. Witrycy miejskich kościołów parafialnych w Prusach późnego średniowiecza'''''

Autor ''Epistola de miseria curatorum seu plebanorum'' – opublikowanego w II poł. XV w. – ustawił witryka w szeregu dziewięciu „diabłów”, które utrudniały życie plebanowi. Zarządca kościoła parafialnego miał samowolnie rozporządzać jego majątkiem, nie dzielił się datkami z duchownym i nie rozliczał się przed nim. Utwór – zgodnie z przyjętą przez autora konwencją – w krzywym zwierciadle ukazywał jedną z kluczowych postaci życia parafialnego.

Celem wystąpienia będzie próba przyjrzenia się witrykom miast pruskich w późnym średniowieczu. Stanowisko to było w omawianym regionie jednym z urzędów miejskich, podporządkowanych radzie i często piastowanym przez rajców. Problem zostanie w związku z tym zaprezentowany w dwóch aspektach: a) urzędniczym (pozycja witryków w relacji z radą i plebanem, urząd w lokalnym ustawodawstwie synodalnym, rozliczenia z majątku kościoła, obowiązki, udział w życiu religijnym, działalność finansowa i budowlana, rachunki urzędu); b) personalnym (obsada, pochodzenie i wykształcenie witryków, działalność w radzie i poza nią, stosunek do piastowanego urzędu). Pozwoli to na analizę prawno-społecznej pozycji witryków w parafii miejskiej.

*'''dr Konrad Kołodziejczyk (IH PAN)'''

'''''Służba kościelna w parafiach miejskich w diecezji krakowskiej w drugiej połowie XVIII wieku'''''

W parafiach kluczową rolę pełnił oczywiście kler, jednak dość istotną rolę organizacyjną odgrywali świeccy pomocnicy, czyli służba kościelna, tzw. ministrowie kościoła. Do tej grupy zaliczali się m.in. dyrektorzy szkół, nauczyciele, organiści, kantorzy, zakrystianie, dzwonnicy, kalikanciści czy grabarze. Celem wystąpienia jest dokonanie charakterystyki przedstawicieli tej grupy zawodowej zatrudnianej w parafiach miejskich w diecezji krakowskiej w drugiej połowie XVIII w. Badania dotyczą m.in. takich kwestii jak: liczebność służących, podział obowiązków, wiek, stan cywilny, pochodzenie społeczne, wynagrodzenie, skłonności migracyjne czy struktury rodzinne ministrów. Analiza zostanie przeprowadzona na podstawie źródeł: akt wizytacyjnych z lat 80. XVIII w. oraz spisów ludności z końca XVIII w. Wystąpienie ma na celu nie tylko ukazanie roli świeckich pomocników w funkcjonowaniu parafii miejskich, lecz stanowi wstęp do dalszych, szerszych badań nad tą grupą zawodową.

* '''dr hab. Zofia Wilk-Woś (WSB Merito w Toruniu)'''

'''''W cieniu kolegiaty i zamku arcybiskupiego – o funkcjonowaniu parafia w Uniejowie w późnym średniowieczu'''''

Parafia pw. św. Floriana w Uniejowie z kolegiatą pw. Wniebowzięcia NMP była bardzo rozległą parafią miejsko-wiejską. W XVI w. w jej skład wchodziło miasto Uniejów, 26 wsi i 3 osady młyńskie. Celem wystąpienia jest wskazanie specyfiki tej parafii, na którą składały się dwuosobowa obsada plebańska (pleban miejski i pleban wiejski), funkcjonowanie w mieście arcybiskupim oraz u boku kapituły kolegiackiej (świątynia parafialna była jednocześnie kolegiacką). Warto zastanowić się w jakim stopniu znaczne ograniczenie autonomii miejskiej, czego wyrazem jest sposób powoływania rady (społeczność miejska wybierała tylko 1 rajce, pozostali wraz z burmistrzem byli mianowani przez starostę uniejowskiego oraz wójta) ograniczało także wpływ mieszczan uniejowskich na funkcjonowanie parafii.

{{DISPLAYTITLE:Referenci i abstrakty}}

* '''dr hab. Ewa Wółkiewicz, prof. IAiE PAN'''

'''''Kolekty i opłaty za sakramenty w parafii św. Jakuba w Nysie w początku XVI w.'''''

Do istotnych postulatów badawczych należy niewątpliwie rozpoznanie źródeł i wysokości dochodów plebańskich w późnym średniowieczu. Źródła typu "Liber beneficiorum" są w tym wypadku jedynie częściową pomocą, gdyż nie zawierają informacji o rzeczywistej egzekucji świadczeń ani danych o wpływach z kolekt i okolicznościowych opłat od wiernych. W nauce pojawiają się tezy, że z tego ostatniego źródła niektórzy plebani mogli czerpać nawet 80 % rocznych dochodów. Dokładne ustalenie podstaw materialnych średniowiecznego kleru umożliwia jedynie sięgnięcie po źródła rachunkowe. Z tego względu warto przyjrzeć się bliżej majątkowi nyskiej parafii św. Jakuba w Nysie – jednej z typowych dużych miejskich parafii na późnośredniowiecznym Śląsku. Tylko dla tej instytucji zachował się korpus ksiąg rachunkowych, których najstarsze zapisy sięgają lat 80 XV w.

*'''dr Dorota Żurek (IHiA UKEN)'''

'''''Rola świeckich w zarządzaniu majątkiem parafii. Fabrica ecclesiae w teorii i w praktyce'''''

W ostatnich wiekach średniowiecza świeccy, poprzez swoich przedstawicieli - witryków, zaczęli przejmować zarząd nad budynkiem świątyni i jego majątkiem, czyli funduszem ''fabrica ecclesiae''. Na tym ostatnim polu mogli wykazać się szczególną aktywnością, w efekcie czego w wielu wypadkach fundusz przeistoczył się w instytucję posiadającą osobowość prawną i przejmującą opiekę nad wieloma instytucjami kościelnymi. Celem referat jest poczynienie ogólnych uwag na temat przepisów regulujących udział świeckich w opiece i zarządzaniu miejską farą oraz skonfrontowanie ich z praktyką w tym względzie. W referacie pragnę także nakreślić czym właściwie była ''fabrica ecclesiae'' u schyłku średniowiecza, opierając się na wynikach badań historyków europejskich oraz własnych nad fabrykami miejskich far w Małopolsce.

*'''dr Piotr Kołodziejczak (IH PAN)'''

'''''Własność kościelna i szwedzkie prawo miejskie. Przykład późnośredniowiecznego Sztokholmu'''''

Dotychczasowa literatura poświęcona życiu religijnemu w późnośredniowiecznym Sztokholmie, zarówno starsza (J.E. Almqvist), jaki i nowsza (M. Lamberg), w zapisach nieruchomości i renty wieczystej czynionych przez tamtejszych mieszczan na rzecz instytucji kościelnych dopatrywała się raczej analogii do innych miast regionu bałtyckiego. Niedawno G. Bjarne Larsson zakwestionowała te podobieństwa twierdząc, że szwedzkie prawo miejskie – zwłaszcza zapisy dotyczące prawa spadkowego – i działania rady miejskiej Sztokholmu czyniły sytuację własności kościelnej w tym mieście wyjątkową na tle reszty regionu. Podkreśliła ona dążenia władz municypalnych Sztokholmu do maksymalnego ograniczenia własności kościelnej w mieście, które wykraczały nawet poza przepisy szwedzkiego prawa miejskiego. Jednakże zachowany materiał źródłowy zawiera zarówno przykłady wspierające, jak i podważające ustalenia G. Bjarne Larsson. Celem referatu jest włączenie się we wspomnianą dyskusję i próba odpowiedzi na pytania o charakter, zakres i regulacje własności kościelnej w późnośredniowiecznym Sztokholmie.
*'''dr hab. Sławomir Kościelak, prof. UG'''

'''''Parafia bez wezwania, świątyni i granic. Awaryjny model katolickiego duszpasterstwa w protestanckim Gdańsku w XVI-XIX wieku'''''

Jeszcze do schyłku lat 50-tych XVI wieku katolicy w Gdańsku, największym mieście Korony Polskiej, dysponowali sześcioma parafiami. Uzyskany w 1557 roku przez miejscowych luteranów przywilej wyznaniowy wszystko zmienił. Protestanci przejęli świątynie, w tym i kościół NMP (mimo, że znajdował się pod królewskim patronatem). Przez ponad 200 kolejnych lat katolicy, teraz wyznanie mniejszościowe, musieli poradzić sobie z szeregiem utrudnień, w tym koniecznością pozyskania świątyni zastępczej, zorganizowania form pracy duszpasterskiej w nieprzychylnym wyznaniowo środowisku, przełamania ograniczeń dotyczących aktywności pomocniczej: szkolnej i charytatywnej. Z różnych powodów zatarła się również identyfikacja „wezwaniowa” parafii, płynne stały się ponadto granice i obszar oddziaływania. Stan ten formalnie istniał aż do 1840 roku.

*'''dr Joanna Napierała (Pracownia Geoinformacji Historycznej KUL, Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu)'''

'''''Zmiany wyznaniowe wybranych parafii na terenie województwa poznańskiego w dobie reformacji'''''

W dobie reformacji w XVI i XVII w., na terenie województwa poznańskiego, pojawiło się kilka wiodących wyznań protestanckich. Do najbardziej reprezentatywnych, na tym terenie, należało wyznanie luterańskie. Wraz z uformowaniem się jego pierwszych struktur kościelnych ujawniło się ciekawe zjawisko, polegające na lokowaniu w kościołach należących do parafii katolickich, zborów luterańskich. Sytuacja taka występował bez względu na rodzaj własności ziemskiej. Zbory luterańskie występowały zarówno w majątkach szlacheckich, królewskich, duchownych, a nawet miejskich. Bywały miejscowości, w których przez lata, kilka wyznań współistniało ze sobą, korzystając z jednego budynku sakralnego, aby następnie na skutek konwersji dziedziców lub procesów rewindykacyjnych, ów budynek powrócił do wyznania katolickiego. Z drugiej strony, w czasie reformacji, wiele z parafii, na stałe odpadło od Kościoła katolickiego, a ich powrotu nie była w stanie spowodować ani kontrreformacyjna działalność Kościoła katolickiego, króla czy sądów królewskich i trybunału koronnego. W niniejszym referacie chciałabym pokazać: w jaki sposób na gruncie staropolskiego sytemu prawnego dochodziło do przekazywania kościołów katolickich gminom protestanckim, wskazać przykłady miast wielowyznaniowych oraz sposoby współistnienia wyznań w obrębie wybranych parafii.

* '''dr hab. Natalia Biłous (Instytut Historii Ukrainy, Narodowej Akademi Nauk Ukrainy)'''

'''''Kościół pw. Św. Trójcy w Ołyce i społeczność miejska wokół kolegiaty w XVII wieku'''''

Ołyka znana jest przede wszystkim jako wołyńska rezydencja książąt Radziwiłłów, którzy w połowie XVI wieku wybudowali tutaj jeden z największych zamków, a w latach 1635-40 najpiękniejszy kościół na Wołyniu pw. Św. Trójcy, niegdyś bogato zdobiony rzeźbami świętych Wojciecha, Stanisława, Piotra i Pawła oraz rzeźbami lwowskiego majstra Melchiora Ampeli. W 1640 r. kościół został poświęcony przez biskupa łuckiego Andrzeja Gembickiego, a rok później otrzymał status kolegiaty. Przechowywano tu oryginalną ikonę Matki Bożej z Dzieciątkiem, przywiezioną z Palestyny przez fundatora kościoła. W krypcie kolegiaty znajdował się grobowiec rodziny Radziwiłłów. (W nasz czas dzięki pomocy i wsparciu Polski ten kościół otrzymał renowację. Od 2013 roku trwają prace konserwatorskie kosztem Fundacji Dziedzictwa Kulturowego Polski, planowana jest budowa sanktuarium Matki Bożej.) W śródmieściu funkcjonowały dwa kościoły – obok wspomnianej kolegiaty znajdował się kościół św. Piotra i Pawła (założony w 1460 r.). Przy nich działali cmentarze (które już nie istnieją), przy ul. Szpitalnej – szpitał św. Krzyża (założony 1587 r.). Na ulice Akademickiej znajdował się kolegium albo «akademia», jak ją określili miejscowi mieszkańcy, to była filia Akademii Zamojskiej, gdzie pięciu profesorów wykładało logikę, rytorykę, gramatykę, teologię i sztuki wyzwolone. Uczelnia była założona w 1638 r. przy kościele św. Trójcy, działała prawie do końca XVIII wieku. Przy kolegiacie w 1640 r. założono szpital oraz fundusz dla wyposażenia 12 ubogich panienk. Testamenty mieszczan ołyckich dostarczają informacje źródłowe o legatach i miejscach pochówku. W tym prywatnym mieście, należącym do książąt Radziwiłłów, przy każdym kościele znajdowały się cmentarze, na których chowano zmarłych według miejsca zamieszkania, przynależności do określonego wyznania (katolickiego, unickiego, prawosławnego) i kościoła parafialnego.
* '''dr hab. Rafał Eysymontt, prof. IH UWr; Radosław Gliński ((Filozofická fakulta Univerzity Karlovy)'''

'''''Fara w mieście królewskim ziemi kłodzkiej. Uwarunkowania historyczne i urbanistyczne'''''

Miasta królewskie ziemi kłodzkiej – Kłodzko, Bystrzyca Kłodzka, Radków i Lądek – cieszyły się prawem bezpośredniego patronatu króla Czech. Zgodnie z dokumentem z 1336 r. mieszczanie tych ośrodków uzyskali cenny przywilej wyłączający ich fary ze sprawowania przez miejscową szlachtę prawa patronatu nad nimi. We wszystkich pozostałych osadach Kotliny rycerze mogli swobodnie cieszyć się tym prawem i wysuwać swoich kandydatów na proboszczów i kapelanów. Równocześnie liczne dane historyczne wskazują na mecenat zarówno lokalnego mieszczaństwa, jak i rycerstwa związany z wyposażeniem kościołów w wymienionych wyżej ośrodkach. Wspomniane miasta reprezentują przy tym nieco odmienny od najpowszechniej stosowanego w regionie model planu, w którym niezwykłą rolę odgrywa usytuowanie fary. Autorzy wystąpienia przedstawią owe charakterystyczne historyczne i przestrzenne uwarunkowania bazując na swoich doświadczeniach związanych z przygotowywaniem atlasów historycznych dla miast ziemi kłodzkiej.

* '''prof. Jakub Adamski'''

'''''Architektoniczne dzieje fary św. Mikołaja w Brzegu (około 1350/1370–1417) a prawno-organizacyjne aspekty prowadzenia budowy kościołów parafialnych w późnośredniowiecznych miastach Europy Środkowej'''''

Budowa wielkiego kościoła parafialnego należała do najbardziej spektakularnych przedsięwzięć o municypalnym charakterze, jakie podejmowano w miastach środkowowschodniej Europy w okresie ich ekonomicznej i politycznej stabilizacji i rozkwitu w okresie XIV–początku XVI wieku. O ile sama architektura gmachu kościelnego jest tradycyjnym przedmiotem badań historii sztuki i politechnicznej historii architektury, o tyle prawno-organizacyjne aspekty prowadzenia prac budowlanych jak dotąd pozostawały w polskiej literaturze na uboczu zainteresowań naukowych: rzadko zwracali na nie uwagę historycy sztuki i architekci, zaś historycy, zdaje się, uważali te kwestie za nazbyt związane z samą architekturą w jej materialnym rozumieniu. Poza tym, w nielicznych tekstach o charakterze przyczynkarskim pojawiło się wiele nieporozumień czy wręcz nadinterpretacji. Problematyka ta rozwijana była jednak intensywnie w kręgu niemieckojęzycznym, ale tamtejsi badacze nie wchodzili ze swoimi badaniami na obszary dzisiejszej Polski. Proponowany referat będzie przyczynkiem wskazującym zagadnienia, który pilnie powinny stać się przedmiotem interdyscyplinarnego zainteresowania naukowego. Zagadnienie to zobrazuję na przykładzie wyjątkowo dobrze jak na nasze warunki udokumentowanej historii budowy wielkiego kościoła św. Mikołaja w Brzegu, w stosunku do którego dysponujemy kilkunastoma szczegółowymi przekazami pisanymi z lat 1370–1417. Omawiając proces konstruowania fary zwrócę uwagę na problem relacji między kompetencjami właścicieli prawa patronatu (w tym przypadku – joannitów), a radą miejską i witrykami, poruszę kwestię udziału lokalnego feudała (księcia legnicko-brzeskiego) we współfinansowaniu prac oraz przedstawię postulaty dalszych badań nad tym zagadnieniem.

* '''Monika Jakubek-Raczkowska, dr hab. Juliusz Jakubek-Raczkowski (prof. UMK, Wydział Sztuk Pięknych)'''

'''''Praxis pietatis w kościele parafialnym Starego Miasta Torunia w średniowieczu i świadectwa jej trwania w okresie nowożytnym'''''

Jako fara wielkomiejska Starego Miasta Torunia, kościół św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu był w XIV i XV wieku jednym z najbardziej prominentnych kościołów w państwie krzyżackim w Prusach. Zarówno rodowa i cechowa ostentacja, jaka miała miejsce w tej przestrzeni, jak i wspólnotowe oraz indywidualne praktyki religijne, były częścią „religii miejskiej” charakterystycznej dla miast hanzeatyckich w strefie nadbałtyckiej. Referat omówi je w oparciu o źródła pisane oraz ikonograficzne, skupiając się na problemie głównego kultu patronalnego, religijności brackiej oraz praktyk związanych z odpustami i kultem Eucharystii (zwłaszcza w okresie religijnego przełomu ok. 1400 roku). W dobie Kontrreformacji fara świętojańska stała się głównym miejscem katolickiej ostentacji w diecezji chełmińskiej. Jej wnętrze, użytkowane symultanicznie przez parafię i zakon jezuitów, wypełniało się kolejnymi elementami wyposażenia, dającymi świadectwo nowych kultów i potrzeb religijnych. Mimo tych modernizacji, wiele średniowiecznych dzieł sztuki, jakie ukształtowały jej ikonosferę, przetrwało lub zaistniało w nowych kontekstach w przestrzeni potrydenckiej. Przechowano w niej też i rozbudowywano skarb relikwiowy, kultywując specyficzne formy wspólnotowej i prywatnej dewocji, obrzędowości brackiej, czci świętych; próbowano odradzać średniowieczne kulty. Temat ten jest wciąż niedostatecznie przebadany. Autorzy chcą podkreślić ciągłość praktyki religijnej w kościele; uwarunkowania, w jakich ulegała ona przemianom oraz historyczną wartość jej zachowanych świadectw dla dziedzictwa kulturowego pobrzeża Bałtyku.

* '''dr Piotr Pajor (IHSiK UPJP II)'''

'''''Fara jako wyraz tożsamości miasta. O kościół Mariackim i władzach Krakowa w późnym średniowieczu'''''

Celem referatu będzie zaprezentowanie głównej fary Krakowa w okresie XIV i XV wieku jako przedmiotu szczególnej troski komuny miejskiej, traktowanego jako wyraz kolektywnej oraz indywidualnej pobożności, ale też manifestacji potęgi i samorządności miasta. Zasadniczym przedmiotem analizy będzie forma architektoniczna świątyni oraz jej kontekst urbanistyczny. Kościół Mariacki był pod wieloma względami najokazalszą i najwystawniejszą świątynią miasta, ale też pozostawał w wyraźnym, rozciągniętym na wiele dekad dialogu artystycznym z kilkoma innymi ważnymi budowlami, zarówno inspirując pewne rozwiązania w innych budowlach, jak i je recypując. Zarówno owa powtarzalność, jak i pewne rozwiązania jednostkowe (np. dekoracja rzeźbiarska chóru) wydają się istotnym medium autoprezentacji gminy miejskiej, nie tylko na poziomie sakralnym; niesłuszne natomiast wydają się ostatnie sugestie o podporządkowaniu formy budowli polityce zagranicznej Kazimierza Wielkiego.

[[Category:Parafia w miescie]]

Organizatorzy i finansowanie konferencji

2025-05-07T15:03:25Z

Slon:

<skin>tweeki</skin>

'''Organizacja'''

Na posiedzeniu dn. 29 maja 2024 r. w Krakowie '''[[:en:Komisja_Historii_Miast_KNH_PAN|Komisja Historii Miast KNH PAN]]''' podjęła decyzję, że następne spotkanie będzie poświęcone tematyce parafialnej, odbędzie się w Lublinie i że z ramienia Komisji odpowiedzialnym za jego organizację będzie Marek Słoń. W toku przygotowań ukonstytuował się '''Komitet Naukowy''' w składzie: Marek Słoń (KUL), Jacek Chachaj (KUL) i Marcin Gapski (Muzeum Narodowe w Lublinie), a '''sekretarzem konferencji''' i głównym '''organizatorem Forum Młodych Badaczy Miast''' został Artur Karpacz (KUL / UKEN). W tym zadaniu wspierają go Krystian Węgrzyniak (UKEN) i Karol Krajewski (KUL). Ważne decyzje dotyczące wydarzenia są uzgadniane z prof. Urszulą Sowiną, Przewodniczącą tej komisji, a wszyscy jej członkowie mieli możliwość włączenia się w redakcję Call for Papers, listy zaproszonych referentów i ostatecznego kształtu programu konferencji. Sympozjum „Kościoły lubelskie” to kolejna konferencja z cyklu „Dziedzictwo kulturowe wschodnich ziem dawnej Rzeczypospolitej”, który odbywa się staraniem Muzeum Narodowego w Lublinie w rytmie dwuletnim, tym razem we współpracy z Komisją Historii Miast KNH PAN.

'''Finansowanie'''

Finansowanie wydarzenia zapewniły przede wszystkim i w równej mierze dwie strony: '''[https://zamek-lublin.pl/muzeum-ziem-wschodnich-dawnej-rzeczypospolitej/ Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej] (oddział Muzeum Narodowego w Lublinie) oraz [https://www.kul.pl/ Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II].''' Natomiast '''[https://ihpan.edu.pl/ Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN]''' jako współorganizator pokrywa pełne koszty udziału swoich pracowników etatowych wraz z opłatą konferencyjną. W ramach KUL środki pochodziły z rezerwy Dyrektora '''[https://historia.kul.pl/ Instytutu Historii]''', przeznaczonej na badania w dyscyplinie historia. Uczelnia jako całość zapewnia także salę na pierwsze dwa dni obrad oraz transmisję online. Ostatni dzień konferencji i sympozjum odbędą się na Zamku Lubelskim. Współpracę między tymi podmiotami oraz obsługę księgową zapewnia główny organizator – '''[https://tnkul.pl/ Towarzystwo Naukowe KUL]'''. Od strony praktycznej większość zadań jest wykonywana w ramach obowiązków etatowych dwóch pracowników '''[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Ośrodka Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]]''', Marka Słonia i Artura Karpacza, przy wsparciu reszty zespołu. Ze strony Muzeum osobą odpowiedzialną za współpracę w organizacji wydarzenia jest Natalia Kasperek.

[[Category:Parafia w miescie]]

Organizatorzy i finansowanie konferencji

2025-05-07T15:00:58Z

Slon: Podlinkowałem organizatorów i zmieniłem wyboldowanie wybranych części tekstu

<skin>tweeki</skin>

'''Organizacja'''

Na posiedzeniu dn. 29 maja 2024 r. w Krakowie '''[[:en:Komisja_Historii_Miast_KNH_PAN|Komisja Historii Miast KNH PAN]]''' podjęła decyzję, że następne spotkanie będzie poświęcone tematyce parafialnej, odbędzie się w Lublinie i że z ramienia Komisji odpowiedzialnym za jego organizację będzie Marek Słoń. W toku przygotowań ukonstytuował się '''Komitet Naukowy''' w składzie: Marek Słoń (KUL), Jacek Chachaj (KUL) i Marcin Gapski (Muzeum Narodowe w Lublinie), a '''sekretarzem konferencji''' i głównym '''organizatorem Forum Młodych Badaczy Miast został''' Artur Karpacz (KUL / UKEN). W tym zadaniu wspierają go Krystian Węgrzyniak (UKEN) i Karol Krajewski (KUL). Ważne decyzje dotyczące wydarzenia są uzgadniane z prof. Urszulą Sowiną, Przewodniczącą tej komisji, a wszyscy jej członkowie mieli możliwość włączenia się w redakcję Call for Papers, listy zaproszonych referentów i ostatecznego kształtu programu konferencji. Sympozjum „Kościoły lubelskie” to kolejna konferencja z cyklu „Dziedzictwo kulturowe wschodnich ziem dawnej Rzeczypospolitej”, który odbywa się staraniem Muzeum Narodowego w Lublinie w rytmie dwuletnim, tym razem we współpracy z Komisją Historii Miast KNH PAN.

'''Finansowanie'''

Finansowanie wydarzenia zapewniły przede wszystkim i w równej mierze dwie strony: '''[https://zamek-lublin.pl/muzeum-ziem-wschodnich-dawnej-rzeczypospolitej/ Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej] (oddział Muzeum Narodowego w Lublinie) oraz [https://www.kul.pl/ Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II].''' Natomiast '''[https://ihpan.edu.pl/ Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN]''' jako współorganizator pokrywa pełne koszty udziału swoich pracowników etatowych wraz z opłatą konferencyjną. W ramach KUL środki pochodziły z rezerwy Dyrektora '''[https://historia.kul.pl/ Instytutu Historii]''', przeznaczonej na badania w dyscyplinie historia. Uczelnia jako całość zapewnia także salę na pierwsze dwa dni obrad oraz transmisję online. Ostatni dzień konferencji i sympozjum odbędą się na Zamku Lubelskim. Współpracę między tymi podmiotami oraz obsługę księgową zapewnia główny organizator – '''[https://tnkul.pl/ Towarzystwo Naukowe KUL]'''. Od strony praktycznej większość zadań jest wykonywana w ramach obowiązków etatowych dwóch pracowników '''[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Ośrodka Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]]''', Marka Słonia i Artura Karpacza, przy wsparciu reszty zespołu. Ze strony Muzeum osobą odpowiedzialną za współpracę w organizacji wydarzenia jest Natalia Kasperek.

[[Category:Parafia w miescie]]

Sympozjum

2025-05-07T06:01:50Z

Slon: Dodałem program sympozjum

<skin>tweeki</skin>
{{DISPLAYTITLE:Sympozjum "Kościoły lubelskie" 28 maja 2025 r.}}

Organizatorem sympozjum jest Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie. Odbędzie się ono w Galerii Malarstwa XIX i XX Wieku na Zamku Lubelskim - będzie to więc kontynuacja obrad ostatniego panelu konferencji.

14:14 Przywitanie gości, słowo wstępne: Marcin Gapski, Zastępca Dyrektora Muzeum Narodowego ds. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej

PANEL I.

14:30 - 15:00 Bogumił Szady (KUL), Beneficja przy kościołach lubelskich w świetle wizytacji z 1603 r.

15:00 – 15:30 Jacek Chachaj (KUL), Jeszcze raz o pierwotnym zasięgu parafii św. Mikołaja na Czwartku

15:30 - 16:00 Hubert Mącik (UM Lublin) Kościoły parafialne Lublina w XVI-XVIII wieku. Plany i realizacja

16:00 – 16:20 przerwa kawowa

PANEL II.

16:20 – 16:50 Rafał Niedźwiadek (UMCS), Wczesnośredniowieczne cmentarze Lublina i ich związek z kościołami

16:50 - 17.20 Jacek Tkaczyk (Archeja), Rozważania o początkach kościoła dominikańskiego w Lublinie - wyniki badań archeologicznych

17:20 – 17:50 Marcin Gapski (MZWDR), Lubelskie kościoły w przestrzeni miejskiej do końca XVIII w.

Zamknięcie obrad
[[Category:Parafia w miescie]]

Sympozjum

2025-04-30T14:11:40Z

Slon:

<skin>tweeki</skin>
{{DISPLAYTITLE:Sympozjum "Kościoły lubelskie" 28 maja 2025 r.}}

Organizatorem sympozjum jest Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie. Odbędzie się ono na Zamku Lubelskim po zakończeniu konferencji i przerwie obiadowej. Zakończenie jest planowane przed godziną 18:00. Program jest w przygotowaniu. Obejmie około sześciu wystąpień dotyczących kościołów miejskich w Lublinie i w województwie lubelskim w okresie przedrozbiorowym.

[[Category:Parafia w miescie]]

Parafia w miescie

2025-04-28T15:03:41Z

Slon: Dopisałem inf. o miejscu obrad na głównej stronie.

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN'''

zapraszają na doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast'''

Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

'''Lublin, 27-29 maja 2025 roku'''

[dokładne miejsca obrad w zakładkach Program i FAQ]

Miasto i parafia to fenomeny kluczowe dla przemian cywilizacyjnych na ziemiach Polski średniowiecznej i nowożytnej. Odmienne i zarazem podobne na najbardziej elementarnym poziomie jako punkty centralne w strukturze nie tylko przestrzennej. Bliższe poznanie ich relacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia zarówno parafii, jak samego miasta. Przedmiotem obrad na dorocznej konferencji Sekcji Historii Miast KNH PAN w 2025 roku będzie miasto oglądane przez pryzmat jego parafii, a nie ona sama w sobie. Szczególna uwaga ma być poświęcona pięciu zagadnieniom:
<div style="float:right; width:auto; text-align:center;">
[[File:Kolegiata-sw.-Michala.jpg|frameless|459x459px]]
<div style="font-size:smaller;">'''Adam Lerue, ''Kościół św. Michała (Stara fara),'' 1860'''
Źródło: Muzeum Narodowe w Lublinie
</div>
</div>
1. Tożsamość wspólnoty miejskiej (parafia w budowaniu komuny miejskiej)

2. Społeczność wokół fary (duchowieństwo, ''ministri ecclesiae'', szkoła, szpital, bractwa)

3.Budynek kościoła i jego najbliższe otoczenie (''fabrica ecclesiae'')

4. Parafia w prawie miejskim i miasto w prawie kanonicznym (spory, kompetencje i patronat)

5. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego, relacje przestrzenne i ich dynamika

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres:

'''miastowparafii@kul.pl'''

Kwestie organizacyjne znajdują się w zakładce '''FAQ'''.

'''UWAGA!'''

'''Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.'''

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

PKO III Oddział

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Organizatorzy:'''

'''Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN'''

[[File:Loga.jpg|587x587px|left]]

'''Patronat medialny:'''
[[File:Fa.png|left]]

'''Patronaty honorowe:'''
[[File:Imageasdaasdasdasdddss.png|left|856x856px]]

{{DISPLAYTITLE:'''''Parafia w mieście, miasto w parafii'''''}}
[[Category:Parafia w miescie]]

Parafia w miescie

2025-04-25T13:31:04Z

Slon:

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN'''

zapraszają na doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast'''

Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

'''Lublin, 27-29 maja 2025 roku'''

Miasto i parafia to fenomeny kluczowe dla przemian cywilizacyjnych na ziemiach Polski średniowiecznej i nowożytnej. Odmienne i zarazem podobne na najbardziej elementarnym poziomie jako punkty centralne w strukturze nie tylko przestrzennej. Bliższe poznanie ich relacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia zarówno parafii, jak samego miasta. Przedmiotem obrad na dorocznej konferencji Sekcji Historii Miast KNH PAN w 2025 roku będzie miasto oglądane przez pryzmat jego parafii, a nie ona sama w sobie. Szczególna uwaga ma być poświęcona pięciu zagadnieniom:
<div style="float:right; width:auto; text-align:center;">
[[File:Kolegiata-sw.-Michala.jpg|frameless|459x459px]]
<div style="font-size:smaller;">'''Adam Lerue, ''Kościół św. Michała (Stara fara),'' 1860'''
Źródło: Muzeum Narodowe w Lublinie
</div>
</div>
1. Tożsamość wspólnoty miejskiej (parafia w budowaniu komuny miejskiej)

2. Społeczność wokół fary (duchowieństwo, ''ministri ecclesiae'', szkoła, szpital, bractwa)

3.Budynek kościoła i jego najbliższe otoczenie (''fabrica ecclesiae'')

4. Parafia w prawie miejskim i miasto w prawie kanonicznym (spory, kompetencje i patronat)

5. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego, relacje przestrzenne i ich dynamika

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres:

'''miastowparafii@kul.pl'''

Kwestie organizacyjne znajdują się w zakładce '''FAQ'''.

'''UWAGA!'''

'''Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.'''

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

PKO III Oddział

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Organizatorzy:'''

'''Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN'''

[[File:Loga.jpg|587x587px|left]]

'''Patronat medialny:'''
[[File:Fa.png|left]]

'''Patronaty honorowe:'''
[[File:Imageasdaasdasdasdddss.png|left|856x856px]]

{{DISPLAYTITLE:'''''Parafia w mieście, miasto w parafii'''''}}
[[Category:Parafia w miescie]]

Program konferencji

2025-04-25T13:30:11Z

Slon: Dodałem kolejnego organizatora

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL''',

'''Katolicki Uniwersytet Lubelski''' '''Jana Pawła II''',

'''Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i'''

'''Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN'''

zapraszają na

doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast''' Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

28-29 maja 2025 roku

'''Program:'''

'''Środa 28 maja: aula 1.08 ICBN KUL'''

'''godz. 9:00-9:15'''

Powitanie w imieniu Gospodarza - Katolickiego Uniwersytetu im. Jana Pawła II

'''Otwarcie obrad''': [https://iaepan.edu.pl/instytut/struktura/osrodki/osrodek-historii-kultury-materialnej-sredniowiecza-i-czasow-nowozytnych/pracownicy-2/dr-hab-urszula-sowina-prof-iaepan/ Urszula Sowina], Przewodnicząca Sekcji / Komisji Historii Miast KNH PAN

'''I. Tożsamość wspólnoty'''

'''Prowadzenie''': [https://pracownik.kul.pl/jacek.chachaj Jacek Chachaj]

godz. 9:15-10:45

[[Marek Słoń|M. Słoń]], Czy w średniowiecznej Polsce istniała parafia miejska?

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/michal-slomski/ M. Słomski], Nowe miasto, nowa parafia? Rozwój urbanizacji pod Warszawą a struktury parafialne na przykładzie Skaryszewa, Pragi i Kamionu w XVII–XVIII wieku

[https://ih.uws.edu.pl/51-o-instytucie/967-dr-hab-maria-starnawska M. Starnawska], Procesja w Dni Krzyżowe w średniowiecznym Krakowie [z pełniejszym uwzględnieniem problematyki procesji w ogóle - uzgodnione z Autorką]

'''II. Społeczność wokół fary'''

'''Prowadzenie''': [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownicy-emerytowani/halina-manikowska/ Halina Manikowska]

godz. 11:15-12:45

[https://www.wnh.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=3369520 M. Sumowski], Między radą a plebanem. Witrycy miejskich kościołów parafialnych w Prusach późnego średniowiecza

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/konrad-kolodziejczyk/ K. Kołodziejczyk], Służba kościelna w parafiach miejskich w diecezji krakowskiej w drugiej połowie XVIII wieku

[https://ludzie.nauka.gov.pl/ln/profiles/xpvEwkS59Ka Z. Wilk-Woś], W cieniu kolegiaty i zamku arcybiskupiego – o funkcjonowaniu parafii w Uniejowie w późnym średniowieczu

'''III. Uposażenie i dochody parafii'''

'''Prowadzenie''': [https://historiasztuki.uwr.edu.pl/zespol/pracownicy/rafal-eysymontt/ Rafał Eysymontt]

godz. 14:30-16:00

[https://ludzie.nauka.gov.pl/ln/profiles/7ot0WeulQbV/publications E. Wółkiewicz], Kolekty i opłaty za sakramenty w parafii św. Jakuba w Nysie w początku XVI w.

[https://ihia.uken.krakow.pl/pracownicy-up/zurek/ D. Żurek], Rola świeckich w zarządzaniu majątkiem parafii. Fabrica ecclesiae w teorii i w praktyce

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/piotr-kolodziejczak/ P. Kołodziejczak], Własność kościelna i szwedzkie prawo miejskie. Przykład późnośredniowiecznego Sztokholmu

'''IV. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego'''

'''Prowadzenie''': [https://ihis.ujk.edu.pl/prof-zw-dr-hab-waldemar-kowalski/ Waldemar Kowalski]

godz. 16:30-18:00

[https://old.ug.edu.pl/pracownik/1492/slawomir_koscielak S. Kościelak], Parafia bez wezwania, świątyni i granic. Awaryjny model katolickiego duszpasterstwa w protestanckim Gdańsku w XVI-XIX wieku

[[Joanna Napierała|J. Napierała]], Zmiany wyznaniowe wybranych parafii na terenie województwa poznańskiego w dobie reformacji

[https://knute.edu.ua/blog/read/?pid=41918&en N. Biłous,] Kościół pw. Św. Trójcy w Ołyce i społeczność miejska wokół kolegiaty w XVII wieku

'''Czwartek 29 maja'''

'''Prowadzenie''': [https://pracownik.kul.pl/marcin.gapski/dorobek Marcin Gapski]

godz. 9:30-12:00

'''V. Budynek kościoła i jego położenie'''

R. Eysymontt, [https://wroc.academia.edu/Rados%C5%82awGli%C5%84ski R. Gliński], Fara w mieście królewskim ziemi kłodzkiej. Uwarunkowania historyczne i urbanistyczne

[https://ihs.uw.edu.pl/jakub-adamski/ J. Adamski,] Architektoniczne dzieje fary św. Mikołaja w Brzegu (około 1350/1370–1417) a prawno-organizacyjne aspekty prowadzenia budowy kościołów parafialnych w późnośredniowiecznych miastach Europy Środkowej

[https://art.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=5768360 M. Jakubek-Raczkowski,] [https://art.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=3819500 J. Raczkowski], Praxis pietatis w kościele parafialnym Starego Miasta Torunia w średniowieczu i świadectwa jej trwania w okresie nowożytnym

[https://ihszik-whidk.upjp2.edu.pl/instytut/pracownicy-i-dyzury/piotr-pajor P. Pajor,] Fara jako wyraz tożsamości miasta. O kościele Mariackim i władzach Krakowa w późnym średniowieczu

'''Dyskusja podsumowująca'''

'''Prowadzenie''': Ewa Wółkiewicz

godz. 12:00-13:00

'''Komitet Naukowy''': Marek Słoń, Jacek Chachaj, Marcin Gapski

'''Sekretarz''': Artur Karpacz

'''Organizatorzy konferencji:''' Towarzystwo Naukowe KUL, Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN

'''Patronat honorowy:''' Prezydent miasta Lublin, Rektor KUL, Dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

[[Category:Parafia w miescie]]

Parafia w miescie

2025-04-25T10:08:49Z

Slon: Dodałem jednego organizatora konferencji - IH PAN

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i Instytut Historii PAN'''

zapraszają na doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast'''

Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

'''Lublin, 27-29 maja 2025 roku'''

Miasto i parafia to fenomeny kluczowe dla przemian cywilizacyjnych na ziemiach Polski średniowiecznej i nowożytnej. Odmienne i zarazem podobne na najbardziej elementarnym poziomie jako punkty centralne w strukturze nie tylko przestrzennej. Bliższe poznanie ich relacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia zarówno parafii, jak samego miasta. Przedmiotem obrad na dorocznej konferencji Sekcji Historii Miast KNH PAN w 2025 roku będzie miasto oglądane przez pryzmat jego parafii, a nie ona sama w sobie. Szczególna uwaga ma być poświęcona pięciu zagadnieniom:
<div style="float:right; width:auto; text-align:center;">
[[File:Kolegiata-sw.-Michala.jpg|frameless|459x459px]]
<div style="font-size:smaller;">'''Adam Lerue, ''Kościół św. Michała (Stara fara),'' 1860'''
Źródło: Muzeum Narodowe w Lublinie
</div>
</div>
1. Tożsamość wspólnoty miejskiej (parafia w budowaniu komuny miejskiej)

2. Społeczność wokół fary (duchowieństwo, ''ministri ecclesiae'', szkoła, szpital, bractwa)

3.Budynek kościoła i jego najbliższe otoczenie (''fabrica ecclesiae'')

4. Parafia w prawie miejskim i miasto w prawie kanonicznym (spory, kompetencje i patronat)

5. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego, relacje przestrzenne i ich dynamika

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres:

'''miastowparafii@kul.pl'''

Kwestie organizacyjne znajdują się w zakładce '''FAQ'''.

'''UWAGA!'''

'''Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.'''

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

PKO III Oddział

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Organizatorzy:'''

'''Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN'''

[[File:Loga.jpg|thumb|342x342px]]

'''Patronat medialny:'''

[[File:Fa.png|left]]

'''Patronaty honorowe:'''
[[File:Imageasdaasdasdasdddss.png|left|856x856px]]

{{DISPLAYTITLE:'''''Parafia w mieście, miasto w parafii'''''}}
[[Category:Parafia w miescie]]

Parafia w miescie

2025-04-25T09:58:53Z

Slon: Dodałem jednego organizatora konferencji

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i Instytut Historii PAN'''

zapraszają na doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast'''

Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

'''Lublin, 27-29 maja 2025 roku'''

Miasto i parafia to fenomeny kluczowe dla przemian cywilizacyjnych na ziemiach Polski średniowiecznej i nowożytnej. Odmienne i zarazem podobne na najbardziej elementarnym poziomie jako punkty centralne w strukturze nie tylko przestrzennej. Bliższe poznanie ich relacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia zarówno parafii, jak samego miasta. Przedmiotem obrad na dorocznej konferencji Sekcji Historii Miast KNH PAN w 2025 roku będzie miasto oglądane przez pryzmat jego parafii, a nie ona sama w sobie. Szczególna uwaga ma być poświęcona pięciu zagadnieniom:
<div style="float:right; width:auto; text-align:center;">
[[File:Kolegiata-sw.-Michala.jpg|frameless|459x459px]]
<div style="font-size:smaller;">'''Adam Lerue, ''Kościół św. Michała (Stara fara),'' 1860'''
Źródło: Muzeum Narodowe w Lublinie
</div>
</div>
1. Tożsamość wspólnoty miejskiej (parafia w budowaniu komuny miejskiej)

2. Społeczność wokół fary (duchowieństwo, ''ministri ecclesiae'', szkoła, szpital, bractwa)

3.Budynek kościoła i jego najbliższe otoczenie (''fabrica ecclesiae'')

4. Parafia w prawie miejskim i miasto w prawie kanonicznym (spory, kompetencje i patronat)

5. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego, relacje przestrzenne i ich dynamika

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres:

'''miastowparafii@kul.pl'''

Kwestie organizacyjne znajdują się w zakładce '''FAQ'''.

'''UWAGA!'''

'''Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.'''

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

PKO III Oddział

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Organizatorzy:'''

'''Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN'''

[[File:Loga.jpg|thumb]]

'''Patronat medialny:'''

[[File:Fa.png|left]]

'''Patronaty honorowe:'''
[[File:Imageasdaasdasdasdddss.png|left|856x856px]]

{{DISPLAYTITLE:'''''Parafia w mieście, miasto w parafii'''''}}
[[Category:Parafia w miescie]]

File:Loga.jpg

2025-04-25T09:58:08Z

Slon:

loga organizatorów konferencji

Parafia w miescie

2025-04-22T14:29:44Z

Slon: Korekty wizualne (bold, akapit itp.)

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski i Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej'''

zapraszają na doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast'''

Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

'''Lublin, 27-29 maja 2025 roku'''

Miasto i parafia to fenomeny kluczowe dla przemian cywilizacyjnych na ziemiach Polski średniowiecznej i nowożytnej. Odmienne i zarazem podobne na najbardziej elementarnym poziomie jako punkty centralne w strukturze nie tylko przestrzennej. Bliższe poznanie ich relacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia zarówno parafii, jak samego miasta. Przedmiotem obrad na dorocznej konferencji Sekcji Historii Miast KNH PAN w 2025 roku będzie miasto oglądane przez pryzmat jego parafii, a nie ona sama w sobie. Szczególna uwaga ma być poświęcona pięciu zagadnieniom:
<div style="float:right; width:auto; text-align:center;">
[[File:Kolegiata-sw.-Michala.jpg|frameless|459x459px]]
<div style="font-size:smaller;">'''Adam Lerue, ''Kościół św. Michała (Stara fara),'' 1860'''
Źródło: Muzeum Narodowe w Lublinie
</div>
</div>
1. Tożsamość wspólnoty miejskiej (parafia w budowaniu komuny miejskiej)

2. Społeczność wokół fary (duchowieństwo, ''ministri ecclesiae'', szkoła, szpital, bractwa)

3.Budynek kościoła i jego najbliższe otoczenie (''fabrica ecclesiae'')

4. Parafia w prawie miejskim i miasto w prawie kanonicznym (spory, kompetencje i patronat)

5. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego, relacje przestrzenne i ich dynamika

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres:

'''miastowparafii@kul.pl'''

Kwestie organizacyjne znajdują się w zakładce '''FAQ'''.

'''UWAGA!'''

'''Opłata konferencyjna wynosi 150 zł.'''

Uprawnia ona do czynnego udziału w Forum Młodych Badaczy Miast (27 maja), Konferencji Komisji Historii Miast KNH PAN (28—29 maja) oraz sympozjum „Kościoły Lubelskie” (29 maja), udokumentowanego wpisaniem nazwiska danej osoby do programu.

Dane do przelewu na konto Towarzystwa Naukowego KUL:

PKO III Oddział

konto nr 22 1240 2382 1111 0000 3926 0000

Z dopiskiem: opłata konferencyjna Parafia w mieście

Termin wpłaty: do poniedziałku 26 maja włącznie.

'''Organizatorzy:'''

'''Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN'''

[[File:Daasdasadde.png|left]]

'''Patronat medialny:'''

[[File:Fa.png|left]]

'''Patronaty honorowe:'''
[[File:Imageasdaasdasdasdddss.png|left|856x856px]]

{{DISPLAYTITLE:'''''Parafia w mieście, miasto w parafii'''''}}
[[Category:Parafia w miescie]]

Program konferencji

2025-04-22T11:21:30Z

Slon: Korekta informacji dotyczących organizatorów i patronów

<skin>tweeki</skin>

'''Towarzystwo Naukowe KUL''',

'''Katolicki Uniwersytet Lubelski''' '''Jana Pawła II''' i

'''Muzeum Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej'''

zapraszają na

doroczną konferencję naukową

'''Komisji Historii Miast''' Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

'''''Parafia w mieście i miasto w parafii'''''

28-29 maja 2025 roku

'''Program:'''

'''Środa 28 maja: aula 1.08 ICBN KUL'''

'''godz. 9:00-9:15'''

Powitanie w imieniu Gospodarza - Katolickiego Uniwersytetu im. Jana Pawła II

'''Otwarcie obrad''': [https://iaepan.edu.pl/instytut/struktura/osrodki/osrodek-historii-kultury-materialnej-sredniowiecza-i-czasow-nowozytnych/pracownicy-2/dr-hab-urszula-sowina-prof-iaepan/ Urszula Sowina], Przewodnicząca Sekcji / Komisji Historii Miast KNH PAN

'''I. Tożsamość wspólnoty'''

'''Prowadzenie''': [https://pracownik.kul.pl/jacek.chachaj Jacek Chachaj]

godz. 9:15-10:45

[[Marek Słoń|M. Słoń]], Czy w średniowiecznej Polsce istniała parafia miejska?

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/michal-slomski/ M. Słomski], Nowe miasto, nowa parafia? Rozwój urbanizacji pod Warszawą a struktury parafialne na przykładzie Skaryszewa, Pragi i Kamionu w XVII–XVIII wieku

[https://ih.uws.edu.pl/51-o-instytucie/967-dr-hab-maria-starnawska M. Starnawska], Procesja w Dni Krzyżowe w średniowiecznym Krakowie [z pełniejszym uwzględnieniem problematyki procesji w ogóle - uzgodnione z Autorką]

'''II. Społeczność wokół fary'''

'''Prowadzenie''': [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownicy-emerytowani/halina-manikowska/ Halina Manikowska]

godz. 11:15-12:45

[https://www.wnh.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=3369520 M. Sumowski], Między radą a plebanem. Witrycy miejskich kościołów parafialnych w Prusach późnego średniowiecza

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/konrad-kolodziejczyk/ K. Kołodziejczyk], Służba kościelna w parafiach miejskich w diecezji krakowskiej w drugiej połowie XVIII wieku

[https://ludzie.nauka.gov.pl/ln/profiles/xpvEwkS59Ka Z. Wilk-Woś], W cieniu kolegiaty i zamku arcybiskupiego – o funkcjonowaniu parafii w Uniejowie w późnym średniowieczu

'''III. Uposażenie i dochody parafii'''

'''Prowadzenie''': [https://historiasztuki.uwr.edu.pl/zespol/pracownicy/rafal-eysymontt/ Rafał Eysymontt]

godz. 14:30-16:00

[https://ludzie.nauka.gov.pl/ln/profiles/7ot0WeulQbV/publications E. Wółkiewicz], Kolekty i opłaty za sakramenty w parafii św. Jakuba w Nysie w początku XVI w.

[https://ihia.uken.krakow.pl/pracownicy-up/zurek/ D. Żurek], Rola świeckich w zarządzaniu majątkiem parafii. Fabrica ecclesiae w teorii i w praktyce

[https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/piotr-kolodziejczak/ P. Kołodziejczak], Własność kościelna i szwedzkie prawo miejskie. Przykład późnośredniowiecznego Sztokholmu

'''IV. Struktury parafialne miasta wielowyznaniowego'''

'''Prowadzenie''': [https://ihis.ujk.edu.pl/prof-zw-dr-hab-waldemar-kowalski/ Waldemar Kowalski]

godz. 16:30-18:00

[https://old.ug.edu.pl/pracownik/1492/slawomir_koscielak S. Kościelak], Parafia bez wezwania, świątyni i granic. Awaryjny model katolickiego duszpasterstwa w protestanckim Gdańsku w XVI-XIX wieku

[[Joanna Napierała|J. Napierała]], Zmiany wyznaniowe wybranych parafii na terenie województwa poznańskiego w dobie reformacji

[https://knute.edu.ua/blog/read/?pid=41918&en N. Biłous,] Kościół pw. Św. Trójcy w Ołyce i społeczność miejska wokół kolegiaty w XVII wieku

'''Czwartek 29 maja'''

'''Prowadzenie''': [https://pracownik.kul.pl/marcin.gapski/dorobek Marcin Gapski]

godz. 9:30-12:00

'''V. Budynek kościoła i jego położenie'''

R. Eysymontt, [https://wroc.academia.edu/Rados%C5%82awGli%C5%84ski R. Gliński], Fara w mieście królewskim ziemi kłodzkiej. Uwarunkowania historyczne i urbanistyczne

[https://ihs.uw.edu.pl/jakub-adamski/ J. Adamski,] Architektoniczne dzieje fary św. Mikołaja w Brzegu (około 1350/1370–1417) a prawno-organizacyjne aspekty prowadzenia budowy kościołów parafialnych w późnośredniowiecznych miastach Europy Środkowej

[https://art.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=5768360 M. Jakubek-Raczkowski,] [https://art.umk.pl/wydzial/pracownicy/?id=3819500 J. Raczkowski], Praxis pietatis w kościele parafialnym Starego Miasta Torunia w średniowieczu i świadectwa jej trwania w okresie nowożytnym

[https://ihszik-whidk.upjp2.edu.pl/instytut/pracownicy-i-dyzury/piotr-pajor P. Pajor,] Fara jako wyraz tożsamości miasta. O kościele Mariackim i władzach Krakowa w późnym średniowieczu

'''Dyskusja podsumowująca'''

'''Prowadzenie''': Ewa Wółkiewicz

godz. 12:00-13:00

'''Komitet Naukowy''': Marek Słoń, Jacek Chachaj, Marcin Gapski

'''Sekretarz''': Artur Karpacz

'''Organizatorzy konferencji:''' Towarzystwo Naukowe KUL, Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej - oddział Muzeum Narodowego w Lublinie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Komisja / Sekcja Historii Miast KNH PAN

'''Patronat honorowy:''' Prezydent miasta Lublin, Rektor KUL, Dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

[[Category:Parafia w miescie]]

Polskie i niemieckie geoportale historyczne

2024-06-14T08:02:51Z

Slon: /* Informacje organizacyjne */ : dodałem link do spotkania MS Teams dla uczestników zdalnych, usunąłem informację o możliwości zgłoszenia udziału na miejscu.

<skin>tweeki</skin>
='''<small>Polskie i niemieckie geoportale historyczne: perspektywy uspójnienia klasyfikacji jednostek administracyjnych</small>'''=
<big>Warsztaty organizowane przez [[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]] (KUL), [https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Zakład Atlasu Historycznego] (IH PAN) i [https://www.herder-institut.de/ Instytut Herdera] (Marburg, Niemcy)</big>
[[File:Logo OBnGHKwP.jpg|150x150px|link=Ośrodek_Badań_nad_Geografią_Historyczną_Kościoła_w_Polsce|right|frameless]]
[[File:Herder Institut Logo.png|thumb]]
[[File:Logo IH PAN.png|thumb]]
==Informacje organizacyjne==
'''Termin''': wtorek 18 czerwca 2024 r., godz. 9.00-19.30

'''Miejsce''': ICBN 1.12, [https://mapa.targeo.pl/Konstantynow_1j,20,22.5015510,51.2377800?l=92315433b6972e3d ul. Konstantynów 1J, PL-20-708 Lublin], Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II

'''Język obrad''': polski

'''Forma:''' obrady stacjonarne, z transmisją na żywo w [https://teams.microsoft.com/l/meetup-join/19%3ameeting_ZWMyMzQzY2ItOWZmYi00NmE2LWEyZDYtN2ZkMDVkNWU3ZDIz%40thread.v2/0?context=%7b%22Tid%22%3a%22be317277-3672-487f-8f68-2059ad90b435%22%2c%22Oid%22%3a%22f77c1962-9117-4288-8b73-39029a18894d%22%7d MS Teams] i z możliwością zadawania pytań na czacie (ID spotkania: 326 757 066 79 , kod dostępu: wkoHjy)

'''Zakres chronologiczn'''y: od średniowiecza do współczesności.

'''Zakres terytorialny''': Polska i Niemcy z Europą w tle.

'''Kontakt''': marek.slon@kul.pl
==Wprowadzenie==
Stworzenie spójnego geoportalu nawet dla jednego tylko kraju i jednej kategorii obiektów, np. jednostek administracyjnych, jest ogromnym wyzwaniem. Wymaga wypracowania na podstawie topologii względnie jednolitej klasyfikacji obiektów z różnych epok, należących do różnych systemów prawnych, niejednolicie odzwierciedlonych w źródłach. Ponadto dla wcześniejszych okresów historycznych informacje na ten temat są co najwyżej szczątkowe. Próba połączenia geoportali dwóch krajów piętrzy te trudności. Główną trudnością jest nie tylko język odzwierciedlający odmienne tradycje historyczne, lecz także założenia wyjściowe, stan badań, reguły zarządzania danymi referencyjnymi, stawiane cele. Z drugiej strony wiele rozwiązań wypracowanych w dotychczasowych projektach może znaleźć zastosowanie po drugiej stronie granicy i zarazem przyczynić się do większej spójności zasobów, tym bardziej, że znaczna obiektów może - i powinna - być klasyfikowana według jednolitych standardów.

Celem warsztatów nie jest ustalenie takiej listy, lecz wypracowanie procedur służących dalszej współpracy na tym polu. Ma temu służyć przede wszystkim wymiana doświadczeń nabytych w dotychczasowych projektach, już zakończonych i jeszcze trwających. Przyjrzymy się wspólnie, jak były tworzone listy obiektów dla konkretnego zbioru danych: od wypisów z zasobów źródłowych i opracowań, tekstowych i kartograficznych, poprzez proces ich ujednolicania, uzupełniania listy i jej skracania poprzez generalizację pojęć, zarządzania tymi zmianami, porządkowania zasobów na końcowym etapie, łączenia ich z danymi zewnętrznymi, przede wszystkim tymi o charakterze referencyjnym, rodzaje wykorzystanych narzędzi organizacyjnych, formalnych i informatycznych. Mamy nadzieję, że przynajmniej część procedur zastosowanych z powodzeniem w obrębie jednego projektu będzie można wykorzystać również we współpracy międzyprojektowej i międzynarodowej.
==Program==
'''8.30-8.40''' ''Otwarcie warsztatów, komunikaty, powitanie gości.''

'''8.40-10.00''' ''I. Sesja wstępna''

Prowadzenie: [[Marek Słoń]]

Krótka prezentacja charakteru projektów (5-10 minut na każdy) realizowanych przez organizatorów warsztatów.

'''10.30-11.30''' ''II. Synchroniczne zróżnicowanie struktur terytorialnych''

Moderacja: [https://www.herder-institut.de/profile/dariusz-gierczak/ Dariusz Gierczak]

Współistnienie różnych podziałów przestrzennych na danym terenie w jednym momencie, zarówno obecnie, jak w przeszłości, np. jednostki administracyjne, skarbowe i sądowe (sądownictwo wyższe i niższe), państwowe i kościelne (różne religie i wyznania), strefy wydzielone, jednostki terytorialne i terytorialno-personalne na jednym obszarze - modele klasyfikacji tej różnorodności.

'''12.00-13.00''' ''III. Diachroniczne zróżnicowanie struktur terytorialnych''

Moderacja: [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/wieslawa-duzy/ Wiesława Duży]

Potrzeby i możliwości łączenia systemów (przestrzennych, nazewniczych) z różnych epok, w tym nakładanie się na siebie na tym samym obszarze zasadniczo odmiennych tradycji prawno- administracyjnych wskutek przesunięcia granic, z polsko-niemiecką na czele; rozwiązania dla tych przypadków jako domyślny model dla uspójnienia klasyfikacji między tymi krajami i szerzej - uniwersalnymi.

13.00-14.30 przerwa na obiad

'''14.30-15.30''' ''IV. Warstwa źródłowa, warstwa krytyczna, warstwa referencyjna''

Moderacja: [https://www.herder-institut.de/profile/slawomir-brzezicki/ Sławomir Brzezicki]

Droga od informacji źródłowej do ustaleń, które mogą być podstawą dla danych referencyjnych; możliwość jej odtworzenia i weryfikacji, problem kompatybilności, rzetelności i referencyjności zasobów w sytuacji, gdy rośnie liczba dostępnych baz danych przestrzennych obejmujących większe regiony świata, a nawet cały świat (np. TERYT, Gemeinsame Normdatei, Wikidata, GOV, GeoNames), zwłaszcza w kontekście maszynowego zbierania danych.

'''16.00-17.00''' ''V. Organizacja zarządzania danymi referencyjnymi''

Moderacja: [[Bogumił Szady]]

Obecna praktyka - i jej brak - w Niemczech i w Polsce; problem zróżnicowanego podejścia do struktury i zaszeregowania danych – różnice w logice układu; perspektywy budowy systemów w obu krajach, w UE i szerzej.

'''17.30-18.30''' ''VI. Wizualizacja danych dotyczących podziałów administracyjnych''

Moderacja: [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/tomasz-panecki/ Tomasz Panecki]

Wizualizacja to ostateczny krok w procesie analitycznym oraz ścieżka postępowania od danych do formy graficznej, obejmuje różnorodne (kartografia, grafy, sieci, tabele; analogowe i cyfrowe) możliwości reprezentacji danych źródłowych, krytycznych i referencyjnych, odzwierciedla eksploracyjny i iteracyjny model wnioskowania twórców i odbiorców tych zasobów, uwzględnienie tego etapu jest niezbędne na etapie projektowania systemu klasyfikacji.

'''18.30-19.00''' Podsumowanie

Organizacja sesji tematycznych: najpierw seria krótkich wypowiedzi ustalonych wcześniej reprezentantów projektów, w których dane zagadnienie było lub jest przedmiotem analizy, następnie moderowana dyskusja.
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Polskie i niemieckie geoportale historyczne

2024-05-25T16:03:01Z

Slon: /* Polskie i niemieckie geoportale historyczne: perspektywy uspójnienia klasyfikacji jednostek administracyjnych */

<skin>Chameleon</skin>
='''<small>Polskie i niemieckie geoportale historyczne: perspektywy uspójnienia klasyfikacji jednostek administracyjnych</small>'''=
<big>Warsztaty organizowane przez [[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]] (KUL), [https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Zakład Atlasu Historycznego] (IH PAN) i [https://www.herder-institut.de/ Instytut Herdera] (Marburg, Niemcy)</big>
[[File:Logo OBnGHKwP.jpg|150x150px|link=Ośrodek_Badań_nad_Geografią_Historyczną_Kościoła_w_Polsce|right|frameless]]
[[File:Herder Institut Logo.png|thumb]]
[[File:Logo IH PAN.png|thumb]]
==Informacje organizacyjne==
'''Termin''': wtorek 18 czerwca 2024 r., godz. 9.00-19.30

'''Miejsce''': ICBN 1.12, [https://mapa.targeo.pl/Konstantynow_1j,20,22.5015510,51.2377800?l=92315433b6972e3d ul. Konstantynów 1J, PL-20-708 Lublin], Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II

'''Język obrad''': polski

'''Forma:''' obrady stacjonarne, z transmisją na żywo w Internecie i z możliwością zadawania pytań na czacie; link zostanie podany na tej stronie najpóźniej w przeddzień obrad. Osoby zainteresowane udziałem stacjonarnym są proszone o kontakt na podany niżej adres email.

'''Zakres chronologiczn'''y: od średniowiecza do współczesności.

'''Zakres terytorialny''': Polska i Niemcy z Europą w tle.

'''Kontakt''': marek.slon@kul.pl
==Wprowadzenie==
Stworzenie spójnego geoportalu nawet dla jednego tylko kraju i jednej kategorii obiektów, np. jednostek administracyjnych, jest ogromnym wyzwaniem. Wymaga wypracowania na podstawie topologii względnie jednolitej klasyfikacji obiektów z różnych epok, należących do różnych systemów prawnych, niejednolicie odzwierciedlonych w źródłach. Ponadto dla wcześniejszych okresów historycznych informacje na ten temat są co najwyżej szczątkowe. Próba połączenia geoportali dwóch krajów piętrzy te trudności. Główną trudnością jest nie tylko język odzwierciedlający odmienne tradycje historyczne, lecz także założenia wyjściowe, stan badań, reguły zarządzania danymi referencyjnymi, stawiane cele. Z drugiej strony wiele rozwiązań wypracowanych w dotychczasowych projektach może znaleźć zastosowanie po drugiej stronie granicy i zarazem przyczynić się do większej spójności zasobów, tym bardziej, że znaczna obiektów może - i powinna - być klasyfikowana według jednolitych standardów.

Celem warsztatów nie jest ustalenie takiej listy, lecz wypracowanie procedur służących dalszej współpracy na tym polu. Ma temu służyć przede wszystkim wymiana doświadczeń nabytych w dotychczasowych projektach, już zakończonych i jeszcze trwających. Przyjrzymy się wspólnie, jak były tworzone listy obiektów dla konkretnego zbioru danych: od wypisów z zasobów źródłowych i opracowań, tekstowych i kartograficznych, poprzez proces ich ujednolicania, uzupełniania listy i jej skracania poprzez generalizację pojęć, zarządzania tymi zmianami, porządkowania zasobów na końcowym etapie, łączenia ich z danymi zewnętrznymi, przede wszystkim tymi o charakterze referencyjnym, rodzaje wykorzystanych narzędzi organizacyjnych, formalnych i informatycznych. Mamy nadzieję, że przynajmniej część procedur zastosowanych z powodzeniem w obrębie jednego projektu będzie można wykorzystać również we współpracy międzyprojektowej i międzynarodowej.
==Program==
'''8.30-8.40''' ''Otwarcie warsztatów, komunikaty, powitanie gości.''

'''8.40-10.00''' ''I. Sesja wstępna''

Prowadzenie: [[Marek Słoń]]

Krótka prezentacja charakteru projektów (5-10 minut na każdy) realizowanych przez organizatorów warsztatów.

'''10.30-11.30''' ''II. Synchroniczne zróżnicowanie struktur terytorialnych''

Moderacja: [https://www.herder-institut.de/profile/dariusz-gierczak/ Dariusz Gierczak]

Współistnienie różnych podziałów przestrzennych na danym terenie w jednym momencie, zarówno obecnie, jak w przeszłości, np. jednostki administracyjne, skarbowe i sądowe (sądownictwo wyższe i niższe), państwowe i kościelne (różne religie i wyznania), strefy wydzielone, jednostki terytorialne i terytorialno-personalne na jednym obszarze - modele klasyfikacji tej różnorodności.

'''12.00-13.00''' ''III. Diachroniczne zróżnicowanie struktur terytorialnych''

Moderacja: [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/wieslawa-duzy/ Wiesława Duży]

Potrzeby i możliwości łączenia systemów (przestrzennych, nazewniczych) z różnych epok, w tym nakładanie się na siebie na tym samym obszarze zasadniczo odmiennych tradycji prawno- administracyjnych wskutek przesunięcia granic, z polsko-niemiecką na czele; rozwiązania dla tych przypadków jako domyślny model dla uspójnienia klasyfikacji między tymi krajami i szerzej - uniwersalnymi.

13.00-14.30 przerwa na obiad

'''14.30-15.30''' ''IV. Warstwa źródłowa, warstwa krytyczna, warstwa referencyjna''

Moderacja: [https://www.herder-institut.de/profile/slawomir-brzezicki/ Sławomir Brzezicki]

Droga od informacji źródłowej do ustaleń, które mogą być podstawą dla danych referencyjnych; możliwość jej odtworzenia i weryfikacji, problem kompatybilności, rzetelności i referencyjności zasobów w sytuacji, gdy rośnie liczba dostępnych baz danych przestrzennych obejmujących większe regiony świata, a nawet cały świat (np. TERYT, Gemeinsame Normdatei, Wikidata, GOV, GeoNames), zwłaszcza w kontekście maszynowego zbierania danych.

'''16.00-17.00''' ''V. Organizacja zarządzania danymi referencyjnymi''

Moderacja: [[Bogumił Szady]]

Obecna praktyka - i jej brak - w Niemczech i w Polsce; problem zróżnicowanego podejścia do struktury i zaszeregowania danych – różnice w logice układu; perspektywy budowy systemów w obu krajach, w UE i szerzej.

'''17.30-18.30''' ''VI. Wizualizacja danych dotyczących podziałów administracyjnych''

Moderacja: [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/tomasz-panecki/ Tomasz Panecki]

Wizualizacja to ostateczny krok w procesie analitycznym oraz ścieżka postępowania od danych do formy graficznej, obejmuje różnorodne (kartografia, grafy, sieci, tabele; analogowe i cyfrowe) możliwości reprezentacji danych źródłowych, krytycznych i referencyjnych, odzwierciedla eksploracyjny i iteracyjny model wnioskowania twórców i odbiorców tych zasobów, uwzględnienie tego etapu jest niezbędne na etapie projektowania systemu klasyfikacji.

'''18.30-19.00''' Podsumowanie

Organizacja sesji tematycznych: najpierw seria krótkich wypowiedzi ustalonych wcześniej reprezentantów projektów, w których dane zagadnienie było lub jest przedmiotem analizy, następnie moderowana dyskusja.
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Applications

2024-05-20T08:25:07Z

Slon: Dodałem do wersji angielskiej opis francuskiego geoportalu historycznego

<skin>Chameleon</skin>
[[pl:Aplikacje]]
[[File:LogoOBnGHKwP-en-small.jpg|150x150px|link=Institute_for_the_Historical_Geography_of_the_Church_in_Poland|caption|frameless]]
==List of useful digital and spatial history applications==
{| class="wikitable sortable"
|+
!Title
!Short description
!Creator
!Link
|-
|[[Atlas of the Latin Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the Eighteenth Century]]
|Latin churches, monasteries, convents, ecclesiastical and secular boundaries ([[Atlas of the Latin Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the Eighteenth Century|more...]]).
|[[Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1772
|-
|[[Religions and Denominations in the (Polish) Crown in the Second Half of the Eighteenth Century]]
|Christian churches: Catholic (Greek, Latin and Armenian rites), Orthodox, Protestant (Lutheran, Calvinist, Czech Brethren and Mennonite), Jewish synagogues, Karaite kenesas, Muslim mosques. Boundaries of palatinates and Catholic church administration (Latin and Uniate) around 1772 ([[Religions and Denominations in the (Polish) Crown in the Second Half of the Eighteenth Century|more...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/confessions-crown-1772/
|-
|[[Territorial structure of the Latin Church before World War II]]
|Roman Catholic churches and ecclesiastical boundaries (metropolises, dioceses, deaneries) circa 1938. ([[Territorial structure of the Latin Church before World War II|more...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1938/
|-
|[https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ DataAtlasFontium: a repository of historical data]
|A historical data repository based on GeoNode technology: a web-based platform that allows for the gathering and sharing of spatial data and its metadata, as well as simple visualizations ([https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ more...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Department of Historical Atlas, he Tadeusz Manteuffel Institute of History Polish Academy of Sciences]
|https://data.atlasfontium.pl/
|-
|[https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ Maps of the Past]
|The "Maps of the Past" app presents calibrated old maps, including topographic maps of the Military Geographical Institute from the interwar period, 19th century Prussian and German maps, or old city plans. Plans are underway to add other cartographic editions to the service and application ([https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ more...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Department of Historical Atlas, he Tadeusz Manteuffel Institute of History Polish Academy of Sciences]
|https://atlas.ihpan.edu.pl/pastmaps/
|-
|[https://whgazetteer.org/ World Historical Gazetteer]
|The World Historical Gazetteer (WHG) contains data and services that enable historians to conduct spatial and temporal analysis and visualization, for example, it allows for the reconciliation of geographic-historical data [https://whgazetteer.org/about/ (more...]).
|[https://www.worldhistory.pitt.edu/ World History Center, Department of History, University of Pittsburgh]
|https://whgazetteer.org/search/#
|-
|[https://www.gazetteers.net/meta.html gazetteers.net]
|The application allows searching for and comparing information from several historical databases of localities in present-day Germany and Poland. It supports the identification and aggregation of locations included in different data sets ([https://www.gazetteers.net/meta.html#about more...]).
|[https://www.herder-institut.de/en/welcome/ Herder Institute]; [https://leibniz-ifl.de/ Institute for Regional Geography]; [https://www.uni-giessen.de/jlyou/ Justus Liebig University Giessen]
|https://www.gazetteers.net/app/#/
|-
|[https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ The Historic Gazetteer]
|The application was originally created to identify localities in genealogical and historical research. It contains structures and locations, the history of their affiliation with state and church administrative units and the information on resources ([https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ more...]).
|[https://www.compgen.de Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)]
|http://www.gov.genealogy.net/search/index
|-
|[https://atlas1918.ihpan.edu.pl/ Internet Atlas of Independent Poland]
|An Internet Atlas of Independent Poland is a historical and cartographic portal that presents a reconstruction of Polish lands’ settlement network and administrative divisions at the turn of the 20th century and in the interwar period. In addition to cartographic documentation, the application provides historical information (statistical data) about settlements and entire units of territorial administration.
|[https://ihpan.edu.pl/en/ The Tadeusz Manteuffel Institute of History, Polish Academy of Sciences], and [https://www.gik.pw.edu.pl/gik_en The Faculty of Geodesy and Cartography, Warsaw University of Technology]
|[https://ihpan.edu.pl/en/ https://atlas1918.ihpan.edu.pl/en/]
|-
|[http://www.slownik.ihpan.edu.pl/ Historical and Geographical Dictionary of the Polish Lands in the Middle Ages]
|The dictionary contains source data from the period up to the early 16th century on localities and physiographic objects. The volumes and parts cover provinces and lands. The application allows searching for headings and all words in whole entries.
|[https://ihpan.edu.pl/en/ The Tadeusz Manteuffel Institute of History, Polish Academy of Sciences]
|http://www.slownik.ihpan.edu.pl/
|-
|[https://remonterletemps.ign.fr/ Remontez le temps !]
|Geoportal allowing the content of selected historical maps of France since the 17th century to be compared with contemporary cartographic data.
|[https://www.ign.fr/ Institut National de l’Information Géographique et Forestière]
|https://remonterletemps.ign.fr/
|-
|[https://sdm.upjp2.edu.pl/en Religious Heritage of Lesser Poland]
|The portal contains studies of selected works of art from the Kraków diocese, popular-scientific studies of the history of selected localities and parishes, as well as scans of selected archival materials from the Archive of the Metropolitan Curia in Kraków, the Archive and Library of the Kraków Cathedral Chapter, and the Archive of the Lviv Archdiocese (formerly the Archive of Archbishop Eugeniusz Baziak).

|[https://upjp2.edu.pl/en/ The Pontifical University of John Paul II in Krakow]

[https://archiwum.diecezja.pl/kontakt/ Archive of the Metropolitan Curia in Kraków]

[https://aibkkk.pl/ Archive and Library of the Kraków Cathedral Chapter]

[https://upjp2.edu.pl/uniwersytet/jednostki-poza--i-miedzywydzialowe/archiwum-abpa-eugeniusza-baziaka-w-krakowie Archive of Archbishop Eugeniusz Baziak]

|https://sdm.upjp2.edu.pl/en
|-
|[https://caak.upjp2.edu.pl/o-projekcie Digital Archive of Krakow Archdiocese]
|The portal contains scans of selected archival collections from the Archives of the Lviv Archdiocese (formerly the Archives of Archbishop Eugeniusz Baziak), the Archives of the Metropolitan Curia in Kraków, and parish archives from the Bielsko-Żywiec diocese.

|
[https://upjp2.edu.pl/en/ The Pontifical University of John Paul II in Krakow]

[https://archiwum.diecezja.pl/kontakt/ Archive of the Metropolitan Curia in Kraków]

[https://upjp2.edu.pl/uniwersytet/jednostki-poza--i-miedzywydzialowe/archiwum-abpa-eugeniusza-baziaka-w-krakowie Archive of Archbishop Eugeniusz Baziak]

[https://biblioteka.diecezjabielsko.pl/ Library and archive of Bielsko-Żywiec dioecese]
|https://caak.upjp2.edu.pl/
|-
|[http://ksiegozbioryparafialne.omnino.com.pl/index.php?action=about The base of the parochial book collections of the Catholic Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth during the Stanislaus era]
|The database contains inventories of parochial and parsons' book collections in four Roman Catholic dioceses: Płock, Vilnius, Kraków and Chełm and the Chełm Greek Catholic diocese. Data can be searched according to bibliographic and geographical criteria due to 1772 year.
|[http://ksiegozbioryparafialne.omnino.com.pl/index.php?action=about&page=5 Dr Stanisław Witecki]
|http://ksiegozbioryparafialne.omnino.com.pl/index.php?action=index
|}
[[Category:Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]

Applications

2024-05-20T08:21:43Z

Slon: Dodałem w wersji angielskiej opis SHG

<skin>Chameleon</skin>
[[pl:Aplikacje]]
[[File:LogoOBnGHKwP-en-small.jpg|150x150px|link=Institute_for_the_Historical_Geography_of_the_Church_in_Poland|caption|frameless]]
==List of useful digital and spatial history applications==
{| class="wikitable sortable"
|+
!Title
!Short description
!Creator
!Link
|-
|[[Atlas of the Latin Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the Eighteenth Century]]
|Latin churches, monasteries, convents, ecclesiastical and secular boundaries ([[Atlas of the Latin Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the Eighteenth Century|more...]]).
|[[Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1772
|-
|[[Religions and Denominations in the (Polish) Crown in the Second Half of the Eighteenth Century]]
|Christian churches: Catholic (Greek, Latin and Armenian rites), Orthodox, Protestant (Lutheran, Calvinist, Czech Brethren and Mennonite), Jewish synagogues, Karaite kenesas, Muslim mosques. Boundaries of palatinates and Catholic church administration (Latin and Uniate) around 1772 ([[Religions and Denominations in the (Polish) Crown in the Second Half of the Eighteenth Century|more...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/confessions-crown-1772/
|-
|[[Territorial structure of the Latin Church before World War II]]
|Roman Catholic churches and ecclesiastical boundaries (metropolises, dioceses, deaneries) circa 1938. ([[Territorial structure of the Latin Church before World War II|more...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1938/
|-
|[https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ DataAtlasFontium: a repository of historical data]
|A historical data repository based on GeoNode technology: a web-based platform that allows for the gathering and sharing of spatial data and its metadata, as well as simple visualizations ([https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ more...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Department of Historical Atlas, he Tadeusz Manteuffel Institute of History Polish Academy of Sciences]
|https://data.atlasfontium.pl/
|-
|[https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ Maps of the Past]
|The "Maps of the Past" app presents calibrated old maps, including topographic maps of the Military Geographical Institute from the interwar period, 19th century Prussian and German maps, or old city plans. Plans are underway to add other cartographic editions to the service and application ([https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ more...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Department of Historical Atlas, he Tadeusz Manteuffel Institute of History Polish Academy of Sciences]
|https://atlas.ihpan.edu.pl/pastmaps/
|-
|[https://whgazetteer.org/ World Historical Gazetteer]
|The World Historical Gazetteer (WHG) contains data and services that enable historians to conduct spatial and temporal analysis and visualization, for example, it allows for the reconciliation of geographic-historical data [https://whgazetteer.org/about/ (more...]).
|[https://www.worldhistory.pitt.edu/ World History Center, Department of History, University of Pittsburgh]
|https://whgazetteer.org/search/#
|-
|[https://www.gazetteers.net/meta.html gazetteers.net]
|The application allows searching for and comparing information from several historical databases of localities in present-day Germany and Poland. It supports the identification and aggregation of locations included in different data sets ([https://www.gazetteers.net/meta.html#about more...]).
|[https://www.herder-institut.de/en/welcome/ Herder Institute]; [https://leibniz-ifl.de/ Institute for Regional Geography]; [https://www.uni-giessen.de/jlyou/ Justus Liebig University Giessen]
|https://www.gazetteers.net/app/#/
|-
|[https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ The Historic Gazetteer]
|The application was originally created to identify localities in genealogical and historical research. It contains structures and locations, the history of their affiliation with state and church administrative units and the information on resources ([https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ more...]).
|[https://www.compgen.de Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)]
|http://www.gov.genealogy.net/search/index
|-
|[https://atlas1918.ihpan.edu.pl/ Internet Atlas of Independent Poland]
|An Internet Atlas of Independent Poland is a historical and cartographic portal that presents a reconstruction of Polish lands’ settlement network and administrative divisions at the turn of the 20th century and in the interwar period. In addition to cartographic documentation, the application provides historical information (statistical data) about settlements and entire units of territorial administration.
|[https://ihpan.edu.pl/en/ The Tadeusz Manteuffel Institute of History, Polish Academy of Sciences], and [https://www.gik.pw.edu.pl/gik_en The Faculty of Geodesy and Cartography, Warsaw University of Technology]
|[https://ihpan.edu.pl/en/ https://atlas1918.ihpan.edu.pl/en/]
|-
|[http://www.slownik.ihpan.edu.pl/ Historical and Geographical Dictionary of the Polish Lands in the Middle Ages]
|The dictionary contains source data from the period up to the early 16th century on localities and physiographic objects. The volumes and parts cover provinces and lands. The application allows searching for headings and all words in whole entries.
|[https://ihpan.edu.pl/en/ The Tadeusz Manteuffel Institute of History, Polish Academy of Sciences]
|http://www.slownik.ihpan.edu.pl/
|-
|[https://sdm.upjp2.edu.pl/en Religious Heritage of Lesser Poland]
|The portal contains studies of selected works of art from the Kraków diocese, popular-scientific studies of the history of selected localities and parishes, as well as scans of selected archival materials from the Archive of the Metropolitan Curia in Kraków, the Archive and Library of the Kraków Cathedral Chapter, and the Archive of the Lviv Archdiocese (formerly the Archive of Archbishop Eugeniusz Baziak).

|[https://upjp2.edu.pl/en/ The Pontifical University of John Paul II in Krakow]

[https://archiwum.diecezja.pl/kontakt/ Archive of the Metropolitan Curia in Kraków]

[https://aibkkk.pl/ Archive and Library of the Kraków Cathedral Chapter]

[https://upjp2.edu.pl/uniwersytet/jednostki-poza--i-miedzywydzialowe/archiwum-abpa-eugeniusza-baziaka-w-krakowie Archive of Archbishop Eugeniusz Baziak]

|https://sdm.upjp2.edu.pl/en
|-
|[https://caak.upjp2.edu.pl/o-projekcie Digital Archive of Krakow Archdiocese]
|The portal contains scans of selected archival collections from the Archives of the Lviv Archdiocese (formerly the Archives of Archbishop Eugeniusz Baziak), the Archives of the Metropolitan Curia in Kraków, and parish archives from the Bielsko-Żywiec diocese.

|
[https://upjp2.edu.pl/en/ The Pontifical University of John Paul II in Krakow]

[https://archiwum.diecezja.pl/kontakt/ Archive of the Metropolitan Curia in Kraków]

[https://upjp2.edu.pl/uniwersytet/jednostki-poza--i-miedzywydzialowe/archiwum-abpa-eugeniusza-baziaka-w-krakowie Archive of Archbishop Eugeniusz Baziak]

[https://biblioteka.diecezjabielsko.pl/ Library and archive of Bielsko-Żywiec dioecese]
|https://caak.upjp2.edu.pl/
|-
|[http://ksiegozbioryparafialne.omnino.com.pl/index.php?action=about The base of the parochial book collections of the Catholic Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth during the Stanislaus era]
|The database contains inventories of parochial and parsons' book collections in four Roman Catholic dioceses: Płock, Vilnius, Kraków and Chełm and the Chełm Greek Catholic diocese. Data can be searched according to bibliographic and geographical criteria due to 1772 year.
|[http://ksiegozbioryparafialne.omnino.com.pl/index.php?action=about&page=5 Dr Stanisław Witecki]
|http://ksiegozbioryparafialne.omnino.com.pl/index.php?action=index
|}
[[Category:Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]

Applications

2024-05-20T08:17:12Z

Slon: /* List of useful digital and spatial history applications */

<skin>Chameleon</skin>
[[pl:Aplikacje]]
[[File:LogoOBnGHKwP-en-small.jpg|150x150px|link=Institute_for_the_Historical_Geography_of_the_Church_in_Poland|caption|frameless]]
==List of useful digital and spatial history applications==
{| class="wikitable sortable"
|+
!Title
!Short description
!Creator
!Link
|-
|[[Atlas of the Latin Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the Eighteenth Century]]
|Latin churches, monasteries, convents, ecclesiastical and secular boundaries ([[Atlas of the Latin Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the Eighteenth Century|more...]]).
|[[Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1772
|-
|[[Religions and Denominations in the (Polish) Crown in the Second Half of the Eighteenth Century]]
|Christian churches: Catholic (Greek, Latin and Armenian rites), Orthodox, Protestant (Lutheran, Calvinist, Czech Brethren and Mennonite), Jewish synagogues, Karaite kenesas, Muslim mosques. Boundaries of palatinates and Catholic church administration (Latin and Uniate) around 1772 ([[Religions and Denominations in the (Polish) Crown in the Second Half of the Eighteenth Century|more...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/confessions-crown-1772/
|-
|[[Territorial structure of the Latin Church before World War II]]
|Roman Catholic churches and ecclesiastical boundaries (metropolises, dioceses, deaneries) circa 1938. ([[Territorial structure of the Latin Church before World War II|more...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1938/
|-
|[https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ DataAtlasFontium: a repository of historical data]
|A historical data repository based on GeoNode technology: a web-based platform that allows for the gathering and sharing of spatial data and its metadata, as well as simple visualizations ([https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ more...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Department of Historical Atlas, he Tadeusz Manteuffel Institute of History Polish Academy of Sciences]
|https://data.atlasfontium.pl/
|-
|[https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ Maps of the Past]
|The "Maps of the Past" app presents calibrated old maps, including topographic maps of the Military Geographical Institute from the interwar period, 19th century Prussian and German maps, or old city plans. Plans are underway to add other cartographic editions to the service and application ([https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ more...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Department of Historical Atlas, he Tadeusz Manteuffel Institute of History Polish Academy of Sciences]
|https://atlas.ihpan.edu.pl/pastmaps/
|-
|[https://whgazetteer.org/ World Historical Gazetteer]
|The World Historical Gazetteer (WHG) contains data and services that enable historians to conduct spatial and temporal analysis and visualization, for example, it allows for the reconciliation of geographic-historical data [https://whgazetteer.org/about/ (more...]).
|[https://www.worldhistory.pitt.edu/ World History Center, Department of History, University of Pittsburgh]
|https://whgazetteer.org/search/#
|-
|[https://www.gazetteers.net/meta.html gazetteers.net]
|The application allows searching for and comparing information from several historical databases of localities in present-day Germany and Poland. It supports the identification and aggregation of locations included in different data sets ([https://www.gazetteers.net/meta.html#about more...]).
|[https://www.herder-institut.de/en/welcome/ Herder Institute]; [https://leibniz-ifl.de/ Institute for Regional Geography]; [https://www.uni-giessen.de/jlyou/ Justus Liebig University Giessen]
|https://www.gazetteers.net/app/#/
|-
|[https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ The Historic Gazetteer]
|The application was originally created to identify localities in genealogical and historical research. It contains structures and locations, the history of their affiliation with state and church administrative units and the information on resources ([https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ more...]).
|[https://www.compgen.de Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)]
|http://www.gov.genealogy.net/search/index
|-
|[https://atlas1918.ihpan.edu.pl/ Internet Atlas of Independent Poland]
|An Internet Atlas of Independent Poland is a historical and cartographic portal that presents a reconstruction of Polish lands’ settlement network and administrative divisions at the turn of the 20th century and in the interwar period. In addition to cartographic documentation, the application provides historical information (statistical data) about settlements and entire units of territorial administration.
|[https://ihpan.edu.pl/en/ The Tadeusz Manteuffel Institute of History, Polish Academy of Sciences], and [https://www.gik.pw.edu.pl/gik_en The Faculty of Geodesy and Cartography, Warsaw University of Technology]
|[https://ihpan.edu.pl/en/ https://atlas1918.ihpan.edu.pl/en/]
|-
|[https://sdm.upjp2.edu.pl/en Religious Heritage of Lesser Poland]
|The portal contains studies of selected works of art from the Kraków diocese, popular-scientific studies of the history of selected localities and parishes, as well as scans of selected archival materials from the Archive of the Metropolitan Curia in Kraków, the Archive and Library of the Kraków Cathedral Chapter, and the Archive of the Lviv Archdiocese (formerly the Archive of Archbishop Eugeniusz Baziak).

|[https://upjp2.edu.pl/en/ The Pontifical University of John Paul II in Krakow]

[https://archiwum.diecezja.pl/kontakt/ Archive of the Metropolitan Curia in Kraków]

[https://aibkkk.pl/ Archive and Library of the Kraków Cathedral Chapter]

[https://upjp2.edu.pl/uniwersytet/jednostki-poza--i-miedzywydzialowe/archiwum-abpa-eugeniusza-baziaka-w-krakowie Archive of Archbishop Eugeniusz Baziak]

|https://sdm.upjp2.edu.pl/en
|-
|[https://caak.upjp2.edu.pl/o-projekcie Digital Archive of Krakow Archdiocese]
|The portal contains scans of selected archival collections from the Archives of the Lviv Archdiocese (formerly the Archives of Archbishop Eugeniusz Baziak), the Archives of the Metropolitan Curia in Kraków, and parish archives from the Bielsko-Żywiec diocese.

|
[https://upjp2.edu.pl/en/ The Pontifical University of John Paul II in Krakow]

[https://archiwum.diecezja.pl/kontakt/ Archive of the Metropolitan Curia in Kraków]

[https://upjp2.edu.pl/uniwersytet/jednostki-poza--i-miedzywydzialowe/archiwum-abpa-eugeniusza-baziaka-w-krakowie Archive of Archbishop Eugeniusz Baziak]

[https://biblioteka.diecezjabielsko.pl/ Library and archive of Bielsko-Żywiec dioecese]
|https://caak.upjp2.edu.pl/
|-
|[http://ksiegozbioryparafialne.omnino.com.pl/index.php?action=about The base of the parochial book collections of the Catholic Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth during the Stanislaus era]
|The database contains inventories of parochial and parsons' book collections in four Roman Catholic dioceses: Płock, Vilnius, Kraków and Chełm and the Chełm Greek Catholic diocese. Data can be searched according to bibliographic and geographical criteria due to 1772 year.
|[http://ksiegozbioryparafialne.omnino.com.pl/index.php?action=about&page=5 Dr Stanisław Witecki]
|http://ksiegozbioryparafialne.omnino.com.pl/index.php?action=index
|}
[[Category:Institute for the Historical Geography of the Church in Poland]]

Marek Słoń

2024-05-19T20:32:49Z

Slon: Wyodrębniłem adres email do osobnego wiersza

<skin>chameleon</skin>
[[en:Marek_Słoń_(english_version)]]
[[File:Logo OBnGHKwP.jpg|150x150px|link=Ośrodek_Badań_nad_Geografią_Historyczną_Kościoła_w_Polsce|right|frameless]]
[[File:SlonMarek.jpg|right|frameless|258x258px]]
[https://orcid.org/0000-0001-8208-4743 ORCID: 0000-0001-8208-4743]

email: marek.slon@kul.pl

=== Aktualne zatrudnienie ===
[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]], KUL, adiunkt

=== Życiorys naukowy ===
Studiowałem historię na Uniwersytecie Warszawskim (1986-91), pod kierunkiem prof. Andrzeja Poppe przygotowałem prace magisterską pt. „Życie religijne w późnośredniowiecznym Lwowie”. Następnie podjąłem studia doktoranckie (1993-98) w Instytucie Historii PAN. Pracę doktorską pt. „Szpitale średniowiecznego Wrocławia” obroniłem w 1999 r.; promotorem była prof. Halina Manikowska. Od 1998 r. byłem zatrudniony na pełnym etacie w [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/151-marek-slon/ Instytucie Historii PAN] na stanowisku asystenta, a następnie adiunkta i profesora. Lata 2001-2006 były okresem staży zagranicznych: najpierw w Institut für vergleichende Städtegeschichte w Münster (2001, 12 miesięcy, Fundacja Nauki Polskiej), potem w Maison des Sciences de l’Homme w Paryżu (2004, 6 miesięcy, MSH i miasto Paryż) i wreszcie w Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze (2004-06, 20 miesięcy, Humboldt-Stiftung). Stopień doktora habilitowanego uzyskałem w 2012 r. na podstawie książki „Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie”. W 2009 r. przeszedłem z Pracowni Dziejów Społeczeństwa i Kultury Średniowiecznej do Pracowni (potem Zakładu) Atlasu Historycznego, którą kierowałem do 2020 r. W latach 2016-19 byłem Zastępcą Dyrektora instytutu. Na początku 2023 r. podjąłem pracę na KUL.

=== Zainteresowania naukowe ===

* historia miast i religijności w średniowieczu,
* kartografia historyczna, dane przestrzenne,
* edytorstwo cyfrowe źródeł historycznych.

=== Projekty badawcze ===

* „Szpitale średniowiecznego Wrocławia”, Komitet Badań Naukowych, 1995–1998
* „Hospitäler im Rhein-Maas-Mosel Raum vom 7. bis zum 15. Jh.” Deutsche Forschungsgemeinschaft, Sonderforschungsbereich 235, nr , 5474491, 1997-2002, wykonawca
* „Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI w.”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 11H 11 004080, 2012–2017
* „Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 1aH 15 0373 83, 2015-2021 – kierownik projektu
* “Ontologiczne podstawy budowy historycznych systemów informacji geograficznej”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 2bH 15 0216 83, 2016-2019 – wykonawca, ontohgis.pl
* „Historyczna Ontologia Przestrzeni Miejskiej”, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, nr PPI / APM / 2019/1/00053 / U / 00001, 2019-2022, wykonawca, urbanonto
* „Internetowy Atlas Polski Niepodległej”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Szlakami Polski Niepodległej”, nr 01 SPN 17 0008 18, 2018-2021, wykonawca
* „Atlas historyczny miast polskich: Kalisz”, Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/B/HS3/00549, 2016-2021, wykonawca
* „Atlas Historyczny Polski 2.0”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Społeczna odpowiedzialność nauki”, nr SONP/SP/466930/2020, lata 2020–2022, wykonawca

=== Działalność organizacyjna (aktualna) ===

* Komisja Geografii Historycznej, Polskie Towarzystwo Historyczne – członek komisji
* „Studia Źródłoznawcze” – członek redakcji
* „Studia Geohistorica” – członek redakcji
* „Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski” – redaktor naczelny

=== Publikacje (wybór) ===
1. ''Szpitale lwowskie w wiekach średnich'', „Przegląd Historyczny” 85, 1994, z. 3, s. 221–237; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/47990 Hospitals in the City of Lvov in the Middle Ages]'', „Acta Poloniae Historica” 75, 1997, s. 5–25.

2. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/14972 Średniowieczne rachunki szpitali wrocławskich]'', „Kwartalnik Historyczny” 105, 2, 1998, s. 17–32.

3. ''[https://sbc.org.pl/dlibra/publication/11447/edition/10573/szpitale-sredniowiecznego-wroclawia-slon-marek?language=de Szpitale średniowiecznego Wrocławia]'', Warszawa 2000 [druk 2001]; tłum. niem.: ''Die Spitäler Breslaus im Mittelalter'', Warszawa 2001.

4. ''Szpital a starość w średniowiecznym Wrocławiu'', „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 59, 1999, s. 13–32; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/42482 Hospital and old Age in late-medieval Wrocław]'', „Acta Poloniae Historica” 84, 2001, s. 31–52.

5. ''Zwischen Wucher und Seelenheil. Rentenmarkt und städtische Religiosität im spätmittelalterlichen Breslau'', „Quaestiones Medii Aevii Novae” 7, 2002, s. 145–176.

6. ''„Kein stat findt man der gelich”. Zur vergleichenden mittelalterlichen Spital- und Stadtgeschichte: Polen – Rhein-Maas-Raum'', „Vierteljahrsschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 92, 2005, s. 253–273.

7. ''[https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/77739 Mittelalterliche Neustadtgründungen als wirtschaftliche Investition: das Beispiel Göttingen]'', „Concilum Medii Aevi” 8, 2005, s. 127–144.

8. ''Dlaczego tylko jeden Wrocław? Próba porównania rozwoju aglomeracji miejskich Wrocławia, Pragi, Krakowa i Poznania'', w: ''Sociální svět středovekého mesta'', red. M. Nodl, Praga 2006, s. 119–131; [tłum. niem.:] ''Warum nur ein Breslau? Versuch eines Vergleichs der Entwicklung der Städte Breslau, Prag, Krakau und Posen'', w: ''Breslau und Krakau im hohen und späten Mittelalter. Stadtgestalt – Wohnraum – Lebensstil'', red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2014, s. 9–25.

9. Fundatio civitatis. ''Program fundacyjny procesu lokacyjnego na przykładzie Wrocławia, Krakowa i Poznania'', w: ''Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej'', red. C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz, Wrocław 2006, s. 227–245; tłum. niem: Fundatio civitatis. ''Städtische Lokation und kirchliches Stiftungsprogramm in Breslau, Krakau und Posen,'' w: ''Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen,'' red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2011, s. 107–126.

10. [wraz z z F. Bianchi] ''[http://www.rmoa.unina.it/155/1/RM-Bianchi-Riforme.pdf Le riforme ospedaliere del Quattrocento in Italia e nell’Europa Central]e'', „Ricerche di storia religiosa e sociale”, n.s., 69, 2006, s. 7–45.

11. ''Sukiennictwo w Europie Środkowej i wrocławskie Nowe Miasto'', „Sobótka” 61, 2006, z. 2, s. 211–223; tłum. niem.: ''Mitteleuropäische Wollweberei und die Breslauer Neustadt'', „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau” 47, 2006, s. 199–214.

12. ''[https://www.academia.edu/en/9069066/ALTSTADT_NEUSTADT_SCHADEGARD_ZU_DEN_DREI_STADTGR%C3%9CNDUNGEN_IN_STRALSUND Altstadt, Neustadt, Schadegard. Zu den drei Stadtgründungen in Stralsund]'', „Hansische Geschichtsblätter” 125, 2007, s. 45–62.

13. ''Spitäler in der Kirchenprovinz Gnesen im Mittelalter'', „Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung” 115, 2007, z. 3–4: „Themenschwerpunkt Europäische Spitäler”, s. 209–233.

14. [wraz z z U. Sowiną] ''[http://www.sbc.org.pl/Content/11742/PDF/Balneum_hospitale_wratislaviense.pdf Die Badestube des Heilig-Geist-Spitals zu Breslau]'', w: ''Quellen zur europäischen Spitalgeschichte in Mittelalter und Früher Neuzeit. Sources for the history of hospitals in medieval and early modern Europe'', Bohlau Verlag, Wiedeń 2010, s. 563–580.

15. ''Religijność komunalna w Europie Środkowej późnego średniowiecza'', w: ''Zbožnost středověku'', red. M. Nodl, („Colloquia Mediaevalia Pragensia”, 6), Praga 2007, s. 9–21.

16. ''Entrate stabili in un’economia instabile. Le strategie economiche degli ospedali dell’Europa centrale nel Medioevo: l’esempio di Breslavia'', w: ''Le interazioni fra economia e ambiente biologico nell’Europa preindustriale, secc. XIII–XVIII. Economic and biological interactions in pre-industrial Europe from the 13th to the 18th centuries. Atti della „Quarantunesima settimana di studi”, 26–30 aprile 2009'', a cura di Simonetta Cavaciocchi, Firenze University Press, Florencja 2010, s. 423–436.

17. ''Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie'', „Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna”, Wydawn. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2011, ss. 742.

18. ''L’influence de Hambourg sur le développement des villes de l’espace baltique: l’exemple des villes doubles'', w: ''De la mer du Nord a la mer Baltique. Identités, contacts et communications au Moyen Âge'', red. Alban Gautier, Sébastien Rossignol, Institut de Recherches Historiques du Septentrion, Centre de Gestion de l’Édition Scientifique, Villeneuve d’Ascq 2012, s. 221–230.

19. ''Atlas historyczny Polski. [https://atlasfontium.pl/rejestry-poborowe-kaliskie/ Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.]'', pod red. Marka Słonia, Instytut Historii PAN 2015 /Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2/.

20. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/77663 Pryncypia edytorstwa źródeł historycznych w dobie rewolucji cyfrowe]j'', „Studia Źródłoznawcze” 53, 2015, s. 155–161.

21. ''Sine initio et sine fine. Edycja źródła jako proces zawsze otwarty'', w: ''Editiones sine fine,'' t. 1. pod red. Krzysztofa Kopińskiego, Wojciecha Mrozowicza, Janusza Tandeckiego, Tow. Naukowe w Toruniu, Uniw. Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, s. 131–141.

22. [Wraz z: Michał Słomski] ''[https://www.academia.edu/36198004/Edycje_cyfrowe_%C5%BAr%C3%B3de%C5%82_historycznych_Digital_editions_of_historical_sources_ Edycje cyfrowe źródeł historycznyc]h'', w: ''Jak wydawać teksty dawne'', pod red. Karoliny Borowiec, Doroty Masłej, Tomasza Miki, Doroty Rojszczak-Robińskiej, Staropolskie Spotkania Językoznawcze 2, Poznań 2017, s. 65–84.

23. [Oprac.] ''[https://atlasfontium.pl/wschowa-court-book-pl/ The Court Records of Wschowa (1495–1526). Digital Edition],'' „Studia Geohistorica” 6, 2018, s. 206–219, pod red. M. Słonia i U. Zachary-Związek, oprac. A. Borek, W. Brzeziński, M. Gochna, E. Kalinowski, J. Karczewska, P. Klint, K. Rábai, M. Słomski, M. Słoń, K. Szuba, U. Zachara-Związek, T. Związek, <nowiki>http://www.atlasfontium.pl/index.php?article=wschowa</nowiki> [data dostępu: 27.11.2018].

24. [Wraz z: Arkadiusz Borek, Tomasz Związek, Michał Słomski, Michał Gochna, Grzegorz Myrda] ''[https://doi.org/10.1093/llc/fqz030 Technical and methodological foundations of digital indexing of medieval and early modern court books]'', “Digital Scholarship in the Humanities”, 35 (2020), 2, s. 233–253.

25. ''[https://rcin.org.pl/publication/104508 The Origins of Kazimierz (Outside Cracow) Traced in Sandomierz],'' „Acta Poloniae Historica” 119, 2019, s. 83–99.

26. ''Historischer Atlas von Polen 1880–2020: Die Geschichte einer Idee'', „Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte“, 83, 2020, s. 277-286

27. ''Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze'', cz. 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269223/edition/233470 Mapy, plany]'', cz. 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269226/edition/233469 Komentarz, indeksy]'', red. Marek Słoń, IH PAN, Warszawa 2021 (''Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii'', red. Marek Słoń, Henryk Rutkowski (tłum. ang.: ''Polish Lands of the Crown in the Second Half of the Sixteenth Century'', Part 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269259/edition/233781 Maps, Plans]'', Part 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269261/edition/233782 Commentary, Lists]'', eds. Marek Słoń, Katarzyna Słomska-Przech, IH PAN, Warszawa, 2021 (''Historical Atlas of Poland. Detailed Maps of the Sixteenth Century. Collective Edition of the Series'', eds. Marek Słoń, Henryk Rutkowski)

28. ''Prace nad polskim geoportalem historycznym'', w: ''Od'' Słownika geograficznego Królestwa Polskiego ''do map topograficznych Wojskowego Instytutu Geograficznego'', pod red. Tadeusza Epszteina, Warszawa 2021, s. 17-20.
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Aplikacje

2024-05-08T14:27:08Z

Slon: Dodałem linki w pierwszej kolumnie do ostatnich trzech wierszy tabeli.

<skin>Chameleon</skin>
[[en:Applications]]
== Lista użytecznych aplikacji z zakresu historii cyfrowej i przestrzennej ==
{| class="wikitable sortable"
|+
!Tytuł
!Krótki opis
!Twórca
!Link do wejścia
|-
|[[Atlas Kościoła łacińskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku]]
|Świątynie i domy zakonne Kościoła łacińskiego oraz granice świeckie i kościelne ok. 1772 roku ([[Atlas Kościoła łacińskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku|więcej...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1772
|-
|[[Religie i wyznania w Koronie w II połowie XVIII wieku]]
|Kościoły chrześcijańskie: katolickie (obrządku greckiego, łacińskiego i ormiańskiego), prawosławne, protestanckie (luterańskie, kalwińskie, braci czeskich oraz mennonickie), synagogi żydowskie, kienesy karaimskie, meczety muzułmańskie. Granice województw oraz administracji kościelnej katolickiej (łacińskiej i unickiej) ok. 1772 r. ([[Religie i wyznania w Koronie w II połowie XVIII wieku|więcej...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/confessions-crown-1772/
|-
|[[Struktura terytorialna Kościoła łacińskiego przed II wojną światową]]
|Kościoły rzymskokatolickie oraz granice kościelne (metropolie, diecezje, dekanaty) ok. 1938 r. ([[Struktura terytorialna Kościoła łacińskiego przed II wojną światową|więcej...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1938/
|-
|[https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ DataAtlasFontium: repozytorium danych historycznych]
|Repozytorium danych historycznych działające w oparciu o technologię GeoNode: platformę internetową pozwalająca na gromadzenie i udostępnianie danych przestrzennych oraz ich metadanych, jak również proste wizualizacje ([https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ więcej...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Zakład Atlasu Historycznego, Instytut Historii PAN]
|https://data.atlasfontium.pl/
|-
|[https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ Mapy z przeszłością]
|Aplikacja “Mapy z przeszłością” prezentuje skalibrowane mapy dawne, m.in. mapy topograficzne Wojskowego Instytutu Geograficznego z okresu międzywojennego, dziewiętnastowieczne mapy pruskie i niemieckie czy dawne plany miast. W planach jest dodawanie do usług oraz aplikacji także innych opracowań kartograficznych ([https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ więcej...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Zakład Atlasu Historycznego, Instytut Historii PAN]
|https://atlas.ihpan.edu.pl/pastmaps/
|-
|[https://whgazetteer.org/ World Historical Gazetteer]
|World Historical Gazetteer (WHG) zawiera dane i usługi, które umożliwiają historykom prowadzenie analiz przestrzennych i czasowych oraz ich wizualizację, m.in. pozwala na rekoncyliację danych geograficzno-historycznych [https://whgazetteer.org/about/ (więcej...]).
|[https://www.worldhistory.pitt.edu/ World History Center, Department of History, University of Pittsburgh]
|https://whgazetteer.org/search/#
|-
|[https://www.gazetteers.net/meta.html gazetteers.net]
|Aplikacja umożliwia wyszukiwanie i porównywanie informacji z kilku historycznych baz danych miejscowości na obszarze obecnych Niemiec i Polski. Wspiera identyfikację oraz agregację miejscowości ujętych w różnych zbiorach danych ([https://www.gazetteers.net/meta.html#about wiecej...]).
|[https://www.herder-institut.de/en/welcome/ Herder Institute]; [https://leibniz-ifl.de/ Institute for Regional Geography]; [https://www.uni-giessen.de/jlyou/ Justus Liebig University Giessen]
|https://www.gazetteers.net/app/#/
|-
|[https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ The Historic Gazetteer]
|Aplikacja początkowo stworzona dla identyfikacji miejscowości w badaniach genealogicznych i historycznych. Zawiera obiekty i miejscowości wraz podaniem historii przynależności do jednostek administracji państwowej i kościelnej oraz podstawą informacyjną ([https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ więcej...]).
|[https://www.compgen.de Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)]
|http://www.gov.genealogy.net/search/index
|-
|[https://atlas1918.ihpan.edu.pl Internetowy Atlas Polski Niepodległej]
|Internetowy Atlas Polski Niepodległej jest portalem historyczno-kartograficznym, który prezentuje rekonstrukcję sieci osadniczej i podziałów administracyjnych ziem polskich na przełomie XIX i XX w. i w okresie międzywojennym. Aplikacja dostarcza oprócz dokumentacji kartograficznej, informacje historyczne (dane statystyczne) dotyczące miejscowości i całych jednostek administracji terytorialnej.
|[https://ihpan.edu.pl/ Instytut Historii im. Tadeusz Manteuffla PAN] i [https://www.gik.pw.edu.pl/ Wydział Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej]
|https://atlas1918.ihpan.edu.pl
|-
|[http://www.slownik.ihpan.edu.pl/ Słownik Historyczno-Geograficzny Ziem Polskich w Średniowieczu]
|Słownik zawiera dane źródłówe z okresu do początku XVI w. na temat miejscowości i obiektów fizjograficznych. Tomy i zeszyty obejmują województwa i ziemie. Aplikacja pozwala na wyszukiwanie nagłówków i wszystkich słów w całych hasłach.
|[https://ihpan.edu.pl/ Instytut Historii im. Tadeusz Manteuffla PAN]
|http://www.slownik.ihpan.edu.pl/
|-
|[https://remonterletemps.ign.fr/ Remontez le temps !]
|Geoportal pozwalający na prównanie treści wybranych map historycznych Francji od XVII w. ze współczesnymi danymi kartograficznymi.
|[https://www.ign.fr/ Institut National de l’Information Géographique et Forestière]
|https://remonterletemps.ign.fr/
|}
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Marek Słoń (english version)

2024-05-08T14:24:32Z

Slon:

<skin>chameleon</skin>
[[pl:Marek_Słoń]]
[[File:SlonMarek.jpg|right|frameless|258x258px]]
[https://orcid.org/0000-0001-8208-4743 ORCID: 0000-0001-8208-4743] email: marek.slon@kul.pl

===Employment===
[[Institute for the Historical Geography of the Church in Poland KUL]], Associate Professor at the John Paul II Catholic University of Lublin (KUL)

===Scientific curriculum vitae===
I studied history at the University of Warsaw (1986-91), and under the supervision of Prof. Andrzej Poppe, I prepared my master's thesis entitled. "Religious Life in Late Medieval Lviv". I then undertook doctoral studies (1993-98) at the [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/151-marek-slon/ Instytucie Historii PAN]. I defended my doctoral thesis, "Hospitals of medieval Wrocław", in 1999; the supervisor was Prof. Halina Manikowska. From 1998 I was employed full-time at the Institute of History of the Polish Academy of Sciences as an assistant, and then as an assistant professor. The years 2001-2006 were a period of foreign fellowships: first at the Institut für vergleichende Städtegeschichte in Münster (2001, 12 months, Foundation for Polish Science), then at the Maison des Sciences de l'Homme in Paris (2004, 6 months, MSH and City of Paris) and finally at the Max-Planck-Institut für Geschichte in Göttingen (2004-06, 20 months, Humboldt-Stiftung). I obtained my postdoctoral degree in 2012 on the basis of the book 'Double and Multiple Towns in Medieval Europe'. In 2009, I moved from the Laboratory of Medieval Social and Cultural History to the Laboratory (then Department) of Historical Atlas, which I headed until 2020. From 2016-19 I was Deputy Director of the institute. At the beginning of 2023, I took up a job at the Catholic University of Lublin.

===Research interests===

*history of towns and religiosity in the Middle Ages,
*historical cartopraphy, spatial data,
*digital editing of historical sources.

===Research projects===

*„Szpitale średniowiecznego Wrocławia” (Hospitals of medieval Wrocław), Komitet Badań Naukowych, 1995–1998, PI
*„Hospitäler im Rhein-Maas-Mosel Raum vom 7. bis zum 15. Jh.” Deutsche Forschungsgemeinschaft, Sonderforschungsbereich 235, nr , 5474491, 1997-2002, CO-I
*„Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI w.” (Historical atlas of Poland. Greater Poland in the second half of the 16th century) Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 11H 11 004080, 2012–2017, PI
*„Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii” (Historical Atlas of Poland in the 16th century – supplements to the series), Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 1aH 15 0373 83, 2015-2021, PI
*“Ontologiczne podstawy budowy historycznych systemów informacji geograficznej” (Ontological Foundations for Building Historical Geoinformation Systems), Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 2bH 15 0216 83, 2016-2019 – Co-I, [[ontohgis.pl]]
*„Historyczna Ontologia Przestrzeni Miejskiej” (Historical Ontology of Urban Space (HOUSe)), Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, nr PPI / APM / 2019/1/00053 / U / 00001, 2019-2022, Co-I, [https://urbanonto.ihpan.edu.pl/ urbanonto]
*„Internetowy Atlas Polski Niepodległej” (Internet Atlas of Independent Poland), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Szlakami Polski Niepodległej”, nr 01 SPN 17 0008 18, 2018-2021, Co-I, [https://atlas1918.ihpan.edu.pl IAPN]
*„Atlas historyczny miast polskich: Kalisz” (Historical Atlas of Polish Towns: Kalisz, Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/B/HS3/00549, 2016-2021, Co-I
*„Atlas Historyczny Polski 2.0” (Historical Atlas of Poland 2.0), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Społeczna odpowiedzialność nauki”, nr SONP/SP/466930/2020, lata 2020–2022, Co-I

===Organizational activities (ongoing)===

*Commission for Historical Geography, Polish Historical Association - Member of the Commission
*„Studia Źródłoznawcze” – member of Editorial Board
*„Studia Geohistorica” – editor-in-chief
*„Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski” – editor-in-chief

===Publications (selected)===
1. ''Szpitale lwowskie w wiekach średnich'', „Przegląd Historyczny” 85, 1994, z. 3, p. 221–237; eng. transl.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/47990 Hospitals in the City of Lvov in the Middle Ages]'', „Acta Poloniae Historica” 75, 1997, p. 5–25.

2. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/14972 Średniowieczne rachunki szpitali wrocławskich]'', „Kwartalnik Historyczny” 105, 2, 1998, p. 17–32.

3. ''[https://sbc.org.pl/dlibra/publication/11447/edition/10573/szpitale-sredniowiecznego-wroclawia-slon-marek?language=de Szpitale średniowiecznego Wrocławia]'', Warszawa 2000 [druk 2001]; germ. transl.: ''Die Spitäler Breslaus im Mittelalter'', Warszawa 2001.

4. ''Szpital a starość w średniowiecznym Wrocławiu'', „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 59, 1999, p. 13–32; eng. transl.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/42482 Hospital and old Age in late-medieval Wrocław]'', „Acta Poloniae Historica” 84, 2001, p. 31–52.

5. ''Zwischen Wucher und Seelenheil. Rentenmarkt und städtische Religiosität im spätmittelalterlichen Breslau'', „Quaestiones Medii Aevii Novae” 7, 2002, p. 145–176.

6. ''„Kein stat findt man der gelich”. Zur vergleichenden mittelalterlichen Spital- und Stadtgeschichte: Polen – Rhein-Maas-Raum'', „Vierteljahrsschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 92, 2005, p. 253–273.

7. ''[https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/77739 Mittelalterliche Neustadtgründungen als wirtschaftliche Investition: das Beispiel Göttingen]'', „Concilum Medii Aevi” 8, 2005, p. 127–144.

8. ''Dlaczego tylko jeden Wrocław? Próba porównania rozwoju aglomeracji miejskich Wrocławia, Pragi, Krakowa i Poznania'', in: ''Sociální svět středovekého mesta'', red. M. Nodl, Praga 2006, p. 119–131; [germ. transl.:] ''Warum nur ein Breslau? Versuch eines Vergleichs der Entwicklung der Städte Breslau, Prag, Krakau und Posen'', in: ''Breslau und Krakau im hohen und späten Mittelalter. Stadtgestalt – Wohnraum – Lebensstil'', red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2014, p. 9–25.

9. Fundatio civitatis. ''Program fundacyjny procesu lokacyjnego na przykładzie Wrocławia, Krakowa i Poznania'', in: ''Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej'', red. C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz, Wrocław 2006, p. 227–245; germ. transl: Fundatio civitatis. ''Städtische Lokation und kirchliches Stiftungsprogramm in Breslau, Krakau und Posen,'' in: ''Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen,'' red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2011, p. 107–126.

10. [wraz z z F. Bianchi] ''[http://www.rmoa.unina.it/155/1/RM-Bianchi-Riforme.pdf Le riforme ospedaliere del Quattrocento in Italia e nell’Europa Central]e'', „Ricerche di storia religiosa e sociale”, n.s., 69, 2006, p. 7–45.

11. ''Sukiennictwo w Europie Środkowej i wrocławskie Nowe Miasto'', „Sobótka” 61, 2006, z. 2, p. 211–223; germ. transl.: ''Mitteleuropäische Wollweberei und die Breslauer Neustadt'', „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau” 47, 2006, p. 199–214.

12. ''[https://www.academia.edu/en/9069066/ALTSTADT_NEUSTADT_SCHADEGARD_ZU_DEN_DREI_STADTGR%C3%9CNDUNGEN_IN_STRALSUND Altstadt, Neustadt, Schadegard. Zu den drei Stadtgründungen in Stralsund]'', „Hansische Geschichtsblätter” 125, 2007, p. 45–62.

13. ''Spitäler in der Kirchenprovinz Gnesen im Mittelalter'', „Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung” 115, 2007, z. 3–4: „Themenschwerpunkt Europäische Spitäler”, p. 209–233.

14. [wraz z z U. Sowiną] ''[http://www.sbc.org.pl/Content/11742/PDF/Balneum_hospitale_wratislaviense.pdf Die Badestube des Heilig-Geist-Spitals zu Breslau]'', in: ''Quellen zur europäischen Spitalgeschichte in Mittelalter und Früher Neuzeit. Sources for the history of hospitals in medieval and early modern Europe'', Bohlau Verlag, Wiedeń 2010, p. 563–580.

15. ''Religijność komunalna w Europie Środkowej późnego średniowiecza'', in: ''Zbožnost středověku'', red. M. Nodl, („Colloquia Mediaevalia Pragensia”, 6), Praga 2007, p. 9–21.

16. ''Entrate stabili in un’economia instabile. Le strategie economiche degli ospedali dell’Europa centrale nel Medioevo: l’esempio di Breslavia'', in: ''Le interazioni fra economia e ambiente biologico nell’Europa preindustriale, secc. XIII–XVIII. Economic and biological interactions in pre-industrial Europe from the 13th to the 18th centuries. Atti della „Quarantunesima settimana di studi”, 26–30 aprile 2009'', a cura di Simonetta Cavaciocchi, Firenze University Press, Florencja 2010, p. 423–436.

17. ''Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie'', „Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna”, Wydawn. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2011, ss. 742.

18. ''L’influence de Hambourg sur le développement des villes de l’espace baltique: l’exemple des villes doubles'', in: ''De la mer du Nord a la mer Baltique. Identités, contacts et communications au Moyen Âge'', red. Alban Gautier, Sébastien Rossignol, Institut de Recherches Historiques du Septentrion, Centre de Gestion de l’Édition Scientifique, Villeneuve d’Ascq 2012, p. 221–230.

19. ''Atlas historyczny Polski. [https://atlasfontium.pl/rejestry-poborowe-kaliskie/ Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.]'', pod red. Marka Słonia, Instytut Historii PAN 2015 /Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2/.

20. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/77663 Pryncypia edytorstwa źródeł historycznych w dobie rewolucji cyfrowe]j'', „Studia Źródłoznawcze” 53, 2015, p. 155–161.

21. ''Sine initio et sine fine. Edycja źródła jako proces zawsze otwarty'', in: ''Editiones sine fine,'' t. 1. pod red. Krzysztofa Kopińskiego, Wojciecha Mrozowicza, Janusza Tandeckiego, Tow. Naukowe w Toruniu, Uniw. Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, p. 131–141.

22. [Wraz z: Michał Słomski] ''[https://www.academia.edu/36198004/Edycje_cyfrowe_%C5%BAr%C3%B3de%C5%82_historycznych_Digital_editions_of_historical_sources_ Edycje cyfrowe źródeł historycznyc]h'', in: ''Jak wydawać teksty dawne'', pod red. Karoliny Borowiec, Doroty Masłej, Tomasza Miki, Doroty Rojszczak-Robińskiej, Staropolskie Spotkania Językoznawcze 2, Poznań 2017, p. 65–84.

23. [Oprac.] ''[https://atlasfontium.pl/wschowa-court-book-pl/ The Court Records of Wschowa (1495–1526). Digital Edition],'' „Studia Geohistorica” 6, 2018, p. 206–219, pod red. M. Słonia i U. Zachary-Związek, oprac. A. Borek, W. Brzeziński, M. Gochna, E. Kalinowski, J. Karczewska, P. Klint, K. Rábai, M. Słomski, M. Słoń, K. Szuba, U. Zachara-Związek, T. Związek, <nowiki>http://www.atlasfontium.pl/index.php?article=wschowa</nowiki> [data dostępu: 27.11.2018].

24. [Wraz z: Arkadiusz Borek, Tomasz Związek, Michał Słomski, Michał Gochna, Grzegorz Myrda] ''[https://doi.org/10.1093/llc/fqz030 Technical and methodological foundations of digital indexing of medieval and early modern court books]'', “Digital Scholarship in the Humanities”, 35 (2020), 2, p. 233–253.

25. ''[https://rcin.org.pl/publication/104508 The Origins of Kazimierz (Outside Cracow) Traced in Sandomierz],'' „Acta Poloniae Historica” 119, 2019, p. 83–99.

26. ''Historischer Atlas von Polen 1880–2020: Die Geschichte einer Idee'', „Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte“, 83, 2020, p. 277-286

27. ''Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze'', cz. 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269223/edition/233470 Mapy, plany]'', cz. 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269226/edition/233469 Komentarz, indeksy]'', red. Marek Słoń, IH PAN, Warszawa 2021 (''Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii'', red. Marek Słoń, Henryk Rutkowski (tłum. ang.: ''Polish Lands of the Crown in the Second Half of the Sixteenth Century'', Part 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269259/edition/233781 Maps, Plans]'', Part 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269261/edition/233782 Commentary, Lists]'', eds. Marek Słoń, Katarzyna Słomska-Przech, IH PAN, Warszawa, 2021 (''Historical Atlas of Poland. Detailed Maps of the Sixteenth Century. Collective Edition of the Series'', eds. Marek Słoń, Henryk Rutkowski)

28. ''Prace nad polskim geoportalem historycznym'', in: ''Od'' Słownika geograficznego Królestwa Polskiego ''do map topograficznych Wojskowego Instytutu Geograficznego'', pod red. Tadeusza Epszteina, Warszawa 2021, p. 17-20.
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Marek Słoń

2024-05-08T14:23:29Z

Slon:

<skin>chameleon</skin>
[[en:Marek_Słoń_(english_version)]]
[[File:SlonMarek.jpg|right|frameless|258x258px]]
[https://orcid.org/0000-0001-8208-4743 ORCID: 0000-0001-8208-4743] email: marek.slon@kul.pl

=== Aktualne zatrudnienie ===
[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]], KUL, adiunkt

=== Życiorys naukowy ===
Studiowałem historię na Uniwersytecie Warszawskim (1986-91), pod kierunkiem prof. Andrzeja Poppe przygotowałem prace magisterską pt. „Życie religijne w późnośredniowiecznym Lwowie”. Następnie podjąłem studia doktoranckie (1993-98) w Instytucie Historii PAN. Pracę doktorską pt. „Szpitale średniowiecznego Wrocławia” obroniłem w 1999 r.; promotorem była prof. Halina Manikowska. Od 1998 r. byłem zatrudniony na pełnym etacie w [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/151-marek-slon/ Instytucie Historii PAN] na stanowisku asystenta, a następnie adiunkta i profesora. Lata 2001-2006 były okresem staży zagranicznych: najpierw w Institut für vergleichende Städtegeschichte w Münster (2001, 12 miesięcy, Fundacja Nauki Polskiej), potem w Maison des Sciences de l’Homme w Paryżu (2004, 6 miesięcy, MSH i miasto Paryż) i wreszcie w Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze (2004-06, 20 miesięcy, Humboldt-Stiftung). Stopień doktora habilitowanego uzyskałem w 2012 r. na podstawie książki „Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie”. W 2009 r. przeszedłem z Pracowni Dziejów Społeczeństwa i Kultury Średniowiecznej do Pracowni (potem Zakładu) Atlasu Historycznego, którą kierowałem do 2020 r. W latach 2016-19 byłem Zastępcą Dyrektora instytutu. Na początku 2023 r. podjąłem pracę na KUL.

=== Zainteresowania naukowe ===

* historia miast i religijności w średniowieczu,
* kartografia historyczna, dane przestrzenne,
* edytorstwo cyfrowe źródeł historycznych.

=== Projekty badawcze ===

* „Szpitale średniowiecznego Wrocławia”, Komitet Badań Naukowych, 1995–1998
* „Hospitäler im Rhein-Maas-Mosel Raum vom 7. bis zum 15. Jh.” Deutsche Forschungsgemeinschaft, Sonderforschungsbereich 235, nr , 5474491, 1997-2002, wykonawca
* „Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI w.”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 11H 11 004080, 2012–2017
* „Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 1aH 15 0373 83, 2015-2021 – kierownik projektu
* “Ontologiczne podstawy budowy historycznych systemów informacji geograficznej”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 2bH 15 0216 83, 2016-2019 – wykonawca, ontohgis.pl
* „Historyczna Ontologia Przestrzeni Miejskiej”, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, nr PPI / APM / 2019/1/00053 / U / 00001, 2019-2022, wykonawca, urbanonto
* „Internetowy Atlas Polski Niepodległej”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Szlakami Polski Niepodległej”, nr 01 SPN 17 0008 18, 2018-2021, wykonawca
* „Atlas historyczny miast polskich: Kalisz”, Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/B/HS3/00549, 2016-2021, wykonawca
* „Atlas Historyczny Polski 2.0”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Społeczna odpowiedzialność nauki”, nr SONP/SP/466930/2020, lata 2020–2022, wykonawca

=== Działalność organizacyjna (aktualna) ===

* Komisja Geografii Historycznej, Polskie Towarzystwo Historyczne – członek komisji
* „Studia Źródłoznawcze” – członek redakcji
* „Studia Geohistorica” – członek redakcji
* „Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski” – redaktor naczelny

=== Publikacje (wybór) ===
1. ''Szpitale lwowskie w wiekach średnich'', „Przegląd Historyczny” 85, 1994, z. 3, s. 221–237; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/47990 Hospitals in the City of Lvov in the Middle Ages]'', „Acta Poloniae Historica” 75, 1997, s. 5–25.

2. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/14972 Średniowieczne rachunki szpitali wrocławskich]'', „Kwartalnik Historyczny” 105, 2, 1998, s. 17–32.

3. ''[https://sbc.org.pl/dlibra/publication/11447/edition/10573/szpitale-sredniowiecznego-wroclawia-slon-marek?language=de Szpitale średniowiecznego Wrocławia]'', Warszawa 2000 [druk 2001]; tłum. niem.: ''Die Spitäler Breslaus im Mittelalter'', Warszawa 2001.

4. ''Szpital a starość w średniowiecznym Wrocławiu'', „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 59, 1999, s. 13–32; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/42482 Hospital and old Age in late-medieval Wrocław]'', „Acta Poloniae Historica” 84, 2001, s. 31–52.

5. ''Zwischen Wucher und Seelenheil. Rentenmarkt und städtische Religiosität im spätmittelalterlichen Breslau'', „Quaestiones Medii Aevii Novae” 7, 2002, s. 145–176.

6. ''„Kein stat findt man der gelich”. Zur vergleichenden mittelalterlichen Spital- und Stadtgeschichte: Polen – Rhein-Maas-Raum'', „Vierteljahrsschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 92, 2005, s. 253–273.

7. ''[https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/77739 Mittelalterliche Neustadtgründungen als wirtschaftliche Investition: das Beispiel Göttingen]'', „Concilum Medii Aevi” 8, 2005, s. 127–144.

8. ''Dlaczego tylko jeden Wrocław? Próba porównania rozwoju aglomeracji miejskich Wrocławia, Pragi, Krakowa i Poznania'', w: ''Sociální svět středovekého mesta'', red. M. Nodl, Praga 2006, s. 119–131; [tłum. niem.:] ''Warum nur ein Breslau? Versuch eines Vergleichs der Entwicklung der Städte Breslau, Prag, Krakau und Posen'', w: ''Breslau und Krakau im hohen und späten Mittelalter. Stadtgestalt – Wohnraum – Lebensstil'', red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2014, s. 9–25.

9. Fundatio civitatis. ''Program fundacyjny procesu lokacyjnego na przykładzie Wrocławia, Krakowa i Poznania'', w: ''Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej'', red. C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz, Wrocław 2006, s. 227–245; tłum. niem: Fundatio civitatis. ''Städtische Lokation und kirchliches Stiftungsprogramm in Breslau, Krakau und Posen,'' w: ''Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen,'' red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2011, s. 107–126.

10. [wraz z z F. Bianchi] ''[http://www.rmoa.unina.it/155/1/RM-Bianchi-Riforme.pdf Le riforme ospedaliere del Quattrocento in Italia e nell’Europa Central]e'', „Ricerche di storia religiosa e sociale”, n.s., 69, 2006, s. 7–45.

11. ''Sukiennictwo w Europie Środkowej i wrocławskie Nowe Miasto'', „Sobótka” 61, 2006, z. 2, s. 211–223; tłum. niem.: ''Mitteleuropäische Wollweberei und die Breslauer Neustadt'', „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau” 47, 2006, s. 199–214.

12. ''[https://www.academia.edu/en/9069066/ALTSTADT_NEUSTADT_SCHADEGARD_ZU_DEN_DREI_STADTGR%C3%9CNDUNGEN_IN_STRALSUND Altstadt, Neustadt, Schadegard. Zu den drei Stadtgründungen in Stralsund]'', „Hansische Geschichtsblätter” 125, 2007, s. 45–62.

13. ''Spitäler in der Kirchenprovinz Gnesen im Mittelalter'', „Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung” 115, 2007, z. 3–4: „Themenschwerpunkt Europäische Spitäler”, s. 209–233.

14. [wraz z z U. Sowiną] ''[http://www.sbc.org.pl/Content/11742/PDF/Balneum_hospitale_wratislaviense.pdf Die Badestube des Heilig-Geist-Spitals zu Breslau]'', w: ''Quellen zur europäischen Spitalgeschichte in Mittelalter und Früher Neuzeit. Sources for the history of hospitals in medieval and early modern Europe'', Bohlau Verlag, Wiedeń 2010, s. 563–580.

15. ''Religijność komunalna w Europie Środkowej późnego średniowiecza'', w: ''Zbožnost středověku'', red. M. Nodl, („Colloquia Mediaevalia Pragensia”, 6), Praga 2007, s. 9–21.

16. ''Entrate stabili in un’economia instabile. Le strategie economiche degli ospedali dell’Europa centrale nel Medioevo: l’esempio di Breslavia'', w: ''Le interazioni fra economia e ambiente biologico nell’Europa preindustriale, secc. XIII–XVIII. Economic and biological interactions in pre-industrial Europe from the 13th to the 18th centuries. Atti della „Quarantunesima settimana di studi”, 26–30 aprile 2009'', a cura di Simonetta Cavaciocchi, Firenze University Press, Florencja 2010, s. 423–436.

17. ''Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie'', „Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna”, Wydawn. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2011, ss. 742.

18. ''L’influence de Hambourg sur le développement des villes de l’espace baltique: l’exemple des villes doubles'', w: ''De la mer du Nord a la mer Baltique. Identités, contacts et communications au Moyen Âge'', red. Alban Gautier, Sébastien Rossignol, Institut de Recherches Historiques du Septentrion, Centre de Gestion de l’Édition Scientifique, Villeneuve d’Ascq 2012, s. 221–230.

19. ''Atlas historyczny Polski. [https://atlasfontium.pl/rejestry-poborowe-kaliskie/ Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.]'', pod red. Marka Słonia, Instytut Historii PAN 2015 /Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2/.

20. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/77663 Pryncypia edytorstwa źródeł historycznych w dobie rewolucji cyfrowe]j'', „Studia Źródłoznawcze” 53, 2015, s. 155–161.

21. ''Sine initio et sine fine. Edycja źródła jako proces zawsze otwarty'', w: ''Editiones sine fine,'' t. 1. pod red. Krzysztofa Kopińskiego, Wojciecha Mrozowicza, Janusza Tandeckiego, Tow. Naukowe w Toruniu, Uniw. Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, s. 131–141.

22. [Wraz z: Michał Słomski] ''[https://www.academia.edu/36198004/Edycje_cyfrowe_%C5%BAr%C3%B3de%C5%82_historycznych_Digital_editions_of_historical_sources_ Edycje cyfrowe źródeł historycznyc]h'', w: ''Jak wydawać teksty dawne'', pod red. Karoliny Borowiec, Doroty Masłej, Tomasza Miki, Doroty Rojszczak-Robińskiej, Staropolskie Spotkania Językoznawcze 2, Poznań 2017, s. 65–84.

23. [Oprac.] ''[https://atlasfontium.pl/wschowa-court-book-pl/ The Court Records of Wschowa (1495–1526). Digital Edition],'' „Studia Geohistorica” 6, 2018, s. 206–219, pod red. M. Słonia i U. Zachary-Związek, oprac. A. Borek, W. Brzeziński, M. Gochna, E. Kalinowski, J. Karczewska, P. Klint, K. Rábai, M. Słomski, M. Słoń, K. Szuba, U. Zachara-Związek, T. Związek, <nowiki>http://www.atlasfontium.pl/index.php?article=wschowa</nowiki> [data dostępu: 27.11.2018].

24. [Wraz z: Arkadiusz Borek, Tomasz Związek, Michał Słomski, Michał Gochna, Grzegorz Myrda] ''[https://doi.org/10.1093/llc/fqz030 Technical and methodological foundations of digital indexing of medieval and early modern court books]'', “Digital Scholarship in the Humanities”, 35 (2020), 2, s. 233–253.

25. ''[https://rcin.org.pl/publication/104508 The Origins of Kazimierz (Outside Cracow) Traced in Sandomierz],'' „Acta Poloniae Historica” 119, 2019, s. 83–99.

26. ''Historischer Atlas von Polen 1880–2020: Die Geschichte einer Idee'', „Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte“, 83, 2020, s. 277-286

27. ''Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze'', cz. 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269223/edition/233470 Mapy, plany]'', cz. 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269226/edition/233469 Komentarz, indeksy]'', red. Marek Słoń, IH PAN, Warszawa 2021 (''Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii'', red. Marek Słoń, Henryk Rutkowski (tłum. ang.: ''Polish Lands of the Crown in the Second Half of the Sixteenth Century'', Part 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269259/edition/233781 Maps, Plans]'', Part 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269261/edition/233782 Commentary, Lists]'', eds. Marek Słoń, Katarzyna Słomska-Przech, IH PAN, Warszawa, 2021 (''Historical Atlas of Poland. Detailed Maps of the Sixteenth Century. Collective Edition of the Series'', eds. Marek Słoń, Henryk Rutkowski)

28. ''Prace nad polskim geoportalem historycznym'', w: ''Od'' Słownika geograficznego Królestwa Polskiego ''do map topograficznych Wojskowego Instytutu Geograficznego'', pod red. Tadeusza Epszteina, Warszawa 2021, s. 17-20.
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Marek Słoń (english version)

2024-05-07T15:40:52Z

Slon: Stworzyłem angielską wersję strony istniejącej wcześniej po polsku.

<skin>chameleon</skin>
[[File:SlonMarek.jpg|right|frameless|258x258px]]
[https://orcid.org/0000-0001-8208-4743 ORCID: 0000-0001-8208-4743] email: marek.slon@kul.pl

===Employment===
[[Institute for the Historical Geography of the Church in Poland KUL]], Associate Professor at the John Paul II Catholic University of Lublin (KUL)

===Scientific curriculum vitae===
I studied history at the University of Warsaw (1986-91), and under the supervision of Prof. Andrzej Poppe, I prepared my master's thesis entitled. "Religious Life in Late Medieval Lviv". I then undertook doctoral studies (1993-98) at the [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/151-marek-slon/ Instytucie Historii PAN]. I defended my doctoral thesis, "Hospitals of medieval Wrocław", in 1999; the supervisor was Prof. Halina Manikowska. From 1998 I was employed full-time at the Institute of History of the Polish Academy of Sciences as an assistant, and then as an assistant professor. The years 2001-2006 were a period of foreign fellowships: first at the Institut für vergleichende Städtegeschichte in Münster (2001, 12 months, Foundation for Polish Science), then at the Maison des Sciences de l'Homme in Paris (2004, 6 months, MSH and City of Paris) and finally at the Max-Planck-Institut für Geschichte in Göttingen (2004-06, 20 months, Humboldt-Stiftung). I obtained my postdoctoral degree in 2012 on the basis of the book 'Double and Multiple Towns in Medieval Europe'. In 2009, I moved from the Laboratory of Medieval Social and Cultural History to the Laboratory (then Department) of Historical Atlas, which I headed until 2020. From 2016-19 I was Deputy Director of the institute. At the beginning of 2023, I took up a job at the Catholic University of Lublin.

===Research interests===

*history of towns and religiosity in the Middle Ages,
*historical cartopraphy, spatial data,
*digital editing of historical sources.

===Research projects===

*„Szpitale średniowiecznego Wrocławia” (Hospitals of medieval Wrocław), Komitet Badań Naukowych, 1995–1998, PI
*„Hospitäler im Rhein-Maas-Mosel Raum vom 7. bis zum 15. Jh.” Deutsche Forschungsgemeinschaft, Sonderforschungsbereich 235, nr , 5474491, 1997-2002, CO-I
*„Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI w.” (Historical atlas of Poland. Greater Poland in the second half of the 16th century) Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 11H 11 004080, 2012–2017, PI
*„Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii” (Historical Atlas of Poland in the 16th century – supplements to the series), Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 1aH 15 0373 83, 2015-2021, PI
*“Ontologiczne podstawy budowy historycznych systemów informacji geograficznej” (Ontological Foundations for Building Historical Geoinformation Systems), Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 2bH 15 0216 83, 2016-2019 – Co-I, [[ontohgis.pl]]
*„Historyczna Ontologia Przestrzeni Miejskiej” (Historical Ontology of Urban Space (HOUSe)), Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, nr PPI / APM / 2019/1/00053 / U / 00001, 2019-2022, Co-I, [https://urbanonto.ihpan.edu.pl/ urbanonto]
*„Internetowy Atlas Polski Niepodległej” (Internet Atlas of Independent Poland), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Szlakami Polski Niepodległej”, nr 01 SPN 17 0008 18, 2018-2021, Co-I, [https://atlas1918.ihpan.edu.pl IAPN]
*„Atlas historyczny miast polskich: Kalisz” (Historical Atlas of Polish Towns: Kalisz, Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/B/HS3/00549, 2016-2021, Co-I
*„Atlas Historyczny Polski 2.0” (Historical Atlas of Poland 2.0), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Społeczna odpowiedzialność nauki”, nr SONP/SP/466930/2020, lata 2020–2022, Co-I

===Organizational activities (ongoing)===

*Commission for Historical Geography, Polish Historical Association - Member of the Commission
*„Studia Źródłoznawcze” – member of Editorial Board
*„Studia Geohistorica” – editor-in-chief
*„Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski” – editor-in-chief

===Publications (selected)===
1. ''Szpitale lwowskie w wiekach średnich'', „Przegląd Historyczny” 85, 1994, z. 3, p. 221–237; eng. transl.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/47990 Hospitals in the City of Lvov in the Middle Ages]'', „Acta Poloniae Historica” 75, 1997, p. 5–25.

2. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/14972 Średniowieczne rachunki szpitali wrocławskich]'', „Kwartalnik Historyczny” 105, 2, 1998, p. 17–32.

3. ''[https://sbc.org.pl/dlibra/publication/11447/edition/10573/szpitale-sredniowiecznego-wroclawia-slon-marek?language=de Szpitale średniowiecznego Wrocławia]'', Warszawa 2000 [druk 2001]; germ. transl.: ''Die Spitäler Breslaus im Mittelalter'', Warszawa 2001.

4. ''Szpital a starość w średniowiecznym Wrocławiu'', „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 59, 1999, p. 13–32; eng. transl.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/42482 Hospital and old Age in late-medieval Wrocław]'', „Acta Poloniae Historica” 84, 2001, p. 31–52.

5. ''Zwischen Wucher und Seelenheil. Rentenmarkt und städtische Religiosität im spätmittelalterlichen Breslau'', „Quaestiones Medii Aevii Novae” 7, 2002, p. 145–176.

6. ''„Kein stat findt man der gelich”. Zur vergleichenden mittelalterlichen Spital- und Stadtgeschichte: Polen – Rhein-Maas-Raum'', „Vierteljahrsschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 92, 2005, p. 253–273.

7. ''[https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/77739 Mittelalterliche Neustadtgründungen als wirtschaftliche Investition: das Beispiel Göttingen]'', „Concilum Medii Aevi” 8, 2005, p. 127–144.

8. ''Dlaczego tylko jeden Wrocław? Próba porównania rozwoju aglomeracji miejskich Wrocławia, Pragi, Krakowa i Poznania'', in: ''Sociální svět středovekého mesta'', red. M. Nodl, Praga 2006, p. 119–131; [germ. transl.:] ''Warum nur ein Breslau? Versuch eines Vergleichs der Entwicklung der Städte Breslau, Prag, Krakau und Posen'', in: ''Breslau und Krakau im hohen und späten Mittelalter. Stadtgestalt – Wohnraum – Lebensstil'', red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2014, p. 9–25.

9. Fundatio civitatis. ''Program fundacyjny procesu lokacyjnego na przykładzie Wrocławia, Krakowa i Poznania'', in: ''Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej'', red. C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz, Wrocław 2006, p. 227–245; germ. transl: Fundatio civitatis. ''Städtische Lokation und kirchliches Stiftungsprogramm in Breslau, Krakau und Posen,'' in: ''Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen,'' red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2011, p. 107–126.

10. [wraz z z F. Bianchi] ''[http://www.rmoa.unina.it/155/1/RM-Bianchi-Riforme.pdf Le riforme ospedaliere del Quattrocento in Italia e nell’Europa Central]e'', „Ricerche di storia religiosa e sociale”, n.s., 69, 2006, p. 7–45.

11. ''Sukiennictwo w Europie Środkowej i wrocławskie Nowe Miasto'', „Sobótka” 61, 2006, z. 2, p. 211–223; germ. transl.: ''Mitteleuropäische Wollweberei und die Breslauer Neustadt'', „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau” 47, 2006, p. 199–214.

12. ''[https://www.academia.edu/en/9069066/ALTSTADT_NEUSTADT_SCHADEGARD_ZU_DEN_DREI_STADTGR%C3%9CNDUNGEN_IN_STRALSUND Altstadt, Neustadt, Schadegard. Zu den drei Stadtgründungen in Stralsund]'', „Hansische Geschichtsblätter” 125, 2007, p. 45–62.

13. ''Spitäler in der Kirchenprovinz Gnesen im Mittelalter'', „Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung” 115, 2007, z. 3–4: „Themenschwerpunkt Europäische Spitäler”, p. 209–233.

14. [wraz z z U. Sowiną] ''[http://www.sbc.org.pl/Content/11742/PDF/Balneum_hospitale_wratislaviense.pdf Die Badestube des Heilig-Geist-Spitals zu Breslau]'', in: ''Quellen zur europäischen Spitalgeschichte in Mittelalter und Früher Neuzeit. Sources for the history of hospitals in medieval and early modern Europe'', Bohlau Verlag, Wiedeń 2010, p. 563–580.

15. ''Religijność komunalna w Europie Środkowej późnego średniowiecza'', in: ''Zbožnost středověku'', red. M. Nodl, („Colloquia Mediaevalia Pragensia”, 6), Praga 2007, p. 9–21.

16. ''Entrate stabili in un’economia instabile. Le strategie economiche degli ospedali dell’Europa centrale nel Medioevo: l’esempio di Breslavia'', in: ''Le interazioni fra economia e ambiente biologico nell’Europa preindustriale, secc. XIII–XVIII. Economic and biological interactions in pre-industrial Europe from the 13th to the 18th centuries. Atti della „Quarantunesima settimana di studi”, 26–30 aprile 2009'', a cura di Simonetta Cavaciocchi, Firenze University Press, Florencja 2010, p. 423–436.

17. ''Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie'', „Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna”, Wydawn. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2011, ss. 742.

18. ''L’influence de Hambourg sur le développement des villes de l’espace baltique: l’exemple des villes doubles'', in: ''De la mer du Nord a la mer Baltique. Identités, contacts et communications au Moyen Âge'', red. Alban Gautier, Sébastien Rossignol, Institut de Recherches Historiques du Septentrion, Centre de Gestion de l’Édition Scientifique, Villeneuve d’Ascq 2012, p. 221–230.

19. ''Atlas historyczny Polski. [https://atlasfontium.pl/rejestry-poborowe-kaliskie/ Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.]'', pod red. Marka Słonia, Instytut Historii PAN 2015 /Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2/.

20. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/77663 Pryncypia edytorstwa źródeł historycznych w dobie rewolucji cyfrowe]j'', „Studia Źródłoznawcze” 53, 2015, p. 155–161.

21. ''Sine initio et sine fine. Edycja źródła jako proces zawsze otwarty'', in: ''Editiones sine fine,'' t. 1. pod red. Krzysztofa Kopińskiego, Wojciecha Mrozowicza, Janusza Tandeckiego, Tow. Naukowe w Toruniu, Uniw. Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, p. 131–141.

22. [Wraz z: Michał Słomski] ''[https://www.academia.edu/36198004/Edycje_cyfrowe_%C5%BAr%C3%B3de%C5%82_historycznych_Digital_editions_of_historical_sources_ Edycje cyfrowe źródeł historycznyc]h'', in: ''Jak wydawać teksty dawne'', pod red. Karoliny Borowiec, Doroty Masłej, Tomasza Miki, Doroty Rojszczak-Robińskiej, Staropolskie Spotkania Językoznawcze 2, Poznań 2017, p. 65–84.

23. [Oprac.] ''[https://atlasfontium.pl/wschowa-court-book-pl/ The Court Records of Wschowa (1495–1526). Digital Edition],'' „Studia Geohistorica” 6, 2018, p. 206–219, pod red. M. Słonia i U. Zachary-Związek, oprac. A. Borek, W. Brzeziński, M. Gochna, E. Kalinowski, J. Karczewska, P. Klint, K. Rábai, M. Słomski, M. Słoń, K. Szuba, U. Zachara-Związek, T. Związek, <nowiki>http://www.atlasfontium.pl/index.php?article=wschowa</nowiki> [data dostępu: 27.11.2018].

24. [Wraz z: Arkadiusz Borek, Tomasz Związek, Michał Słomski, Michał Gochna, Grzegorz Myrda] ''[https://doi.org/10.1093/llc/fqz030 Technical and methodological foundations of digital indexing of medieval and early modern court books]'', “Digital Scholarship in the Humanities”, 35 (2020), 2, p. 233–253.

25. ''[https://rcin.org.pl/publication/104508 The Origins of Kazimierz (Outside Cracow) Traced in Sandomierz],'' „Acta Poloniae Historica” 119, 2019, p. 83–99.

26. ''Historischer Atlas von Polen 1880–2020: Die Geschichte einer Idee'', „Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte“, 83, 2020, p. 277-286

27. ''Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze'', cz. 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269223/edition/233470 Mapy, plany]'', cz. 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269226/edition/233469 Komentarz, indeksy]'', red. Marek Słoń, IH PAN, Warszawa 2021 (''Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii'', red. Marek Słoń, Henryk Rutkowski (tłum. ang.: ''Polish Lands of the Crown in the Second Half of the Sixteenth Century'', Part 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269259/edition/233781 Maps, Plans]'', Part 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269261/edition/233782 Commentary, Lists]'', eds. Marek Słoń, Katarzyna Słomska-Przech, IH PAN, Warszawa, 2021 (''Historical Atlas of Poland. Detailed Maps of the Sixteenth Century. Collective Edition of the Series'', eds. Marek Słoń, Henryk Rutkowski)

28. ''Prace nad polskim geoportalem historycznym'', in: ''Od'' Słownika geograficznego Królestwa Polskiego ''do map topograficznych Wojskowego Instytutu Geograficznego'', pod red. Tadeusza Epszteina, Warszawa 2021, p. 17-20.
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Aplikacje

2024-05-07T15:07:41Z

Slon: Dodałem trzy aplikacje: IAPN, SHG i francuski IGN

<skin>Chameleon</skin>
[[en:Applications]]
== Lista użytecznych aplikacji z zakresu historii cyfrowej i przestrzennej ==
{| class="wikitable sortable"
|+
!Tytuł
!Krótki opis
!Twórca
!Link do wejścia
|-
|[[Atlas Kościoła łacińskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku]]
|Świątynie i domy zakonne Kościoła łacińskiego oraz granice świeckie i kościelne ok. 1772 roku ([[Atlas Kościoła łacińskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku|więcej...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1772
|-
|[[Religie i wyznania w Koronie w II połowie XVIII wieku]]
|Kościoły chrześcijańskie: katolickie (obrządku greckiego, łacińskiego i ormiańskiego), prawosławne, protestanckie (luterańskie, kalwińskie, braci czeskich oraz mennonickie), synagogi żydowskie, kienesy karaimskie, meczety muzułmańskie. Granice województw oraz administracji kościelnej katolickiej (łacińskiej i unickiej) ok. 1772 r. ([[Religie i wyznania w Koronie w II połowie XVIII wieku|więcej...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/confessions-crown-1772/
|-
|[[Struktura terytorialna Kościoła łacińskiego przed II wojną światową]]
|Kościoły rzymskokatolickie oraz granice kościelne (metropolie, diecezje, dekanaty) ok. 1938 r. ([[Struktura terytorialna Kościoła łacińskiego przed II wojną światową|więcej...]]).
|[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce|Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]
|https://geo-ecclesiae.kul.pl/apps/latin-church-1938/
|-
|[https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ DataAtlasFontium: repozytorium danych historycznych]
|Repozytorium danych historycznych działające w oparciu o technologię GeoNode: platformę internetową pozwalająca na gromadzenie i udostępnianie danych przestrzennych oraz ich metadanych, jak również proste wizualizacje ([https://atlasfontium.pl/dataatlasfontium-pl/ więcej...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Zakład Atlasu Historycznego, Instytut Historii PAN]
|https://data.atlasfontium.pl/
|-
|[https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ Mapy z przeszłością]
|Aplikacja “Mapy z przeszłością” prezentuje skalibrowane mapy dawne, m.in. mapy topograficzne Wojskowego Instytutu Geograficznego z okresu międzywojennego, dziewiętnastowieczne mapy pruskie i niemieckie czy dawne plany miast. W planach jest dodawanie do usług oraz aplikacji także innych opracowań kartograficznych ([https://atlasfontium.pl/mapy-z-przeszloscia/ więcej...]).
|[https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Zakład Atlasu Historycznego, Instytut Historii PAN]
|https://atlas.ihpan.edu.pl/pastmaps/
|-
|[https://whgazetteer.org/ World Historical Gazetteer]
|World Historical Gazetteer (WHG) zawiera dane i usługi, które umożliwiają historykom prowadzenie analiz przestrzennych i czasowych oraz ich wizualizację, m.in. pozwala na rekoncyliację danych geograficzno-historycznych [https://whgazetteer.org/about/ (więcej...]).
|[https://www.worldhistory.pitt.edu/ World History Center, Department of History, University of Pittsburgh]
|https://whgazetteer.org/search/#
|-
|[https://www.gazetteers.net/meta.html gazetteers.net]
|Aplikacja umożliwia wyszukiwanie i porównywanie informacji z kilku historycznych baz danych miejscowości na obszarze obecnych Niemiec i Polski. Wspiera identyfikację oraz agregację miejscowości ujętych w różnych zbiorach danych ([https://www.gazetteers.net/meta.html#about wiecej...]).
|[https://www.herder-institut.de/en/welcome/ Herder Institute]; [https://leibniz-ifl.de/ Institute for Regional Geography]; [https://www.uni-giessen.de/jlyou/ Justus Liebig University Giessen]
|https://www.gazetteers.net/app/#/
|-
|[https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ The Historic Gazetteer]
|Aplikacja początkowo stworzona dla identyfikacji miejscowości w badaniach genealogicznych i historycznych. Zawiera obiekty i miejscowości wraz podaniem historii przynależności do jednostek administracji państwowej i kościelnej oraz podstawą informacyjną ([https://www.compgen.de/portfolio-item/db-ortsverzeichnis/ więcej...]).
|[https://www.compgen.de Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)]
|http://www.gov.genealogy.net/search/index
|-
|Internetowy Atlas Polski Niepodległej
|Internetowy Atlas Polski Niepodległej jest portalem historyczno-kartograficznym, który prezentuje rekonstrukcję sieci osadniczej i podziałów administracyjnych ziem polskich na przełomie XIX i XX w. i w okresie międzywojennym. Aplikacja dostarcza oprócz dokumentacji kartograficznej, informacje historyczne (dane statystyczne) dotyczące miejscowości i całych jednostek administracji terytorialnej.
|[https://ihpan.edu.pl/ Instytut Historii im. Tadeusz Manteuffla PAN] i [https://www.gik.pw.edu.pl/ Wydział Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej]
|https://atlas1918.ihpan.edu.pl
|-
|Słownik Historyczno-Geograficzny Ziem Polskich w Średniowieczu
|Słownik zawiera dane źródłówe z okresu do początku XVI w. na temat miejscowości i obiektów fizjograficznych. Tomy i zeszyty obejmują województwa i ziemie. Aplikacja pozwala na wyszukiwanie nagłówków i wszystkich słów w całych hasłach.
|[https://ihpan.edu.pl/ Instytut Historii im. Tadeusz Manteuffla PAN]
|http://www.slownik.ihpan.edu.pl/
|-
|Remontez le temps !
|Geoportal pozwalający na prównanie treści wybranych map historycznych Francji od XVII w. ze współczesnymi danymi kartograficznymi.
|[https://www.ign.fr/ Institut National de l’Information Géographique et Forestière]
|https://remonterletemps.ign.fr/
|}
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Marek Słoń

2024-05-07T12:00:37Z

Slon: Poprawiłem literówkę i dodałem zdanie o podjęciu pracy na KUL

<skin>chameleon</skin>
[[File:SlonMarek.jpg|right|frameless|258x258px]]
[https://orcid.org/0000-0001-8208-4743 ORCID: 0000-0001-8208-4743] email: marek.slon@kul.pl

=== Aktualne zatrudnienie ===
[[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]], KUL, adiunkt

=== Życiorys naukowy ===
Studiowałem historię na Uniwersytecie Warszawskim (1986-91), pod kierunkiem prof. Andrzeja Poppe przygotowałem prace magisterską pt. „Życie religijne w późnośredniowiecznym Lwowie”. Następnie podjąłem studia doktoranckie (1993-98) w Instytucie Historii PAN. Pracę doktorską pt. „Szpitale średniowiecznego Wrocławia” obroniłem w 1999 r.; promotorem była prof. Halina Manikowska. Od 1998 r. byłem zatrudniony na pełnym etacie w [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/151-marek-slon/ Instytucie Historii PAN] na stanowisku asystenta, a następnie adiunkta i profesora. Lata 2001-2006 były okresem staży zagranicznych: najpierw w Institut für vergleichende Städtegeschichte w Münster (2001, 12 miesięcy, Fundacja Nauki Polskiej), potem w Maison des Sciences de l’Homme w Paryżu (2004, 6 miesięcy, MSH i miasto Paryż) i wreszcie w Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze (2004-06, 20 miesięcy, Humboldt-Stiftung). Stopień doktora habilitowanego uzyskałem w 2012 r. na podstawie książki „Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie”. W 2009 r. przeszedłem z Pracowni Dziejów Społeczeństwa i Kultury Średniowiecznej do Pracowni (potem Zakładu) Atlasu Historycznego, którą kierowałem do 2020 r. W latach 2016-19 byłem Zastępcą Dyrektora instytutu. Na początku 2023 r. podjąłem pracę na KUL.

=== Zainteresowania naukowe ===

* historia miast i religijności w średniowieczu,
* kartografia historyczna, dane przestrzenne,
* edytorstwo cyfrowe źródeł historycznych.

=== Projekty badawcze ===

* „Szpitale średniowiecznego Wrocławia”, Komitet Badań Naukowych, 1995–1998
* „Hospitäler im Rhein-Maas-Mosel Raum vom 7. bis zum 15. Jh.” Deutsche Forschungsgemeinschaft, Sonderforschungsbereich 235, nr , 5474491, 1997-2002, wykonawca
* „Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI w.”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 11H 11 004080, 2012–2017
* „Atlas historyczny Polski XVI wieku – dopełnienie serii”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 1aH 15 0373 83, 2015-2021 – kierownik projektu
* “Ontologiczne podstawy budowy historycznych systemów informacji geograficznej”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 2bH 15 0216 83, 2016-2019 – wykonawca, ontohgis.pl
* „Historyczna Ontologia Przestrzeni Miejskiej”, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, nr PPI / APM / 2019/1/00053 / U / 00001, 2019-2022, wykonawca, urbanonto
* „Internetowy Atlas Polski Niepodległej”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Szlakami Polski Niepodległej”, nr 01 SPN 17 0008 18, 2018-2021, wykonawca
* „Atlas historyczny miast polskich: Kalisz”, Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/B/HS3/00549, 2016-2021, wykonawca
* „Atlas Historyczny Polski 2.0”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – program „Społeczna odpowiedzialność nauki”, nr SONP/SP/466930/2020, lata 2020–2022, wykonawca

=== Działalność organizacyjna (aktualna) ===

* Komisja Geografii Historycznej, Polskie Towarzystwo Historyczne – członek komisji
* „Studia Źródłoznawcze” – członek redakcji
* „Studia Geohistorica” – członek redakcji
* „Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski” – redaktor naczelny

=== Publikacje (wybór) ===
1. ''Szpitale lwowskie w wiekach średnich'', „Przegląd Historyczny” 85, 1994, z. 3, s. 221–237; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/47990 Hospitals in the City of Lvov in the Middle Ages]'', „Acta Poloniae Historica” 75, 1997, s. 5–25.

2. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/14972 Średniowieczne rachunki szpitali wrocławskich]'', „Kwartalnik Historyczny” 105, 2, 1998, s. 17–32.

3. ''[https://sbc.org.pl/dlibra/publication/11447/edition/10573/szpitale-sredniowiecznego-wroclawia-slon-marek?language=de Szpitale średniowiecznego Wrocławia]'', Warszawa 2000 [druk 2001]; tłum. niem.: ''Die Spitäler Breslaus im Mittelalter'', Warszawa 2001.

4. ''Szpital a starość w średniowiecznym Wrocławiu'', „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 59, 1999, s. 13–32; tłum. ang.: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/42482 Hospital and old Age in late-medieval Wrocław]'', „Acta Poloniae Historica” 84, 2001, s. 31–52.

5. ''Zwischen Wucher und Seelenheil. Rentenmarkt und städtische Religiosität im spätmittelalterlichen Breslau'', „Quaestiones Medii Aevii Novae” 7, 2002, s. 145–176.

6. ''„Kein stat findt man der gelich”. Zur vergleichenden mittelalterlichen Spital- und Stadtgeschichte: Polen – Rhein-Maas-Raum'', „Vierteljahrsschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 92, 2005, s. 253–273.

7. ''[https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/77739 Mittelalterliche Neustadtgründungen als wirtschaftliche Investition: das Beispiel Göttingen]'', „Concilum Medii Aevi” 8, 2005, s. 127–144.

8. ''Dlaczego tylko jeden Wrocław? Próba porównania rozwoju aglomeracji miejskich Wrocławia, Pragi, Krakowa i Poznania'', w: ''Sociální svět středovekého mesta'', red. M. Nodl, Praga 2006, s. 119–131; [tłum. niem.:] ''Warum nur ein Breslau? Versuch eines Vergleichs der Entwicklung der Städte Breslau, Prag, Krakau und Posen'', w: ''Breslau und Krakau im hohen und späten Mittelalter. Stadtgestalt – Wohnraum – Lebensstil'', red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2014, s. 9–25.

9. Fundatio civitatis. ''Program fundacyjny procesu lokacyjnego na przykładzie Wrocławia, Krakowa i Poznania'', w: ''Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej'', red. C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz, Wrocław 2006, s. 227–245; tłum. niem: Fundatio civitatis. ''Städtische Lokation und kirchliches Stiftungsprogramm in Breslau, Krakau und Posen,'' w: ''Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen,'' red. Eduard Mühle, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2011, s. 107–126.

10. [wraz z z F. Bianchi] ''[http://www.rmoa.unina.it/155/1/RM-Bianchi-Riforme.pdf Le riforme ospedaliere del Quattrocento in Italia e nell’Europa Central]e'', „Ricerche di storia religiosa e sociale”, n.s., 69, 2006, s. 7–45.

11. ''Sukiennictwo w Europie Środkowej i wrocławskie Nowe Miasto'', „Sobótka” 61, 2006, z. 2, s. 211–223; tłum. niem.: ''Mitteleuropäische Wollweberei und die Breslauer Neustadt'', „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau” 47, 2006, s. 199–214.

12. ''[https://www.academia.edu/en/9069066/ALTSTADT_NEUSTADT_SCHADEGARD_ZU_DEN_DREI_STADTGR%C3%9CNDUNGEN_IN_STRALSUND Altstadt, Neustadt, Schadegard. Zu den drei Stadtgründungen in Stralsund]'', „Hansische Geschichtsblätter” 125, 2007, s. 45–62.

13. ''Spitäler in der Kirchenprovinz Gnesen im Mittelalter'', „Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung” 115, 2007, z. 3–4: „Themenschwerpunkt Europäische Spitäler”, s. 209–233.

14. [wraz z z U. Sowiną] ''[http://www.sbc.org.pl/Content/11742/PDF/Balneum_hospitale_wratislaviense.pdf Die Badestube des Heilig-Geist-Spitals zu Breslau]'', w: ''Quellen zur europäischen Spitalgeschichte in Mittelalter und Früher Neuzeit. Sources for the history of hospitals in medieval and early modern Europe'', Bohlau Verlag, Wiedeń 2010, s. 563–580.

15. ''Religijność komunalna w Europie Środkowej późnego średniowiecza'', w: ''Zbožnost středověku'', red. M. Nodl, („Colloquia Mediaevalia Pragensia”, 6), Praga 2007, s. 9–21.

16. ''Entrate stabili in un’economia instabile. Le strategie economiche degli ospedali dell’Europa centrale nel Medioevo: l’esempio di Breslavia'', w: ''Le interazioni fra economia e ambiente biologico nell’Europa preindustriale, secc. XIII–XVIII. Economic and biological interactions in pre-industrial Europe from the 13th to the 18th centuries. Atti della „Quarantunesima settimana di studi”, 26–30 aprile 2009'', a cura di Simonetta Cavaciocchi, Firenze University Press, Florencja 2010, s. 423–436.

17. ''Miasta podwójne i wielokrotne w średniowiecznej Europie'', „Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna”, Wydawn. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 2011, ss. 742.

18. ''L’influence de Hambourg sur le développement des villes de l’espace baltique: l’exemple des villes doubles'', w: ''De la mer du Nord a la mer Baltique. Identités, contacts et communications au Moyen Âge'', red. Alban Gautier, Sébastien Rossignol, Institut de Recherches Historiques du Septentrion, Centre de Gestion de l’Édition Scientifique, Villeneuve d’Ascq 2012, s. 221–230.

19. ''Atlas historyczny Polski. [https://atlasfontium.pl/rejestry-poborowe-kaliskie/ Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.]'', pod red. Marka Słonia, Instytut Historii PAN 2015 /Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2/.

20. ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/77663 Pryncypia edytorstwa źródeł historycznych w dobie rewolucji cyfrowe]j'', „Studia Źródłoznawcze” 53, 2015, s. 155–161.

21. ''Sine initio et sine fine. Edycja źródła jako proces zawsze otwarty'', w: ''Editiones sine fine,'' t. 1. pod red. Krzysztofa Kopińskiego, Wojciecha Mrozowicza, Janusza Tandeckiego, Tow. Naukowe w Toruniu, Uniw. Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, s. 131–141.

22. [Wraz z: Michał Słomski] ''[https://www.academia.edu/36198004/Edycje_cyfrowe_%C5%BAr%C3%B3de%C5%82_historycznych_Digital_editions_of_historical_sources_ Edycje cyfrowe źródeł historycznyc]h'', w: ''Jak wydawać teksty dawne'', pod red. Karoliny Borowiec, Doroty Masłej, Tomasza Miki, Doroty Rojszczak-Robińskiej, Staropolskie Spotkania Językoznawcze 2, Poznań 2017, s. 65–84.

23. [Oprac.] ''[https://atlasfontium.pl/wschowa-court-book-pl/ The Court Records of Wschowa (1495–1526). Digital Edition],'' „Studia Geohistorica” 6, 2018, s. 206–219, pod red. M. Słonia i U. Zachary-Związek, oprac. A. Borek, W. Brzeziński, M. Gochna, E. Kalinowski, J. Karczewska, P. Klint, K. Rábai, M. Słomski, M. Słoń, K. Szuba, U. Zachara-Związek, T. Związek, <nowiki>http://www.atlasfontium.pl/index.php?article=wschowa</nowiki> [data dostępu: 27.11.2018].

24. [Wraz z: Arkadiusz Borek, Tomasz Związek, Michał Słomski, Michał Gochna, Grzegorz Myrda] ''[https://doi.org/10.1093/llc/fqz030 Technical and methodological foundations of digital indexing of medieval and early modern court books]'', “Digital Scholarship in the Humanities”, 35 (2020), 2, s. 233–253.

25. ''[https://rcin.org.pl/publication/104508 The Origins of Kazimierz (Outside Cracow) Traced in Sandomierz],'' „Acta Poloniae Historica” 119, 2019, s. 83–99.

26. ''Historischer Atlas von Polen 1880–2020: Die Geschichte einer Idee'', „Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte“, 83, 2020, s. 277-286

27. ''Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze'', cz. 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269223/edition/233470 Mapy, plany]'', cz. 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269226/edition/233469 Komentarz, indeksy]'', red. Marek Słoń, IH PAN, Warszawa 2021 (''Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii'', red. Marek Słoń, Henryk Rutkowski (tłum. ang.: ''Polish Lands of the Crown in the Second Half of the Sixteenth Century'', Part 1: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269259/edition/233781 Maps, Plans]'', Part 2: ''[https://rcin.org.pl/dlibra/publication/269261/edition/233782 Commentary, Lists]'', eds. Marek Słoń, Katarzyna Słomska-Przech, IH PAN, Warszawa, 2021 (''Historical Atlas of Poland. Detailed Maps of the Sixteenth Century. Collective Edition of the Series'', eds. Marek Słoń, Henryk Rutkowski)

28. ''Prace nad polskim geoportalem historycznym'', w: ''Od'' Słownika geograficznego Królestwa Polskiego ''do map topograficznych Wojskowego Instytutu Geograficznego'', pod red. Tadeusza Epszteina, Warszawa 2021, s. 17-20.
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

Polskie i niemieckie geoportale historyczne

2024-04-25T17:27:49Z

Slon: Dodałem logo wszystkich organizatorów warsztatów zgodnie z ustaleniami.

='''<small>Polskie i niemieckie geoportale historyczne: perspektywy uspójnienia klasyfikacji jednostek administracyjnych</small>'''=
<big>Warsztaty organizowane przez [[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]] (KUL), [https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Zakład Atlasu Historycznego] (IH PAN) i [https://www.herder-institut.de/ Instytut Herdera] (Marburg, Niemcy)</big>
[[File:Herder Institut Logo.png|thumb]]
[[File:Logo OBnGHKwP KUL.png|thumb]]
[[File:Logo IH PAN.png|thumb]]
==Informacje organizacyjne==
'''Termin''': wtorek 18 czerwca 2024 r., godz. 9.00-19.30

'''Miejsce''': ICBN 1.12, [https://mapa.targeo.pl/Konstantynow_1j,20,22.5015510,51.2377800?l=92315433b6972e3d ul. Konstantynów 1J, PL-20-708 Lublin], Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II

'''Język obrad''': polski

'''Forma:''' obrady stacjonarne, z transmisją na żywo w Internecie i z możliwością zadawania pytań na czacie; link zostanie podany na tej stronie najpóźniej w przeddzień obrad.

'''Zakres chronologiczn'''y: od średniowiecza do współczesności.

'''Zakres terytorialny''': Polska i Niemcy z Europą w tle.

'''Kontakt''': marek.slon@kul.pl
==Wprowadzenie==
Stworzenie spójnego geoportalu nawet dla jednego tylko kraju i jednej kategorii obiektów, np. jednostek administracyjnych, jest ogromnym wyzwaniem. Wymaga wypracowania na podstawie topologii względnie jednolitej klasyfikacji obiektów z różnych epok, należących do różnych systemów prawnych, niejednolicie odzwierciedlonych w źródłach. Ponadto dla wcześniejszych okresów historycznych informacje na ten temat są co najwyżej szczątkowe. Próba połączenia geoportali dwóch krajów piętrzy te trudności. Główną trudnością jest nie tylko język odzwierciedlający odmienne tradycje historyczne, lecz także założenia wyjściowe, stan badań, reguły zarządzania danymi referencyjnymi, stawiane cele. Z drugiej strony wiele rozwiązań wypracowanych w dotychczasowych projektach może znaleźć zastosowanie po drugiej stronie granicy i zarazem przyczynić się do większej spójności zasobów, tym bardziej, że znaczna obiektów może - i powinna - być klasyfikowana według jednolitych standardów.

Celem warsztatów nie jest ustalenie takiej listy, lecz wypracowanie procedur służących dalszej współpracy na tym polu. Ma temu służyć przede wszystkim wymiana doświadczeń nabytych w dotychczasowych projektach, już zakończonych i jeszcze trwających. Przyjrzymy się wspólnie, jak były tworzone listy obiektów dla konkretnego zbioru danych: od wypisów z zasobów źródłowych i opracowań, tekstowych i kartograficznych, poprzez proces ich ujednolicania, uzupełniania listy i jej skracania poprzez generalizację pojęć, zarządzania tymi zmianami, porządkowania zasobów na końcowym etapie, łączenia ich z danymi zewnętrznymi, przede wszystkim tymi o charakterze referencyjnym, rodzaje wykorzystanych narzędzi organizacyjnych, formalnych i informatycznych. Mamy nadzieję, że przynajmniej część procedur zastosowanych z powodzeniem w obrębie jednego projektu będzie można wykorzystać również we współpracy międzyprojektowej i międzynarodowej.
==Program==
'''8.30-8.40''' ''Otwarcie warsztatów, komunikaty, powitanie gości.''

'''8.40-10.00''' ''I. Sesja wstępna''

Prowadzenie: [[Marek Słoń]]

Krótka prezentacja charakteru projektów (5-10 minut na każdy) realizowanych przez organizatorów warsztatów.

'''10.30-11.30''' ''II. Synchroniczne zróżnicowanie struktur terytorialnych''

Moderacja: [https://www.herder-institut.de/profile/dariusz-gierczak/ Dariusz Gierczak]

Współistnienie różnych podziałów przestrzennych na danym terenie w jednym momencie, zarówno obecnie, jak w przeszłości, np. jednostki administracyjne, skarbowe i sądowe (sądownictwo wyższe i niższe), państwowe i kościelne (różne religie i wyznania), strefy wydzielone, jednostki terytorialne i terytorialno-personalne na jednym obszarze - modele klasyfikacji tej różnorodności.

'''12.00-13.00''' ''III. Diachroniczne zróżnicowanie struktur terytorialnych''

Moderacja: [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/wieslawa-duzy/ Wiesława Duży]

Potrzeby i możliwości łączenia systemów (przestrzennych, nazewniczych) z różnych epok, w tym nakładanie się na siebie na tym samym obszarze zasadniczo odmiennych tradycji prawno- administracyjnych wskutek przesunięcia granic, z polsko-niemiecką na czele; rozwiązania dla tych przypadków jako domyślny model dla uspójnienia klasyfikacji między tymi krajami i szerzej - uniwersalnymi.

13.00-14.30 przerwa na obiad

'''14.30-15.30''' ''IV. Warstwa źródłowa, warstwa krytyczna, warstwa referencyjna''

Moderacja: [https://www.herder-institut.de/profile/slawomir-brzezicki/ Sławomir Brzezicki]

Droga od informacji źródłowej do ustaleń, które mogą być podstawą dla danych referencyjnych; możliwość jej odtworzenia i weryfikacji, problem kompatybilności, rzetelności i referencyjności zasobów w sytuacji, gdy rośnie liczba dostępnych baz danych przestrzennych obejmujących większe regiony świata, a nawet cały świat (np. TERYT, Gemeinsame Normdatei, Wikidata, GOV, GeoNames), zwłaszcza w kontekście maszynowego zbierania danych.

'''16.00-17.00''' ''V. Organizacja zarządzania danymi referencyjnymi''

Moderacja: [[Bogumił Szady]]

Obecna praktyka - i jej brak - w Niemczech i w Polsce; problem zróżnicowanego podejścia do struktury i zaszeregowania danych – różnice w logice układu; perspektywy budowy systemów w obu krajach, w UE i szerzej.

'''17.30-18.30''' ''VI. Wizualizacja danych dotyczących podziałów administracyjnych''

Moderacja: [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/tomasz-panecki/ Tomasz Panecki]

Wizualizacja to ostateczny krok w procesie analitycznym oraz ścieżka postępowania od danych do formy graficznej, obejmuje różnorodne (kartografia, grafy, sieci, tabele; analogowe i cyfrowe) możliwości reprezentacji danych źródłowych, krytycznych i referencyjnych, odzwierciedla eksploracyjny i iteracyjny model wnioskowania twórców i odbiorców tych zasobów, uwzględnienie tego etapu jest niezbędne na etapie projektowania systemu klasyfikacji.

'''18.30-19.00''' Podsumowanie

Organizacja sesji tematycznych: najpierw seria krótkich wypowiedzi ustalonych wcześniej reprezentantów projektów, w których dane zagadnienie było lub jest przedmiotem analizy, następnie moderowana dyskusja.
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]

File:Logo IH PAN.png

2024-04-25T17:26:54Z

Slon:

Logo współorganizatora

File:Logo OBnGHKwP KUL.png

2024-04-25T17:26:04Z

Slon:

Logo organizatora warsztatów

File:Herder Institut Logo.png

2024-04-25T17:22:33Z

Slon:

Współorganizator sesji wymaga umieszczenia jego logo na materiałach konferencyjnych.

Polskie i niemieckie geoportale historyczne

2024-04-24T16:49:24Z

Slon: Skorygowałem błąd stylistyczny - dodałem przyimek "z" we Wprowadzeniu

='''<small>Polskie i niemieckie geoportale historyczne: perspektywy uspójnienia klasyfikacji jednostek administracyjnych</small>'''=
<big>Warsztaty organizowane przez [[Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce]] (KUL), [https://ihpan.edu.pl/struktura/zaklad-atlasu-historycznego/ Zakład Atlasu Historycznego] (IH PAN) i [https://www.herder-institut.de/ Instytut Herdera] (Marburg, Niemcy)</big>
==Informacje organizacyjne==
'''Termin''': wtorek 18 czerwca 2024 r., godz. 9.00-19.30

'''Miejsce''': ICBN 1.12, [https://mapa.targeo.pl/Konstantynow_1j,20,22.5015510,51.2377800?l=92315433b6972e3d ul. Konstantynów 1J, PL-20-708 Lublin], Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II

'''Język obrad''': polski

'''Forma:''' obrady stacjonarne, z transmisją na żywo w Internecie i z możliwością zadawania pytań na czacie; link zostanie podany na tej stronie najpóźniej w przeddzień obrad.

'''Zakres chronologiczn'''y: od średniowiecza do współczesności.

'''Zakres terytorialny''': Polska i Niemcy z Europą w tle.

'''Kontakt''': marek.slon@kul.pl
==Wprowadzenie==
Stworzenie spójnego geoportalu nawet dla jednego tylko kraju i jednej kategorii obiektów, np. jednostek administracyjnych, jest ogromnym wyzwaniem. Wymaga wypracowania na podstawie topologii względnie jednolitej klasyfikacji obiektów z różnych epok, należących do różnych systemów prawnych, niejednolicie odzwierciedlonych w źródłach. Ponadto dla wcześniejszych okresów historycznych informacje na ten temat są co najwyżej szczątkowe. Próba połączenia geoportali dwóch krajów piętrzy te trudności. Główną trudnością jest nie tylko język odzwierciedlający odmienne tradycje historyczne, lecz także założenia wyjściowe, stan badań, reguły zarządzania danymi referencyjnymi, stawiane cele. Z drugiej strony wiele rozwiązań wypracowanych w dotychczasowych projektach może znaleźć zastosowanie po drugiej stronie granicy i zarazem przyczynić się do większej spójności zasobów, tym bardziej, że znaczna obiektów może - i powinna - być klasyfikowana według jednolitych standardów.

Celem warsztatów nie jest ustalenie takiej listy, lecz wypracowanie procedur służących dalszej współpracy na tym polu. Ma temu służyć przede wszystkim wymiana doświadczeń nabytych w dotychczasowych projektach, już zakończonych i jeszcze trwających. Przyjrzymy się wspólnie, jak były tworzone listy obiektów dla konkretnego zbioru danych: od wypisów z zasobów źródłowych i opracowań, tekstowych i kartograficznych, poprzez proces ich ujednolicania, uzupełniania listy i jej skracania poprzez generalizację pojęć, zarządzania tymi zmianami, porządkowania zasobów na końcowym etapie, łączenia ich z danymi zewnętrznymi, przede wszystkim tymi o charakterze referencyjnym, rodzaje wykorzystanych narzędzi organizacyjnych, formalnych i informatycznych. Mamy nadzieję, że przynajmniej część procedur zastosowanych z powodzeniem w obrębie jednego projektu będzie można wykorzystać również we współpracy międzyprojektowej i międzynarodowej.
==Program==
'''8.30-8.40''' ''Otwarcie warsztatów, komunikaty, powitanie gości.''

'''8.40-10.00''' ''I. Sesja wstępna''

Prowadzenie: [[Marek Słoń]]

Krótka prezentacja charakteru projektów (5-10 minut na każdy) realizowanych przez organizatorów warsztatów.

'''10.30-11.30''' ''II. Synchroniczne zróżnicowanie struktur terytorialnych''

Moderacja: [https://www.herder-institut.de/profile/dariusz-gierczak/ Dariusz Gierczak]

Współistnienie różnych podziałów przestrzennych na danym terenie w jednym momencie, zarówno obecnie, jak w przeszłości, np. jednostki administracyjne, skarbowe i sądowe (sądownictwo wyższe i niższe), państwowe i kościelne (różne religie i wyznania), strefy wydzielone, jednostki terytorialne i terytorialno-personalne na jednym obszarze - modele klasyfikacji tej różnorodności.

'''12.00-13.00''' ''III. Diachroniczne zróżnicowanie struktur terytorialnych''

Moderacja: [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/wieslawa-duzy/ Wiesława Duży]

Potrzeby i możliwości łączenia systemów (przestrzennych, nazewniczych) z różnych epok, w tym nakładanie się na siebie na tym samym obszarze zasadniczo odmiennych tradycji prawno- administracyjnych wskutek przesunięcia granic, z polsko-niemiecką na czele; rozwiązania dla tych przypadków jako domyślny model dla uspójnienia klasyfikacji między tymi krajami i szerzej - uniwersalnymi.

13.00-14.30 przerwa na obiad

'''14.30-15.30''' ''IV. Warstwa źródłowa, warstwa krytyczna, warstwa referencyjna''

Moderacja: [https://www.herder-institut.de/profile/slawomir-brzezicki/ Sławomir Brzezicki]

Droga od informacji źródłowej do ustaleń, które mogą być podstawą dla danych referencyjnych; możliwość jej odtworzenia i weryfikacji, problem kompatybilności, rzetelności i referencyjności zasobów w sytuacji, gdy rośnie liczba dostępnych baz danych przestrzennych obejmujących większe regiony świata, a nawet cały świat (np. TERYT, Gemeinsame Normdatei, Wikidata, GOV, GeoNames), zwłaszcza w kontekście maszynowego zbierania danych.

'''16.00-17.00''' ''V. Organizacja zarządzania danymi referencyjnymi''

Moderacja: [[Bogumił Szady]]

Obecna praktyka - i jej brak - w Niemczech i w Polsce; problem zróżnicowanego podejścia do struktury i zaszeregowania danych – różnice w logice układu; perspektywy budowy systemów w obu krajach, w UE i szerzej.

'''17.30-18.30''' ''VI. Wizualizacja danych dotyczących podziałów administracyjnych''

Moderacja: [https://ihpan.edu.pl/pracownicy/pracownik-naukowy-pl/tomasz-panecki/ Tomasz Panecki]

Wizualizacja to ostateczny krok w procesie analitycznym oraz ścieżka postępowania od danych do formy graficznej, obejmuje różnorodne (kartografia, grafy, sieci, tabele; analogowe i cyfrowe) możliwości reprezentacji danych źródłowych, krytycznych i referencyjnych, odzwierciedla eksploracyjny i iteracyjny model wnioskowania twórców i odbiorców tych zasobów, uwzględnienie tego etapu jest niezbędne na etapie projektowania systemu klasyfikacji.

'''18.30-19.00''' Podsumowanie

Organizacja sesji tematycznych: najpierw seria krótkich wypowiedzi ustalonych wcześniej reprezentantów projektów, w których dane zagadnienie było lub jest przedmiotem analizy, następnie moderowana dyskusja.
[[Category:Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL]]